Hộ kinh doanh phải thông báo tài khoản ngân hàng với cơ quan thuế

Thông báo tài khoản ngân hàng giúp quản lý thuế dễ dàng hơn

Theo quy định mới, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải gửi thông báo đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp về tất cả số tài khoản ngân hàng, số ví điện tử liên quan đến hoạt động kinh doanh. Thời hạn cụ thể được hướng dẫn chi tiết trong Thông tư 18, trong đó các hộ đang hoạt động có doanh thu thấp hơn mức 500 triệu đồng/năm phải hoàn thành trước ngày 20/4. Với các nhóm hộ khác, việc gửi thông báo được thực hiện kèm theo tờ khai thuế đầu tiên của năm 2026 hoặc theo lịch cụ thể của từng nhóm hộ kinh doanh.

Theo cơ quan thuế, quy định này xuất phát từ nhu cầu quản lý thuế hiện đại, thay thế chế độ thuế khoán cũ đang dần được xóa bỏ. Trước đây, nhiều hộ kinh doanh sử dụng tài khoản cá nhân hoặc tài khoản của người khác để giao dịch, nhận tiền từ hoạt động bán hàng, dịch vụ. Điều này khiến cơ quan thuế khó kiểm soát doanh thu thực tế, dẫn đến tình trạng “né thuế” bằng nhiều thủ thuật, mở nhiều tài khoản hay sử dụng tài khoản người nhà để che giấu doanh thu.

Một chuyên gia thuế cho biết: “Khi hộ kinh doanh chuyển sang kê khai thuế theo doanh thu thực tế, việc cơ quan thuế biết chính xác các tài khoản liên quan là bước quan trọng để đối chiếu doanh thu, tránh buông lỏng quản lý”. Việc thông báo tài khoản ngân hàng giúp “khoanh vùng” các nguồn tiền liên quan đến hoạt động kinh doanh, hỗ trợ công tác kiểm tra, đối chiếu số liệu giữa báo cáo thuế và dòng tiền vào - ra.

Không chỉ vậy, cơ quan chức năng cũng nhấn mạnh việc thông báo không đồng nghĩa với việc cơ quan thuế có quyền tự do truy cập vào giao dịch trong tài khoản. Trong hầu hết trường hợp, trừ khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật về thuế, cơ quan thuế chỉ yêu cầu đối chiếu số dư, báo cáo hoặc yêu cầu cung cấp sao kê chứ không được tùy tiện tra cứu chi tiết từng giao dịch cá nhân.

Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) cho hay, hộ kinh doanh chỉ cần thông báo đang sử dụng tài khoản này cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Hộ kinh doanh đã đăng ký sử dụng tài khoản để phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh thì khi giao dịch cần thông báo cho khách hàng biết và để họ giao dịch qua các tài khoản đó. “Trong trường hợp quên hay nhầm lẫn, phát sinh giao dịch ở các tài khoản khác phải kịp thời thông báo cho cơ quan quản lý để cơ quan thuế kịp thời cập nhật, tránh bị xử lý vi phạm hành chính hoặc tránh nguy cơ bị coi là hành vi trốn thuế”, ông Sơn nhấn mạnh.

Minh bạch tài chính: Hộ kinh doanh vừa lo vừa ủng hộ

Chị Nguyễn Thị Hà, chủ một hộ kinh doanh quần áo tại chợ Phúc Đồng (Hà Nội) chia sẻ băn khoăn: “Quy định này đúng là hợp lý trong bối cảnh minh bạch tài chính nhưng với chúng tôi là những người buôn bán nhỏ, thủ tục thuế đã có phần “nặng nề” hơn. Khách hàng chủ yếu là người quen, nhiều khi mua chiếc quần hơn 100.000 đồng nhưng nhờ chuyển 500.000 đồng vào tài khoản để lấy tiền mặt đi chợ mua rau cho tiện. Vì thế, nếu thực hiện theo quy định mới thì chúng tôi buộc phải thay đổi”.

Trong khi đó, anh Minh, chủ hộ kinh doanh bán đồ ăn vặt tại phường Hai Bà Trưng (Hà Nội) lại nhìn nhận tích cực hơn: “Tôi ủng hộ việc minh bạch tài chính. Khi làm ăn có trách nhiệm với cơ quan thuế, chúng tôi cũng được bảo vệ hơn, tránh bị ngộ nhận trốn thuế. Chỉ là phía cơ quan thuế cần tổ chức nhiều buổi hướng dẫn hơn để các hộ nắm rõ thủ tục”.

Theo các chuyên gia tư vấn thuế, thông báo tài khoản ngân hàng là bước tiến trong quản lý thuế đối với hộ kinh doanh. Điều này giúp cơ quan thuế có dữ liệu đầy đủ, khách quan để giám sát và hỗ trợ người nộp thuế khai báo chính xác, giảm tình trạng gian lận. Đối với những hộ kinh doanh đã sử dụng nhiều tài khoản cho hoạt động kinh doanh từ trước, cần rà soát kỹ càng, bởi việc quên báo cáo tài khoản hoặc báo sai có thể dẫn đến xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật quản lý thuế hiện hành.

Việc hộ kinh doanh phải thông báo tài khoản ngân hàng thể hiện xu hướng mạnh mẽ của Việt Nam trong hiện đại hóa hệ thống thuế, tăng cường minh bạch tài chính. Đây cũng là một phần trong chuỗi cải cách thuế lớn từ năm 2026, khi các hộ kinh doanh chuyển từ cơ chế thuế khoán sang kê khai theo doanh thu thực tế. Điều này không chỉ góp phần tăng tính công bằng trong thu thuế mà còn hỗ trợ các hộ kinh doanh trong việc xây dựng mô hình kinh doanh minh bạch, có hệ thống hơn.

Theo các chuyên gia, bước tiếp theo có thể là việc liên thông dữ liệu giữa ngân hàng và cơ quan thuế nhằm tự động cập nhật số tài khoản và báo cáo doanh thu trên hệ thống thuế điện tử, giảm gánh nặng giấy tờ cho người dân. Tuy nhiên, để đi đến đó còn cần thời gian điều chỉnh, triển khai kỹ thuật và hướng dẫn rộng khắp cho cộng đồng kinh doanh.

Quy định mới về thông báo tài khoản ngân hàng với cơ quan thuế được đánh giá là phù hợp với xu hướng minh bạch, hiện đại hóa quản lý thuế. Đối với đa số hộ kinh doanh, việc tuân thủ sẽ góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng và bền vững hơn trong dài hạn.

XUÂN MAI