Giới thiệu, lựa chọn người xứng đáng để bầu làm đại biểu Quốc hội, HĐND các cấp sẽ góp phần quan trọng vào việc phát huy dân chủ, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường niềm tin của nhân dân, thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Để chuẩn bị cho cuộc bầu cử, thời gian qua, Bộ Chính trị, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các ban Đảng, Chính phủ và Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã ban hành nhiều chỉ thị, nghị quyết và văn bản hướng dẫn quan trọng. Quốc hội đã thông qua Nghị quyết thành lập Hội đồng bầu cử quốc gia để tổ chức cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI; đồng thời chỉ đạo, hướng dẫn công tác bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 theo đúng quy định pháp luật.
Với sự vào cuộc tích cực, đồng bộ của các cơ quan, tổ chức và địa phương, công tác chuẩn bị bầu cử đã được tiến hành bài bản, đúng tiến độ. Hội nghị toàn quốc quán triệt Chỉ thị của Bộ Chính trị, triển khai công tác bầu cử được tổ chức trực tiếp tại phòng họp Diên Hồng và kết nối trực tuyến đến các điểm cầu cấp tỉnh, cấp xã tại 34 tỉnh, thành phố cho thấy sự quyết tâm cao trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ quan trọng này.
Tại Hội nghị quán triệt về công tác bầu cử, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, công tác nhân sự là khâu then chốt nhất của bầu cử. Việc giới thiệu người ứng cử phải được tiến hành công khai, minh bạch, lắng nghe ý kiến rộng rãi từ cơ sở, gắn liền với quy hoạch cán bộ, với kết quả đại hội đảng các cấp.
Cơ cấu đại biểu cần bảo đảm sự đại diện hài hòa giữa các ngành, các tầng lớp, giới, độ tuổi, vùng miền. Tỷ lệ phù hợp giữa đại biểu chuyên trách, đại biểu nữ, đại biểu trẻ, đại biểu là người dân tộc thiểu số, đại biểu là trí thức, công nhân, nông dân, doanh nhân, văn nghệ sĩ, chức sắc tôn giáo. Cơ cấu này nhằm để Quốc hội và HĐND thật sự là diện mạo sinh động của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh bầu đủ số lượng, cơ cấu đại biểu nhưng chất lượng phải được đặt lên hàng đầu. Đại biểu phải thực sự là đại diện trung thành của nhân dân, nói tiếng nói của dân, lo việc của dân, bảo vệ quyền lợi chính đáng của dân. Đó phải là người thật sự tiêu biểu về phẩm chất và năng lực, bản lĩnh chính trị vững vàng, có đức, có tài. Những người được giới thiệu phải có đủ điều kiện về sức khỏe, thời gian để tham gia và hoàn thành tốt trọng trách khi trúng cử.
"Chúng ta cần ưu tiên giới thiệu những người có tư duy đổi mới, dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm; có tầm nhìn và năng lực tham gia hoạch định chính sách kiến tạo cho phát triển địa phương và đất nước trong giai đoạn mới", Tổng Bí thư nhấn mạnh.
Đồng thời, Tổng Bí thư đề nghị sàng lọc kỹ lưỡng, kiên quyết loại bỏ ngay từ đầu những người có biểu hiện cơ hội chính trị, tham vọng quyền lực, bảo thủ, tư tưởng bè phái, cục bộ, địa phương; những cá nhân có uy tín thấp, đạo đức kém, thiếu trung thực hoặc đang có dấu hiệu vi phạm bị các cơ quan chức năng thanh tra, kiểm tra.
Tổng Bí thư cũng yêu cầu đánh giá thời gian qua một số đại biểu Quốc hội, HĐND bị kỷ luật; một số lợi dụng chức vụ, quyền hạn, vi phạm pháp luật, từ đó rút kinh nghiệm để lựa chọn giới thiệu nhân sự cho nhiệm kỳ tới. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm giữ nghiêm kỷ cương, kỷ luật và sự trong sạch của đội ngũ cán bộ, bảo đảm cơ quan dân cử nhiệm kỳ tới thực sự gồm những đại biểu ưu tú, liêm chính, đặt lợi ích của quốc gia, dân tộc và nhân dân lên trên hết, trước hết.
Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức Hội nghị hiệp thương lần thứ nhất thỏa thuận về cơ cấu, thành phần, số lượng người được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI. Ảnh: VGP
Theo ông Phạm Văn Hòa, đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp, đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với những yêu cầu và thách thức ngày càng cao. Điều đó đặt ra đòi hỏi lớn đối với Quốc hội và đại biểu Quốc hội khóa XVI cũng như với đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Do đó, các cá nhân được giới thiệu ứng cử cần chuẩn bị kỹ lưỡng về kiến thức, bản lĩnh, kỹ năng và tinh thần trách nhiệm; các cơ quan giới thiệu ứng cử cũng cần thực hiện nghiêm túc, khách quan, bảo đảm lựa chọn được những nhân sự tiêu biểu, xứng đáng.
“Chúng ta cần đặc biệt chú trọng chất lượng người ứng cử trong từng bước hiệp thương, bên cạnh yêu cầu về cơ cấu, thành phần, độ tuổi, giới tính, dân tộc, tôn giáo… Chỉ khi đó, chất lượng đại biểu mới tiếp tục được nâng cao, xứng đáng là đại biểu của nhân dân, do nhân dân bầu ra và vì nhân dân phục vụ”, ông Phạm Văn Hòa nhấn mạnh và cho rằng, mỗi ứng cử viên, khi trình bày chương trình hành động trước cử tri phải thể hiện rõ cam kết và trách nhiệm của mình. Khi được tín nhiệm bầu làm đại biểu Quốc hội hoặc đại biểu HĐND thì phải nghiêm túc thực hiện chương trình hành động ấy; không nói suông, không hứa cho hay mà không làm đến nơi đến chốn.
Ông Nguyễn Viết Chức, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội (nay là Ủy ban Văn hóa - Giáo dục) cho rằng, khóa XVI yêu cầu của thời kỳ mới cao hơn thì chất lượng đại biểu cũng phải cao hơn. Đại biểu dân cử phải đảm bảo về tính cơ cấu, đại diện nhưng không phải vì cơ cấu, đại diện mà làm giảm đi chất lượng đại biểu. Muốn đại biểu chất lượng, theo ông Chức, quan trọng nhất từ khâu lựa chọn, trong đó có vai trò của Mặt trận trong hiệp thương. Mặt trận lắng nghe ý kiến của nhân dân từ cơ sở, từ đó có kiến nghị với Trung ương, Hội đồng bầu cử quốc gia, Ủy ban bầu cử các địa phương để tránh trường hợp đại biểu “vừa bầu hôm trước, hôm sau bị kỷ luật”; đồng thời cần gắn trách nhiệm của từng người, từng tổ chức trong giới thiệu, lựa chọn người để bầu làm đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND. Mục tiêu của việc lựa chọn là chọn ra những đại biểu thật xứng đáng.
Ông Lê Văn Cuông, nguyên Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa cho rằng, các đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND đều là những người có trình độ, năng lực, đại diện cho các tầng lớp trong xã hội, các dân tộc, tôn giáo. Do đó, đầu tiên phải có cơ cấu, phân bổ hợp lý. Bên cạnh đó, không chỉ trình độ mà các đại biểu phải là người không ngại “va chạm” để đại diện cho người dân.
“Phải lựa chọn được những người xứng đáng, có trình độ, đạo đức và tâm huyết tham gia vào các cơ quan dân cử. Và người được giới thiệu để bầu làm đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND cũng phải cảm thấy vinh dự và trách nhiệm của mình trước cử tri”, ông Lê Văn Cuông nhấn mạnh.
Giới thiệu 975 người ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI
Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam vừa có báo cáo về Kết quả hội nghị hiệp thương lần thứ nhất bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Theo đó, tổng số người được Hội nghị hiệp thương lần thứ nhất phân bổ giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI ở 34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (cả Trung ương và địa phương) là 975 người; đạt tỷ lệ bình quân 1,95 lần so với tổng số đại biểu dự kiến được bầu.
Về bầu cử đại biểu HĐND, tổng số người được Hội nghị hiệp thương lần thứ nhất phân bổ giới thiệu ứng cử là 5.112 người trên tổng số đại biểu được bầu theo luật định là 2.554 đại biểu; đạt tỷ lệ bình quân 2,04 lần trên số đại biểu được bầu.