Tỷ lệ cử tri cao nhất từ trước tới nay
Báo cáo về kết quả bầu cử ĐBQH khoá XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, ông Nguyễn Hữu Đông, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội, Phó trưởng Ban Tổ chức Trung ương, Ủy viên Hội đồng Bầu cử Quốc gia, Phó trưởng Tiểu ban Nhân sự cho biết, theo báo cáo sơ bộ của 34 tỉnh, thành phố, có khoảng 76.198.214/76.423.940 cử tri, đạt 99,70%. Nhìn chung, cử tri tham gia bỏ phiếu trên phạm vi cả nước đạt tỷ lệ cao nhất từ trước đến nay.
Cơ cấu thành phần ĐBQH khóa XVI đã giảm đại biểu kiêm nhiệm làm việc trong các cơ quan hành pháp, tư pháp, tăng tỷ lệ đại biểu hoạt động chuyên trách. Tỷ lệ ĐBQH dự kiến hoạt động chuyên trách trúng cử cao nhất từ trước đến nay, đạt 40%. Trong đó, tổng số ĐBQH được bầu là 500 đại biểu, tổng số người ứng cử là 863 người. Số đại biểu trúng cử là 500 người. Đại biểu do các cơ quan, tổ chức ở Trung ương giới thiệu có 214 người trúng cử, 2 người không trúng cử.
Đặc biệt, lần đầu tiên trong 16 nhiệm kỳ, số đại biểu do Trung ương giới thiệu về địa phương ứng cử đạt tỷ lệ trúng cử cao nhất (214/216 người trúng cử); 100% số đại biểu dự kiến hoạt động chuyên trách trúng cử. Đồng thời, đây cũng là lần đầu tiên Quốc hội nước ta có thêm đại diện của người dân tộc Ơ Đu - một trong những dân tộc ít người nhất tại Việt Nam; tỷ lệ đại biểu là phụ nữ trúng cử tiếp tục đạt mức cao (30%). Về kết quả bầu cử đại biểu HĐND các cấp, ông Nguyễn Hữu Đông cho biết, ở cấp tỉnh, các địa phương đã bầu đủ 2.552 đại biểu theo luật định. Ở cấp xã, cả nước bầu được 72.437 đại biểu.
Tổng hợp từ các Ủy ban Bầu cử địa phương cho thấy tiến độ công bố kết quả bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 được triển khai khẩn trương, đồng bộ trên phạm vi cả nước. Hầu hết địa phương đều bầu đủ số lượng đại biểu theo cơ cấu được ấn định, tỷ lệ cử tri đi bầu đạt rất cao, phổ biến trên 99%, phản ánh tinh thần trách nhiệm và niềm tin của nhân dân.
Nhiều địa phương đã công bố kết quả sớm với những con số ấn tượng. Tại Hà Nội và TPHCM, mỗi địa phương đều bầu đủ 125 đại biểu HĐND cấp thành phố; cấp xã cơ bản bầu đủ, không phát sinh đơn vị phải bầu lại hoặc bầu thêm. Các tỉnh như: Lạng Sơn, Điện Biên, Sơn La, Cà Mau, Nghệ An, Hưng Yên... đều bầu đủ 100% số lượng đại biểu HĐND tỉnh; cấp xã chỉ thiếu rất ít hoặc cơ bản hoàn thành.
Một số địa phương có quy mô lớn như: Bắc Ninh, Đồng Nai, Thanh Hóa, Lâm Đồng, An Giang, Đồng Tháp... cũng hoàn tất công bố kết quả với cơ cấu đại biểu bảo đảm chất lượng, nhiều người có trình độ cao, tỷ lệ tín nhiệm lớn, nhiều trường hợp đạt trên 90% số phiếu. Đáng chú ý, Quảng Ninh nổi bật với tỷ lệ đại biểu nữ cao (44,64%), Điện Biên và Lai Châu thể hiện rõ tính đại diện vùng dân tộc thiểu số, còn Hà Tĩnh đạt tỷ lệ cử tri đi bầu gần tuyệt đối (99,99%).
Đáng chú ý, hầu hết địa phương không có đơn vị phải bầu lại hoặc hủy kết quả do vi phạm, cho thấy công tác tổ chức được thực hiện nghiêm túc, đúng pháp luật.
Linh hoạt, sáng tạo trong tổ chức bầu cử
Thành công của cuộc bầu cử còn đến từ nhiều cách làm sáng tạo, phù hợp với điều kiện thực tiễn từng địa phương. Tại Hưng Yên, mô hình “đi từng ngõ, gõ từng nhà” được phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao tỷ lệ cử tri tham gia. Đắk Lắk linh hoạt tổ chức khai mạc sớm để phù hợp với thời gian sản xuất của người dân. Lai Châu sử dụng hòm phiếu phụ đến tận nhà dân, bệnh viện, trong khi Hải Phòng tổ chức bỏ phiếu sớm tại các khu vực đặc thù như huyện đảo Bạch Long Vĩ. Nhiều địa phương vùng cao, biên giới đạt tỷ lệ cử tri đi bầu 100%, thể hiện tinh thần trách nhiệm và sự hưởng ứng tích cực của người dân.
Cơ cấu thành phần cơ bản bảo đảm cân đối giữa các khối Đảng, chính quyền, MTTQ và các tổ chức chính trị-xã hội; đồng thời duy trì tỷ lệ hợp lý giữa đại biểu chuyên trách và kiêm nhiệm, góp phần nâng cao hiệu lực hoạt động của cơ quan dân cử. Nhiều địa phương như Bắc Ninh, Hà Tĩnh, Quảng Ninh cho thấy sự cân đối khá rõ giữa các nhóm, hạn chế tình trạng “lệch cơ cấu”.
Tỷ lệ đại biểu tái cử ở mức khá cao (khoảng 45-55% ở nhiều địa phương) giúp bảo đảm tính kế thừa, kinh nghiệm trong hoạt động HĐND, trong khi cơ cấu đại biểu nữ, trẻ và dân tộc thiểu số tiếp tục được cải thiện, phản ánh ngày càng đầy đủ hơn đặc điểm dân cư.
Trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, chất lượng đại biểu được kỳ vọng sẽ là yếu tố then chốt quyết định hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND. Điểm nổi bật trong kỳ bầu cử này là trình độ chuyên môn và lý luận chính trị của đại biểu tiếp tục được nâng lên. Nhiều địa phương có 100% đại biểu trình độ đại học trở lên, trong đó tỷ lệ sau đại học chiếm đa số; điển hình như Phú Thọ, Hà Tĩnh, Bắc Ninh với tỷ lệ cán bộ có trình độ cao rất lớn.
Cơ cấu đại biểu nữ, đại biểu trẻ và đại biểu dân tộc thiểu số tiếp tục được cải thiện. Một số địa phương như Quảng Ninh có tỷ lệ nữ rất cao; các tỉnh miền núi như Điện Biên, Lai Châu bảo đảm tỷ lệ đại biểu dân tộc thiểu số trên 50%, phản ánh đúng đặc thù dân cư.
Có thể khẳng định, cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã thành công toàn diện, bảo đảm các nguyên tắc dân chủ, bình đẳng, đúng pháp luật, an toàn và tiết kiệm. Kết quả này tạo tiền đề quan trọng để các địa phương nhanh chóng kiện toàn tổ chức, đưa bộ máy chính quyền nhiệm kỳ mới đi vào hoạt động đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả từ đầu tháng 4. Qua đó, góp phần sớm đưa các chủ trương, nghị quyết của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết Đại hội XIV, đi vào cuộc sống.
Phương Anh
