Tình quân dân trong hoạn nạn
Khi nước lũ dâng cao, nhấn chìm làng mạc, chia cắt đường sá, tước đi của người dân những gì thân thuộc nhất, cũng là lúc phẩm chất cốt lõi của dân tộc Việt Nam được thử lửa. Trong đêm mưa trắng trời, những người lính, chiến sĩ công an, dân quân tự vệ lội nước, dầm mưa, căng mình cứu dân. Trong dòng nước xiết, những chiếc xuồng chở theo lương thực, thuốc, chở theo niềm tin và hơi ấm tình người. Cái tuyệt vọng giữa cơn lũ dữ được thắp sáng bởi những ánh mắt kiên cường, những bàn tay nắm chặt.
Thái Nguyên - một trong những địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề của hoàn lưu bão số 11, đã chứng kiến tinh thần ấy rõ ràng hơn bao giờ hết. Hơn 17.000 cán bộ, chiến sĩ, dân quân địa phương cùng gần 9.500 cán bộ, chiến sĩ từ Bộ Quốc phòng, Quân khu 1, với hàng trăm phương tiện cơ giới và xuồng, thuyền, đã kịp thời có mặt tại các điểm xung yếu để cứu hộ, cứu nạn, di dời người và tài sản.
Lực lượng Công an huy động 100% quân số, phối hợp gia cố đê điều, bảo đảm giao thông, tiếp tế lương thực và khắc phục hậu quả sau ngập lụt, với sự chi viện thêm lực lượng, phương tiện đặc chủng và vật tư y tế từ Bộ Công an.
Khi nước rút, các chiến sĩ tiếp tục bám địa bàn, vệ sinh môi trường, khử khuẩn, hỗ trợ khôi phục sản xuất và chuyển hơn 80 tấn nhu yếu phẩm đến tận tay người dân. Dầm mình giữa mưa lũ, bám trụ khi điện mất, giao thông chia cắt, hình ảnh những người lính bộ đội Cụ Hồ, công an, đoàn viên, thanh niên sát cánh cùng nhân dân đã trở thành biểu tượng đẹp của tình quân dân keo sơn - sức mạnh giúp Thái Nguyên vượt qua thời khắc khó khăn nhất.
Tinh thần ấy tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ khi bão số 11 rồi bão số 13 liên tiếp quét qua miền Bắc và miền Trung cuối tháng 10, đầu tháng 11/2025. Tại xã Quế Phước (Đà Nẵng), nơi hơn 3.000 trong tổng số 3.300 hộ dân bị ảnh hưởng nặng nề, nhiều nhà sập hoàn toàn, thôn Tứ Nhũ bị cô lập nhiều ngày phải di chuyển bằng xuồng, cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 574 đã dầm mưa, lội bùn bám địa bàn, kịp thời cơ động lực lượng, phương tiện hỗ trợ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai.
Ở những nơi nước ngập sâu hơn 2 mét như Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Điện Bàn, Hòa Vang, Thăng Trường… những chiếc xuồng cao su, ca nô, xe đặc chủng vẫn ngày đêm vượt dòng nước xiết đưa người dân, du khách đến nơi an toàn, chuyển từng suất cơm nóng, từng bình nước, gói mì đến tay bà con. Hình ảnh người lính áo xanh sũng nước, khuôn mặt sạm nắng mưa nhưng ánh mắt sáng niềm tin, cùng những bếp ăn dã chiến đỏ lửa nghĩa tình, những nghĩa cử nhân văn như giúp dân tổ chức tang lễ giữa lũ, cõng người già, trẻ nhỏ, chăm lo y tế, vệ sinh môi trường… đã khắc họa sinh động phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”.
Nghĩa đồng bào - mạch nguồn bất tận
Không chỉ lực lượng vũ trang, tinh thần “lá lành đùm lá rách” của nhân dân cả nước cũng tỏa sáng mạnh mẽ. Trong những khoảnh khắc thiên tai thử thách lòng người, giá trị đó đã trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt lịch sử dân tộc Việt Nam.
Hướng về đồng bào vùng lũ, từ Bắc chí Nam, hàng nghìn chuyến xe cứu trợ nối dài trên các tuyến đường, mang theo lương thực, thực phẩm, nhu yếu phẩm đến với những nơi đang oằn mình chống chọi với mưa lũ, giúp người dân vượt qua giai đoạn khó khăn nhất.
Không khó để bắt gặp những dòng tin về các chuyến xe đêm vượt hàng trăm cây số, những chuyến bay vội vã chở hàng cứu trợ đến vùng tâm lũ; cũng không hiếm những hình ảnh xúc động về các cụ già cẩn thận gói từng túi quà, học sinh nhịn tiền ăn sáng để ủng hộ bạn bè vùng lũ, hay các nghệ sĩ, doanh nhân âm thầm vận động, quyên góp hàng tỷ đồng cho công tác cứu trợ. Mỗi hành động, dù nhỏ bé, đều hòa chung vào khúc ca “nghĩa đồng bào” - sức mạnh khiến thế giới ngưỡng mộ và chính người Việt Nam tự hào.
Trên không gian mạng, các nhóm cộng đồng hoạt động liên tục; người góp công, người góp của, người lan tỏa lời kêu gọi. Không phân biệt giàu nghèo, tuổi tác hay quê quán, các nhà hảo tâm cùng chung một tấm lòng, hướng về “rốn lũ” miền Trung. Dòng chảy sẻ chia ấy được tiếp sức mạnh mẽ thông qua các kênh quyên góp của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức xã hội, chính quyền địa phương, cùng sự đóng góp trực tiếp của cá nhân, doanh nghiệp. Song song với hỗ trợ vật chất, nhiều tỉnh, thành phố đã cử lực lượng y tế, cứu hộ, kỹ thuật khẩn trương về vùng bị ảnh hưởng để chăm sóc sức khỏe người dân và khôi phục hạ tầng sau lũ.
Tinh thần ấy còn hiện hữu qua những tấm gương dũng cảm, nghĩa tình nơi tâm lũ. Tại xã Hòa Thịnh, Đắk Lắk (Phú Yên cũ), ông Trần Công Thành (51 tuổi, thôn Phú Hữu) đã bất chấp hiểm nguy, một mình chèo ghe đưa hơn 40 người đến tránh lũ an toàn tại ngôi nhà hai tầng trong thôn. Trong đợt lũ tháng 11 tại Gia Lai, Thiếu tá Nguyễn Khắc Thinh (Hải đội Biên phòng 2) cùng đồng đội 8 lần điều ca nô vào vùng ngập sâu, cứu 55 người, hỗ trợ lương thực, nước uống, thuốc men cho 75 hộ dân bị cô lập, được Tư lệnh Bộ đội Biên phòng biểu dương, khen thưởng.
Không chỉ lực lượng chức năng, nhiều người dân đã chủ động trở thành “điểm tựa” cho cộng đồng. Anh Phùng Ngọc Đông (37 tuổi, khu Hòn Rớ 1, phường Nam Nha Trang, Khánh Hòa) huy động gần 100 người cùng hàng chục ca nô, thuyền thúng nhanh chóng lên đường ứng cứu khu vực ngập sâu ở phía Tây Nha Trang. Tại làng Lò, khu phố Phú Thọ, phường Hòa Hiệp, Đắk Lắk, các hộ dân và cơ sở kinh doanh kêu gọi nhau mở cửa đón người chạy lũ, các đoàn cứu trợ ở miễn phí, đồng thời trực tiếp quyên góp, vận chuyển nhu yếu phẩm vào vùng ngập nặng.
Ở nhiều địa phương, Mặt trận Tổ quốc, Hội Chữ thập đỏ và các tổ chức xã hội nhanh chóng phát động phong trào ủng hộ đồng bào bị thiệt hại do thiên tai. Chỉ trong thời gian ngắn, hàng tỷ đồng cùng hàng trăm tấn hàng hóa cứu trợ được quyên góp. Từ người già đến trẻ nhỏ, ai cũng chắt chiu phần tiết kiệm của mình gửi gắm qua các tổ chức, mong san sẻ khó khăn với đồng bào vùng lũ. Không chỉ trong nước, kiều bào Việt Nam ở nước ngoài cũng hướng về quê hương, gửi những lời động viên và sự hỗ trợ từ xa.
“Chiến dịch Quang Trung” thần tốc - dựng lại mái ấm, vun đắp niềm tin
Giữa những ngổn ngang, đổ vỡ do sức tàn phá khủng khiếp của các đợt “đại hồng thủy”, thay mặt lãnh đạo Đảng và Nhà nước, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã phát động “Chiến dịch Quang Trung” thần tốc, triển khai trong 2 tháng nhằm xây dựng mới, sửa chữa nhà ở cho các hộ dân bị thiệt hại, với mục tiêu xuyên suốt: mọi người dân đều có nơi ở an toàn, yên tâm đón Tết và năm mới 2026.
Chỉ sau hơn 1 tháng phát động đến ngày 30/12/2025, tại các tỉnh đã hoàn thành sửa chữa 34.759 ngôi nhà, đạt 100% mục tiêu đề ra. Cùng với đó đã khởi công xây mới 1.597 ngôi nhà, đến nay các ngôi nhà xây dựng mới đã cơ bản hoàn thành.
Thực hiện Chiến dịch Quang Trung, Bộ Quốc phòng đã huy động hơn 312 nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ và dân quân tự vệ, cùng hàng nghìn lượt phương tiện để hỗ trợ xây dựng và sửa chữa nhà ở. Bộ Công an cũng đã huy động hơn 126 nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ để xây dựng mới 419 căn nhà.
Triển khai "Chiến dịch Quang Trung", tỉnh Gia Lai đã hoàn thành việc sửa chữa 27.522 căn nhà bị hư hỏng nặng. Trong tổng số 674 căn nhà bị sập đổ cần xây mới, đến nay đã hoàn thành 651 căn; riêng 23 căn nhà do người dân tự xây dựng, có quy mô lớn, kết cấu nhiều tầng nên hoàn thành ngoài tiến độ trong chiến dịch.
Để đạt tiến độ “thần tốc”, Gia Lai đã huy động tổng lực các lực lượng vũ trang và hệ thống chính trị cơ sở. Quân đội với 1.239 cán bộ, chiến sĩ thuộc Quân đoàn 34, Vùng 3 Hải quân và Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh trực tiếp tham gia hỗ trợ xây dựng hơn 100 căn nhà. Công an tỉnh huy động 650 cán bộ, chiến sĩ hỗ trợ xây dựng 87 căn. Cùng với đó, dân quân, công an xã, các đoàn thể và lực lượng thanh niên tình nguyện cũng được huy động theo kế hoạch cụ thể. Tỉnh đã chi hơn 720 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước và các nguồn xã hội hóa để bảo đảm an sinh xã hội, khắc phục hậu quả thiên tai và xây dựng các khu tái định cư.
Tương tự, toàn tỉnh Đắk Lắk đã sửa chữa xong 892/892 nhà hư hỏng nặng cần sửa chữa, cũng như số nhà bị tốc mái, nhà hư hỏng một phần, đạt tỷ lệ 100%. Đối với xây dựng nhà ở mới, tỉnh đã xây dựng hoàn thành 606/606 nhà, đạt tỷ lệ 100%.
Tại Lâm Đồng, các đợt thiên tai cuối năm 2025, làm 41 căn nhà trên địa bàn tỉnh bị sập, đổ, cuốn trôi hoàn toàn, buộc phải xây dựng lại; 84 căn nhà bị hư hỏng nặng cần sửa chữa. Theo lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng, công tác sửa chữa 84 căn nhà bị hư hỏng nặng đã được hoàn thành; đồng thời, 41 căn nhà trong diện hỗ trợ xây mới cũng đã hoàn tất.
Tại Đắk Lắk, Lâm Đồng và nhiều tỉnh miền Trung - Tây Nguyên khác, “Chiến dịch Quang Trung” đã hoàn thành những mái nhà mới theo tiêu chí “3 cứng” lần lượt được dựng lên, mang theo niềm tin và hy vọng hồi sinh cuộc sống sau lũ.
Thiên tai năm 2025 đã gây ra những tổn thất chưa từng có. Nhưng cũng chính trong gian khó ấy, sức mạnh Việt Nam được kiểm chứng rõ ràng nhất. Đó không chỉ là tiềm lực vật chất hay khả năng ứng phó, mà trước hết là sự đoàn kết, là mối quan hệ quân - dân keo sơn, là nghĩa đồng bào thấm sâu trong mỗi con người Việt Nam.
Tính đến ngày 2/12/2025, thiên tai trên cả nước đã làm 468 người chết và mất tích, 741 người bị thương; thiệt hại về kinh tế ước khoảng 98.677 tỷ đồng.