Đối ngoại đạt nhiều thành tựu nổi bật mở đường cho kỷ nguyên mới

Giữ vững thế chủ động chiến lược

Bước sang năm mới 2026, nhìn lại những thành tựu và dấu ấn của ngoại giao trong năm 2025, Đại sứ, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Quang Vinh chia sẻ, Việt Nam đã giữ vững thế chủ động chiến lược trong thế giới đầy biến động.

Nhận định đó không hề quá lời, bởi nhiệm kỳ 2020 - 2025 của đối ngoại Việt Nam diễn ra trong bối cảnh đặc biệt: Đại dịch toàn cầu, cạnh tranh nước lớn bước sang giai đoạn gay gắt hơn, xung đột địa chính trị lan rộng, luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương chịu nhiều thách thức, song chúng ta vẫn luôn giữ vững và củng cố thế chủ động chiến lược và năng lực kiến tạo.

Minh chứng rõ nét trước hết là về đối ngoại song phương, các hoạt động diễn ra sôi động, đặc biệt là của lãnh đạo chủ chốt, tạo khuôn khổ chính trị và tầm nhìn định hướng quan trọng cho các mối quan hệ; đồng thời thúc đẩy các vấn đề Việt Nam quan tâm, có lợi ích, gắn với việc hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của đất nước. Thông qua các cuộc gặp cấp cao, đối thoại chính sách, trao đổi lý luận, đối ngoại Đảng khẳng định vai trò định hướng chiến lược trong việc xác lập và củng cố nền tảng chính trị, hỗ trợ tích cực cho quan hệ song phương.

Về ngoại giao Nhà nước, năm 2025, chúng ta đã nâng cấp quan hệ với 17 đối tác, đưa tổng số đối tác có quan hệ từ Đối tác toàn diện trở lên thành 42 nước. Điểm nhấn của năm qua là tính thực chất và hiệu quả trong các chuyến thăm cấp cao đã được nâng cao hơn một bước, thể hiện qua việc ký kết gần 350 thỏa thuận hợp tác, tăng gấp 2,5 lần so với năm 2024. Chúng ta cũng đã lồng ghép việc tổ chức các ngày lễ lớn của đất nước (50 năm giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9) và việc tham dự lễ kỷ niệm lớn của các đối tác để thúc đẩy quan hệ hợp tác song phương.

Quan hệ với các nước láng giềng là điểm sáng nổi bật trong tổng thể cục diện đối ngoại, góp phần tăng cường hiểu biết lẫn nhau, tin cậy chính trị, phát huy vai trò trụ cột của hợp tác quốc phòng, an ninh và có nhiều đột phá về hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, giao lưu văn hóa, nhân dân.

Quan hệ với các nước lớn, đối tác quan trọng, các nước trong khu vực ngày càng đi vào chiều sâu, hiệu quả, lòng tin chiến lược được củng cố, với các điểm nhấn trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, chuyển đổi số, năng lượng, giáo dục, y tế, ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống; quan hệ với các nước bạn bè truyền thống và các nước châu Âu, Mỹ La tinh, Trung Đông - châu Phi cũng phát triển trên mọi mặt, làm sâu sắc thêm tình hữu nghị và hợp tác thực chất.

Đáng chú ý, trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhiều nước điều chỉnh chính sách bất ngờ, ngoại giao kinh tế đã góp phần giải quyết các vấn đề đặt ra, tham mưu xây dựng phản ứng chính sách linh hoạt, nâng cao khả năng thích ứng, chống chịu và tự chủ chiến lược của nền kinh tế, duy trì đà tăng trưởng. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của nước ta năm 2025 vượt mốc 900 tỷ USD, củng cố vị thế của Việt Nam trong nhóm 15 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất toàn cầu. Việc thúc đẩy đàm phán các Hiệp định thương mại tự do (FTA)  mới, mở rộng thị trường Halal (thực phẩm, đồ uống, dược phẩm, mỹ phẩm và nhiều sản phẩm khác mà người tiêu dùng Hồi giáo có thể sử dụng mà không vi phạm các quy tắc tôn giáo) đa dạng hóa chuỗi cung ứng, góp phần nâng cao tiềm lực và sức chống chịu của nền kinh tế.

Thông qua việc triển khai các hoạt động kinh tế đối ngoại đa dạng và sáng tạo, dòng vốn đầu tư quốc tế vào đất nước tiếp tục đạt các mốc kỷ lục mới. Tính đến 31/12/2025, vốn FDI đăng ký đạt 38,42 tỷ USD, trong khi vốn giải ngân đạt mức kỷ lục 27,62 tỷ USD. Điều đáng khích lệ các dự án đầu tư đã cao hơn về chất lượng, có trọng tâm, trọng điểm và đáp ứng các ưu tiên của chúng ta về phát triển dựa trên khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, bảo vệ môi trường, xây dựng cơ sở hạ tầng chiến lược với tầm nhìn dài hạn.

“Trên bình diện đa phương, chúng ta tiếp tục đạt nhiều thành quả quan trọng theo Nghị quyết 59 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, Chỉ thị 25 của Ban Bí thư về nâng tầm đối ngoại đa phương. Đây cũng là điểm nhấn nổi bật, cho thấy Việt Nam không chỉ tham gia tích cực mà còn khẳng định vai trò dẫn dắt trong một số hội nghị quốc tế quan trọng, đóng góp vào giải quyết các vấn đề toàn cầu như an ninh mạng, biến đổi khí hậu, phát triển bền vững. Qua đó, Việt Nam khẳng định quan điểm đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình và đa phương hóa - đa dạng hóa quan hệ quốc tế”, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung nhìn nhận.

Sẵn sàng “vươn lên những tầm cao mới”

Như vậy có thể thấy, năm qua Việt Nam tiếp tục mở rộng mạng lưới quan hệ quốc tế sâu rộng và đa dạng, hoàn tất thiết lập quan hệ ngoại giao với 193/193 thành viên Liên hợp quốc. Hoạt động đối ngoại cấp cao diễn ra sôi động, đạt nhiều kết quả thực chất. Năm 2025 ghi nhận cao điểm mới của hoạt động đối ngoại cấp cao Việt Nam, cả về mật độ, quy mô và tầm vóc, cho thấy sự năng động và tích cực của lãnh đạo Đảng, Nhà nước trong tiếp xúc, đối thoại với bạn bè quốc tế.

Bên cạnh đó, công tác nâng cấp quan hệ với đối tác chiến lược và đối tác toàn diện cũng được đẩy mạnh đáng kể, không chỉ mở ra cơ hội liên kết kinh tế, thương mại, mà còn củng cố vị thế chính trị của Việt Nam trong các cấu trúc hợp tác toàn cầu.

Tự hào về những thành tựu quan trọng của đối ngoại Việt Nam trong bối cảnh quốc tế nhiều thách thức, cùng với thế và lực mới sau gần 40 năm Đổi mới, năm 2026, đối ngoại Việt Nam đã sẵn sàng “vươn lên những tầm cao mới để hoàn thành những trọng trách vinh quang mới, xứng đáng là đội quân tiên phong, binh chủng hợp thành của cách mạng Việt Nam” như lời Tổng Bí thư Tô Lâm.

Quan trọng hơn, các đối tác tìm thấy ở Việt Nam một đối tác tin cậy và những cơ hội hợp tác cùng có lợi, dựa trên môi trường đầu tư ngày càng cải thiện, các chính sách cải cách và những nghị quyết lớn tạo động lực phát triển mới. Chính điều đó lý giải vì sao nhiều quốc gia chủ động tìm đến Việt Nam, mong muốn làm sâu sắc và nâng cấp quan hệ. Những nỗ lực này góp phần đa dạng hóa thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh, khả năng chống chịu và tự chủ của nền kinh tế trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt.

“Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên tích cực, có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế” không chỉ là lời nói đơn phương từ Việt Nam, mà là sự công nhận của bạn bè quốc tế.

Có thể nói 2025 là năm nhiều thành công của ngành ngoại giao với nhiều dấu ấn rực rỡ, đóng góp tích cực vào những thành tựu chung của đất nước. Theo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung, công tác đối ngoại, ngoại giao được triển khai một cách chủ động và xuyên suốt theo định hướng của Đảng và Nhà nước. Với sự ra đời của Nghị quyết 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về “Hội nhập quốc tế trong tình hình mới”, công tác đối ngoại, ngoại giao năm 2025 được triển khai với tư duy mới sâu sắc hơn, trong đó hội nhập quốc tế chuyển từ tiếp nhận sang đóng góp, từ hội nhập sâu rộng sang hội nhập đầy đủ, từ vị thế một quốc gia đi sau sang trạng thái một quốc gia vươn lên, tiên phong vào những lĩnh vực mới.

Trên tinh thần đó, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị năm 2026, Bộ Ngoại giao quán triệt phương châm 24 chữ: “Tham mưu chính xác”, “Thích ứng linh hoạt”, “Xoay chuyển kịp thời”, “Chuyển đổi hiệu quả”, “Trách nhiệm cộng đồng” và  “Ổn định phát triển”.

Cân bằng chiến lược bằng chính nghĩa và uy tín quốc tế

Theo ông Phạm Quang Vinh, những thành công nổi bật kể trên đến từ cả hai phía: Nỗ lực chủ động của Việt Nam và sự ghi nhận ngày càng rõ nét từ bạn bè quốc tế. Điều mà các đối tác nhìn thấy ở Việt Nam, trước hết là một chính sách đối ngoại nhất quán, dựa trên chính nghĩa, trong bối cảnh nhiều giá trị phổ quát và luật pháp quốc tế đang bị xói mòn. Chính sự nhất quán đó tạo nền tảng vững chắc cho lòng tin chiến lược.

Bước sang giai đoạn 2026 - 2030, theo ông Phạm Quang Vinh, đối ngoại Việt Nam đứng trước hai yêu cầu song hành: Phục vụ khát vọng phát triển dài hạn đến 2030 - 2045 và xử lý những "cơn gió ngược" ngày càng phức tạp của tình hình quốc tế. Ưu tiên chiến lược hàng đầu vẫn là giữ vững môi trường hòa bình, hợp tác và phát triển, gắn với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Sự phối hợp chặt chẽ giữa ba trụ cột Quốc phòng - An ninh - Ngoại giao cùng các bộ ngành kinh tế, sẽ tiếp tục là nền tảng chiến lược quan trọng.

Song song đó, ngoại giao phục vụ phát triển cần được đẩy lên một tầm cao mới: Hội nhập sâu rộng hơn nhưng chất lượng hơn; tham gia mạnh mẽ vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đặc biệt là chuyển từ "tranh thủ" sang "đồng hành và kiến tạo" cùng các đối tác.

Theo nguyên Thứ trưởng Phạm Quang Vinh, trong kỷ nguyên mới, ngoại giao Việt Nam không chỉ tìm kiếm cơ hội, mà còn chủ động kiến tạo môi trường hòa bình, kiến tạo cơ hội phát triển và tham gia xây dựng các chuẩn mực ứng xử toàn cầu, trên nền tảng luật pháp quốc tế. Nhìn lại chặng đường dài gắn bó với đối ngoại Việt Nam, ông Vinh khái quát thông điệp cốt lõi gửi ra thế giới: Việt Nam tiếp tục là đối tác tin cậy, trách nhiệm vì hòa bình, hợp tác và phát triển, nhưng với một năng lực mới, tâm thế mới và tầm vóc mới.

Bộ Ngoại giao xác định, năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030 đặt ra cho ngành những nhiệm vụ hết sức to lớn và vẻ vang. Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh: “Ngành ngoại giao sẽ triển khai đồng bộ, toàn diện, sáng tạo, hiệu quả công tác đối ngoại trên cả ba trụ cột đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đưa đất nước ngày càng phồn vinh, thịnh vượng trong kỷ nguyên mới. Trên các diễn đàn đa phương, giữ tiếng nói cân bằng, cầu nối, góp phần khôi phục, phát huy sức mạnh tổng thể của các lực lượng đối ngoại, triển khai đồng bộ, hiệu quả các hoạt động đối ngoại trên cả 3 trụ cột đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước, đối ngoại nhân dân…”.

Việt Nam đang đứng trước khởi điểm lịch sử mới, đưa đất nước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình. Năm 2025 khép lại bằng những tín hiệu tích cực: uy tín quốc tế gia tăng, quan hệ song phương - đa phương được củng cố, vai trò Việt Nam trong các diễn đàn quốc tế ngày càng mạnh mẽ. Nhưng điều có ý nghĩa hơn cả là việc thế giới đang nhìn Việt Nam bằng ánh mắt của sự tin cậy, trách nhiệm, nhân văn và đầy khát vọng.

Việt Nam tiếp tục khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và tầm vóc của một dân tộc yêu chuộng hòa bình, khát vọng phát triển và sẵn sàng gánh vác trách nhiệm cùng cộng đồng quốc tế.

Đây là tiền đề vững chắc cho việc triển khai chủ trương đối ngoại toàn diện trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Đảng và Nhà nước đặt kỳ vọng rất lớn vào công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế trong năm mới sẽ triển khai nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên” và “đẩy mạnh triển khai chiến lược đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới”.

Thanh Nhung