Số liệu được công bố hồi tháng 1 cho thấy, dân số Trung Quốc tiếp tục giảm trong năm 2025, đánh dấu năm thứ tư liên tiếp ghi nhận xu hướng này. Cụ thể, tỷ lệ sinh vào năm ngoái rơi xuống mức thấp kỷ lục và chưa có dấu hiệu tăng trong những năm tới.
Thực trạng dân số vừa già hóa nhanh vừa giảm không ngừng từ năm 2022 đang gây áp lực lớn lên kế hoạch kích cầu tiêu dùng và kiểm soát nợ công của Bắc Kinh.
Trung Quốc đã và đang có các bước đi quyết liệt nhằm giải quyết tình trạng trên. Theo đó, trong báo cáo công tác Chính phủ trình bày tại phiên khai mạc kỳ họp Quốc hội ngày 5/3, Chính phủ Trung Quốc cam kết sẽ xây dựng một xã hội lý tưởng cho việc sinh con trong vòng 5 năm tới. Để thực hiện mục tiêu, nước này sẽ tập trung giải quyết những nỗi lo canh cánh của các cặp đôi như việc làm, giáo dục, y tế, sức khỏe và thu nhập.
Báo cáo cho biết thêm, các biện pháp cũng sẽ thúc đẩy “thái độ tích cực đối với hôn nhân và việc sinh con”, đồng thời tăng cường hỗ trợ nhà ở cho các gia đình có con.
Báo cáo còn cho thấy các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc coi kế hoạch hóa dân số là một phần quan trọng trong chiến lược kinh tế của đất nước. Theo ước tính của hãng tin Reuters, năm nay Trung Quốc có thể chi tới 180 tỷ nhân dân tệ (khoảng 685.000 tỷ đồng) để thúc đẩy tỷ lệ sinh.
Trẻ em vui chơi tại Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh: Reuters
Các khoản chi chính gồm chương trình trợ cấp quốc gia cho trẻ em, được giới thiệu lần đầu vào năm ngoái, cũng như cam kết rằng phụ nữ trong suốt thai kỳ sẽ không phải trả bất kỳ khoản phí nào vào năm 2026. Tất cả chi phí y tế, bao gồm cả thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), được hoàn trả đầy đủ theo quỹ bảo hiểm y tế quốc gia.
Theo Kế hoạch 5 năm của Trung Quốc, chính quyền sẽ tiếp tục thực hiện hệ thống trợ cấp chăm sóc trẻ em và mở rộng các chương trình thí điểm và thử nghiệm dịch vụ chăm sóc trẻ em được trợ cấp.
“Tối ưu hóa các chính sách hỗ trợ sinh sản và các biện pháp khuyến khích để giảm thiểu hiệu quả chi phí sinh con, nuôi dạy và giáo dục cho gia đình”, báo cáo cho biết, đồng thời nhấn mạnh rằng Trung Quốc sẽ nỗ lực ổn định quy mô dân số trẻ sơ sinh. Các dịch vụ dành cho phụ nữ trong giai đoạn đầu thai kỳ cũng như sức khỏe sinh sản sẽ được cải thiện và sẽ nỗ lực hơn nữa để phòng ngừa và điều trị dị tật bẩm sinh.
Theo báo cáo, giới chức sẽ hoàn thiện các chính sách về giáo dục mầm non miễn phí và tăng nguồn cung cấp chỗ học tại các trường trung học phổ thông chính quy, trong đó quy định chi tiêu của chính phủ cho giáo dục phải cao hơn 4% GDP.
Cùng với các biện pháp thúc đẩy tỷ lệ sinh, Trung Quốc sẽ cải thiện các dịch vụ dân số và chủ động ứng phó với vấn đề già hóa dân số, bao gồm “thúc đẩy việc làm toàn diện chất lượng cao, cải thiện hệ thống phân phối thu nhập và hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội”.
Nhằm chủ động ứng phó với tình trạng già hóa dân số, giới chức trách đảm bảo ai cũng có công ăn việc làm ổn định, mức thu nhập thỏa đáng và cải thiện chế độ bảo hiểm và trợ cấp. Theo báo cáo, chính quyền sẽ ban hành các chính sách mới nhằm thúc đẩy “kinh tế bạc” phục vụ người cao tuổi, mà trọng tâm là tăng cường dịch vụ chăm sóc người trên 60 tuổi, nhất là tại các vùng nông thôn.
Ngoài ra, các nhà chức trách cũng sẽ nghiên cứu để tinh chỉnh và nâng cao hiệu quả của các chính sách hỗ trợ, từ mảng lương hưu cho đến chăm sóc sức khỏe cho người lớn tuổi.
Đến năm 2035, số người trên 60 tuổi tại Trung Quốc dự kiến sẽ chạm mốc 400 triệu. Điều này đồng nghĩa với việc sẽ có thêm hàng trăm triệu người nghỉ hưu đúng vào thời điểm ngân sách cho hưu trí chẳng còn dư dả.
Trung Quốc đã chính thức nâng tuổi nghỉ hưu nhằm kéo dài thời gian làm việc khi nam giới sẽ làm việc đến năm 63 tuổi thay vì nghỉ ở độ tuổi 60, còn nữ giới là 58 tuổi thay vì 55.
TRỊNH HẰNG - AN BÌNH (Theo Straits Times)