Ngày 21/2, đạo diễn Trấn Thành, người thực hiện phim “Thỏ ơi!!” đã lên tiếng trên trang cá nhân, kêu gọi khán giả không tiết lộ nội dung và không quay lén trong phòng chiếu. Anh lo lắng khi nhiều đoạn kết, tình tiết quan trọng của phim bị đăng tải công khai trên các nền tảng mạng xã hội. Nam đạo diễn tha thiết đề nghị những khán giả đã xem phim “để cho người chưa xem có được trải nghiệm trọn vẹn”, đồng thời nhấn mạnh công sức của cả ê-kíp phía sau mỗi tác phẩm.
Không chỉ “Thỏ ơi!!”, nhiều phim trước đây cũng từng bị quay lén và phát tán trái phép khi đang chiếu rạp. Cứ mỗi mùa phim cao điểm, đặc biệt dịp tết, các đoạn clip tiết lộ nội dung lại xuất hiện tràn lan trên mạng, gây bức xúc trong giới làm nghề.
Theo ông Đặng Trần Cường, Cục trưởng Cục Điện ảnh (Bộ VH-TT&DL), hành vi quay lén và phát tán trái phép là xâm phạm nghiêm trọng quyền tác giả, quyền liên quan, gây ảnh hưởng trực tiếp đến ngành điện ảnh.
Trước hết là thiệt hại về kinh tế. Điện ảnh phụ thuộc lớn vào doanh thu phòng vé, nhất là giai đoạn đầu phát hành. Khi các cảnh quan trọng, thậm chí đoạn kết bị tung lên mạng, sức hút của phim giảm sút, ảnh hưởng đến quyết định ra rạp của khán giả. Điều này tác động đến khả năng thu hồi vốn, tái đầu tư và động lực sáng tạo của đội ngũ làm nghề.
Không chỉ vậy, tình trạng này còn làm suy yếu nền tảng quyền sở hữu trí tuệ - yếu tố cốt lõi để phát triển công nghiệp văn hóa. Nếu vi phạm diễn ra phổ biến mà không được ngăn chặn hiệu quả, môi trường cạnh tranh sẽ bị méo mó, tạo tâm lý coi nhẹ pháp luật và ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư.
Ở góc độ khán giả, việc xem các bản quay lén với chất lượng âm thanh, hình ảnh kém cũng làm sai lệch cảm nhận về tác phẩm. Về lâu dài, điều này ảnh hưởng đến uy tín phim Việt và sự phát triển bền vững của thị trường.
Theo lãnh đạo Cục Điện ảnh, đây không phải câu chuyện riêng của một bộ phim mà là vấn đề của toàn ngành trong bối cảnh điện ảnh Việt đang nỗ lực xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường trong nước và quốc tế.
Cục cho biết sẽ không xử lý theo từng vụ việc đơn lẻ mà triển khai giải pháp đồng bộ, lâu dài nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà sáng tạo.
Đối với rạp chiếu phim, trách nhiệm không chỉ dừng ở việc bán vé mà còn phải bảo đảm điều kiện khai thác tác phẩm hợp pháp. Các rạp cần tăng cường kiểm tra, giám sát, nhắc nhở kịp thời; phổ biến rõ quy định cấm quay phim, chụp ảnh; lồng ghép thông điệp cảnh báo vi phạm bản quyền trước mỗi suất chiếu. Khi phát hiện vi phạm, rạp phải phối hợp với đơn vị phát hành và cơ quan chức năng, cung cấp thông tin, trích xuất dữ liệu camera (nếu có) để phục vụ xác minh, xử lý.
Với các nền tảng mạng xã hội và nền tảng số, trách nhiệm gỡ bỏ, ngăn chặn nội dung xâm phạm bản quyền cần được thực hiện nghiêm theo quy định pháp luật Việt Nam, đặc biệt đối với các nền tảng xuyên biên giới cung cấp dịch vụ tại thị trường trong nước.
Thời gian tới, Cục Điện ảnh sẽ phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan để tiếp nhận thông tin, chuyển xử lý các trường hợp quay lén, phát tán trái phép; tăng cường cơ chế theo dõi, đôn đốc nhằm rút ngắn thời gian phản ứng, hạn chế thiệt hại ngay từ khi phim mới phát hành.
Bên cạnh biện pháp kỹ thuật và pháp lý, cơ quan quản lý cũng đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức, khẳng định hành vi quay lén và chia sẻ trái phép là vi phạm pháp luật, gây tổn hại trực tiếp đến ngành điện ảnh và các ngành công nghiệp sáng tạo.
Trong bối cảnh điện ảnh Việt đang từng bước khẳng định vị thế, việc bảo vệ bản quyền không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý hay nhà sản xuất mà cần sự chung tay của rạp chiếu, nền tảng số và đặc biệt là ý thức của mỗi khán giả.
XUÂN MAI