Trong đó, nội dung liên quan đến việc quy đổi và cộng điểm chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế - đặc biệt là IELTS - được xem là thay đổi lớn, nhằm siết chặt nguyên tắc công bằng trong xét tuyển.
Dù giảm lợi thế “2 lần ưu tiên” như trước, quy chế mới vẫn cho phép thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ được quy đổi điểm hoặc cộng điểm khuyến khích theo quy định, với điều kiện minh bạch và có độ phân hóa rõ ràng.
Không còn tình trạng “một chứng chỉ, hai lần cộng điểm”
Theo quy chế mới, các trường đại học được phép quy đổi kết quả chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế sang điểm môn ngoại ngữ theo thang điểm 10 để đưa vào tổ hợp xét tuyển. Tuy nhiên, Bộ yêu cầu bảng quy đổi phải có tối thiểu 5 mức chênh lệch tương ứng với thang điểm của chứng chỉ được sử dụng.
Quy định này nhằm khắc phục thực tế trong mùa tuyển sinh 2025 khi có trường quy đổi cả một dải điểm IELTS rộng (ví dụ từ 6.5 đến 9.0) thành cùng mức 10 điểm môn tiếng Anh. Thậm chí, có nơi chỉ xây dựng 1 - 2 mức quy đổi, khiến thí sinh đạt 5.0 IELTS và 9.0 IELTS có thể cùng được tính điểm tối đa, gây tranh cãi về sự công bằng.
Đáng chú ý, Bộ cũng quy định chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được sử dụng cho một mục đích duy nhất: Hoặc quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển, hoặc dùng để cộng điểm khuyến khích. Các trường không được vừa quy đổi điểm cao, vừa cộng thêm điểm thưởng cho cùng một chứng chỉ.
Theo đó, mức điểm khuyến khích tối đa dành cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ chỉ còn 1,5 điểm trên thang 30 (tương đương 5% tổng điểm xét tuyển), thay vì có thể lên tới 3 điểm như trước. Tổng điểm cộng (bao gồm điểm thưởng, điểm xét thưởng và điểm khuyến khích) không vượt quá 3 điểm.
Với thay đổi này, sẽ không còn tình trạng thí sinh được hưởng lợi thế quá lớn - có trường hợp trước đây thí sinh có thể đạt tới 13/30 điểm nhờ vừa quy đổi IELTS thành 9 - 10 điểm môn tiếng Anh, vừa được cộng thêm 0,5 - 3 điểm ưu tiên.
Nhiều trường điều chỉnh ngưỡng quy đổi IELTS
Sau khi quy chế được ban hành, hàng loạt trường đại học đã công bố phương án tuyển sinh năm 2026 với bảng quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ cụ thể.
Tại Hà Nội, nhiều trường dự kiến chấp nhận quy đổi IELTS từ mức 5.0. Đại học Bách khoa Hà Nội cho phép thí sinh có IELTS 5.0 được quy đổi thành 8,5 điểm môn Ngoại ngữ; 5.5 tương đương 9 điểm; 6.0 là 9,5 điểm; từ 6.5 trở lên được tính 10 điểm. Chứng chỉ có thể dùng để quy đổi khi xét điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc cộng điểm thưởng trong phương thức xét tuyển bằng bài thi đánh giá tư duy theo quy định của trường.
Trường Đại học Xây dựng Hà Nội cũng quy đổi IELTS từ 5.0, trong đó 5.0 tương đương 8 điểm; 5.5 là 8,5 điểm; 6.0 là 9 điểm; 6.5 là 9,5 điểm; từ 7.0 - 9.0 được tính 10 điểm. Đáng chú ý, Học viện Nông nghiệp Việt Nam là một trong số ít trường hạ ngưỡng quy đổi xuống từ 4.0 IELTS thay vì 5.0 như năm 2025. Theo đó, 4.0 IELTS được quy đổi thành 6 điểm; 4.5 là 7 điểm; 5.0 là 8 điểm; 5.5 là 9 điểm; từ 6.0 trở lên được tính 10 điểm. Thí sinh không dự thi môn Ngoại ngữ trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 nhưng có IELTS vẫn có thể sử dụng chứng chỉ để quy đổi điểm xét tuyển.
Học viện Báo chí và Tuyên truyền dự kiến quy đổi IELTS từ 5.0 trở lên, với 5.0 tương đương 7 điểm; 5.5 là 8 điểm; 6.0 là 9 điểm; 6.5 là 9,5 điểm; từ 7.0 trở lên được tính 10 điểm. Trong khi đó, Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội đưa ra yêu cầu cao hơn khi chỉ tính 10 điểm môn tiếng Anh cho thí sinh đạt từ 8.0 IELTS trở lên. Mức 5.0 được quy đổi thành 7 điểm; 5.5 là 7,5 điểm; 6.0 là 8 điểm; 6.5 là 8,5 điểm; 7.0 là 9 điểm; 7.5 là 9,5 điểm. Ngoài ra, một số trường như Đại học Kinh tế Quốc dân chỉ chấp nhận quy đổi từ mức 5.5 IELTS trở lên.
Bên cạnh nhóm trường chấp nhận quy đổi trực tiếp, một số cơ sở đào tạo lựa chọn chỉ cộng điểm khuyến khích, không quy đổi điểm.
Tại TPHCM, Trường Đại học Công nghệ thông tin TPHCM yêu cầu thí sinh vẫn phải thi tốt nghiệp THPT môn tiếng Anh nếu tổ hợp xét tuyển có môn này; chứng chỉ quốc tế chỉ được dùng để cộng điểm trong phương thức xét tuyển tổng hợp. Trường Đại học Kinh tế - Luật cũng bỏ quy định quy đổi IELTS thành điểm môn tiếng Anh, chỉ cộng tối đa 5% tổng điểm xét tuyển cho thí sinh có chứng chỉ. Tương tự, Học viện Ngân hàng và Trường Đại học Giao thông Vận tải đều chuyển sang phương án chỉ cộng điểm khuyến khích thay vì quy đổi như trước.
Điểm mới quan trọng nhất của tuyển sinh đại học 2026 không phải là “siết” chứng chỉ ngoại ngữ mà là đặt ra nguyên tắc minh bạch, phân hóa và tránh lợi thế chồng lợi thế.
Việc yêu cầu tối thiểu 5 mức quy đổi giúp đảm bảo sự khác biệt giữa các thí sinh có trình độ tiếng Anh khác nhau. Đồng thời, quy định chỉ được sử dụng chứng chỉ cho một mục đích (quy đổi hoặc cộng điểm) góp phần cân bằng cơ hội giữa nhóm có điều kiện học và thi chứng chỉ quốc tế với nhóm chỉ dựa vào kết quả thi tốt nghiệp THPT.
KHÁNH VÂN