Năm "thử lửa" với nhiều thành tựu
Cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy là một quyết sách có ý nghĩa lịch sử, được triển khai đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị với quyết tâm cao. Không chỉ cắt giảm đầu mối và tinh giản biên chế, cuộc cải cách này đã mở ra không gian phát triển mới, tái cấu trúc mạnh mẽ phương thức quản trị quốc gia, tạo nền tảng cho sự phát triển nhanh và bền vững. Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai công tác năm 2026, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, cải cách tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã tạo ra sự chuyển dịch quan trọng trong phương thức quản trị, giúp bộ máy tinh gọn hơn và điều hành ở địa phương chủ động hơn.
Kết luận số 228-KL/TW của Bộ Chính trị cũng đã chỉ rõ những kết quả đạt được và nhiệm vụ cần làm ngay, với tinh thần xuyên suốt là làm cho bộ máy gọn hơn, mạnh hơn và hiệu quả hơn. Thực tiễn cho thấy, bộ máy hành chính nhà nước đã có diện mạo mới, giảm đầu mối và tầng nấc trung gian, tạo điều kiện cho chính quyền gần dân hơn. Góp phần quan trọng vào kết quả đó là ngành Nội vụ, với vai trò nòng cốt, đã tham mưu khối lượng thể chế rất lớn, từ các đề án trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư đến các luật, nghị quyết của Quốc hội và văn bản dưới luật. Đây là nền tảng pháp lý quan trọng để bộ máy vận hành thông suốt.
Đánh giá về hiệu quả thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, năm 2025, thành phố đã tập trung cao độ để hoàn thành nhiệm vụ, tháo gỡ các điểm nghẽn trong phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp theo mô hình mới. Thể hiện rõ tinh thần kiến tạo phát triển, UBND thành phố đã đẩy mạnh cải cách hành chính thông qua mô hình thí điểm đầy sáng tạo là thành lập Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố. Nhiều mô hình mới được triển khai như: Điểm phục vụ hành chính công cộng đồng; xe lưu động hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính; đẩy mạnh tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến… nhằm hướng tới sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp.
Nhờ chỉ đạo sát sao trong phân luồng, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, thành phố đã hoàn thành và hoàn thành vượt 24/24 chỉ tiêu chủ yếu; trong đó, tăng trưởng Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) đạt 8,16%, so với mục tiêu đề ra là trên 8%.
Tương tự, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được cho biết, 2025 là năm “thử lửa” của thành phố khi vừa hợp nhất, vừa thực hiện những nhiệm vụ chiến lược để tăng tốc phát triển. GRDP cả năm tăng 8,03%, GRDP bình quân đầu người đạt 8.755 USD và môi trường đầu tư được cải thiện.
Với TPHCM, sáp nhập của 3 địa phương là tạo không gian phát triển kết nối, tạo ra dư địa mới, nguồn lực mới, quy mô nền kinh tế lớn hơn. Cùng với đó thành phố gánh trách nhiệm rất lớn lao, xây dựng một hệ thống chính quyền mới hoạt động hiệu quả, quản trị thông minh, minh bạch hơn, đáp ứng yêu cầu trong việc phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Tỉnh Phú Thọ sau 6 tháng triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, các xã, phường đã nhanh chóng kiện toàn tổ chức, đảm bảo hoạt động ổn định và linh hoạt.
Tại tỉnh Quảng Ngãi, việc sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính đã hoàn thành, với nhiều chuyển biến tích cực trong phục vụ hành chính. Ngay từ ngày 1/7/2025 lịch sử, 96 xã, phường, đặc khu đã tiếp nhận hơn 252.000 hồ sơ, với tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn gần 99%, mức hài lòng của người dân và doanh nghiệp hơn 94%.
Điểm qua một vài địa phương để thấy, cải cách tổ chức bộ máy đã khẳng định sự đúng đắn chiến lược, hướng tới mô hình quản trị hiện đại và hiệu quả. Mục tiêu của chính quyền địa phương 2 cấp là hướng tới gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân tốt hơn bằng cách tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động
Giảm đầu mối bên trong, kiện toàn tổ chức bộ máy
Việc tinh gọn tổ chức bộ máy từ Trung ương đến địa phương đã làm giảm 34,9% đầu mối trực thuộc Trung ương, 46% đơn vị hành chính cấp tỉnh, 100% đơn vị hành chính cấp huyện và 66,9% đơn vị hành chính cấp xã. Toàn bộ 30 tổng cục được bãi bỏ; hơn 1.000 cục, vụ và trên 4.400 chi cục được cắt giảm, giúp bộ máy vận hành thông suốt, hiệu quả hơn.
Trong bối cảnh cải cách tổ chức bộ máy Chính phủ và chính quyền địa phương, năm 2025 đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc sắp xếp tổ chức bộ máy của các cấp hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ. Các hội đã chủ động điều chỉnh, giảm đầu mối bên trong, kiện toàn tổ chức bộ máy và nhân sự, đồng thời ban hành các quyết định sáp nhập, giải thể, chuyển đổi mô hình hoạt động. Kết quả, 20/30 hội quần chúng đã thực hiện sắp xếp, giảm từ 160 đầu mối xuống còn 91, tương đương giảm 43%.
TPHCM thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp đáp ứng yêu cầu phục vụ người dân, doanh nghiệp. Ảnh: Bảo Quyên
Tuy nhiên, quá trình này vẫn còn những "nút thắt". Tổng Bí thư Tô Lâm chỉ ra một số nơi còn lúng túng, thiếu đồng bộ, gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp; phân cấp, phân quyền chưa đi đôi với phân bổ nguồn lực và nâng cao năng lực cán bộ, tạo khoảng cách giữa thẩm quyền và khả năng thực thi. Đến năm 2026, Tổng Bí thư yêu cầu nâng cao năng lực thực thi của bộ máy, cắt giảm thủ tục, tạo không gian quyết định và trách nhiệm lớn hơn cho cán bộ, công chức; đồng thời, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và nâng cao kỹ năng xã hội.
Để tiếp tục tinh gọn tổ chức bộ máy bên trong của các hội, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành Kết luận số 230-KL/TW về đề án sắp xếp, tinh gọn các hội quần chúng. Theo đó, thống nhất danh sách 29 hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ ở Trung ương. Liên minh Hợp tác xã Việt Nam và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam là tổ chức xã hội nghề nghiệp thuộc diện Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, không có chức năng quản lý nhà nước.
Năm 2025, với tư duy “nhìn xa trông rộng, nghĩ sâu làm lớn”, với tinh thần làm việc “không quản ngày đêm”, Chính phủ đã thực hiện thắng lợi quyết sách lịch sử về tái cấu trúc bộ máy, “sắp xếp lại giang sơn" để lại nhiều dấu ấn đậm nét. Đây không chỉ là sự điều chỉnh về mặt địa giới hành chính mà còn là bước đi chiến lược nhằm tái cấu trúc mô hình quản trị quốc gia, giảm tầng nấc trung gian, tăng tính liên thông, đồng bộ và hiệu lực, hiệu quả trong điều hành.
Chính phủ đã triển khai đồng bộ các giải pháp bảo đảm bộ máy mới vận hành thông suốt, không gián đoạn hoạt động quản lý nhà nước, gắn chặt với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, chuyển từ nền hành chính quản lý sang nền hành chính kiến tạo phát triển, phục vụ nhân dân.
Những kết quả đạt được cho thấy, việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025 là chủ trương lớn, có ý nghĩa chiến lược và tầm vóc đặc biệt trong tiến trình hoàn thiện tổ chức bộ máy hành chính nhà nước theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Đây không chỉ là giải pháp về tổ chức hành chính mà còn là định hướng chiến lược có tầm nhìn dài hạn, nhằm điều chỉnh không gian phát triển, tổ chức lại lãnh thổ hành chính quốc gia theo hướng hợp lý, đồng bộ hơn, gắn với tái cơ cấu kinh tế, phân bổ lại nguồn lực, nâng cao năng lực quản trị và sức cạnh tranh của quốc gia trong bối cảnh mới.
Thành Công