Điện mặt trời mái nhà: Giải pháp “hạ nhiệt” hóa đơn tiền điện

Dùng điện thoải mái không lo hóa đơn

Liên tiếp những đợt cao điểm nắng nóng vừa qua kéo theo nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh. Điều hòa, quạt mát, tủ lạnh và hàng loạt thiết bị gia dụng hoạt động liên tục khiến hóa đơn tiền điện của nhiều gia đình tăng vọt, thậm chí gấp đôi so với bình thường.

Tuy nhiên, câu chuyện này lại không còn là nỗi lo đối với gia đình anh Nguyễn Công Toàn (phường Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh). Từ cuối năm 2024, sau khi chuyển về nhà mới, anh Toàn đầu tư khoảng 210 triệu đồng lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà kết hợp pin lưu trữ. Hệ thống có công suất 18kWp, đi kèm bộ lưu trữ (BESS) dung lượng 16,1kWh. Nhờ đó, toàn bộ nhu cầu sử dụng điện trong gia đình gần như được đáp ứng ổn định. “Kể từ khi lắp đặt điện mặt trời giúp gia đình tôi tiết kiệm được tiền điện hàng tháng. Gia đình sử dụng 8 điều hòa công suất lớn, 2 tủ lạnh dung tích to, thang máy, máy giặt, máy sấy cùng hàng loạt thiết bị nhà bếp như lò nướng, lò vi sóng, máy rửa bát, bếp từ... nếu sử dụng hoàn toàn điện lưới, chi phí mỗi tháng có thể vượt 6 triệu đồng, thậm chí cao hơn vào mùa cao điểm. Thế nhưng, hóa đơn tiền điện tháng 2 chưa tới 300.000 đồng, tháng 3 nhỉnh hơn một chút. Ngay cả những tháng nóng đỉnh điểm năm ngoái, hóa đơn cũng chưa tới 1 triệu đồng”, anh Toàn cho biết.

Không chỉ tiết kiệm chi phí, hệ thống điện mặt trời còn giúp gia đình anh Toàn chủ động nguồn điện, không còn nỗi lo mất điện hay cắt điện luân phiên.

Tương tự, gia đình chị Hoàng Thúy An (phường Vinh Hưng, tỉnh Nghệ An) cũng ghi nhận hiệu quả rõ rệt sau khi đầu tư 170 triệu đồng lắp đặt điện mặt trời mái nhà từ giữa năm 2025. Trước đó, mỗi tháng gia đình chị sử dụng hết gần 10 triệu đồng tiện điện. Bởi ngoài điện sinh hoạt, gia đình chị còn sử dụng điện để vận hành xưởng may. Chị Lan cho biết: “Sau khi lắp đặt hệ thống điện mặt tròi, chi phí điện của gia đình tôi hàng tháng giảm một nửa so với trước. Tôi dự tính lắp thêm pin lưu trữ để đủ điện dùng cả ban đêm”.

Chi phí giảm mạnh, nhưng cần tính toán kỹ bài toán pin lưu trữ

Theo thống kê của Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC), tính đến cuối năm 2025, đã có hàng nghìn khách hàng đăng ký và triển khai hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, với tổng công suất hàng trăm MW. Đáng chú ý, chi phí đầu tư cho hệ thống này giảm đáng kể so với trước đây. Ông Nguyễn Văn Tin, Trưởng ban Kinh doanh EVNNPC cho biết, một hệ thống công suất khoảng 10kWp có giá từ 70 - 90 triệu đồng, chưa bao gồm pin lưu trữ. Nếu so với giai đoạn trước năm 2022, chi phí đã giảm khoảng 30 - 40%, giúp người dân dễ dàng tiếp cận hơn.

Với các gia đình đô thị có mức tiêu thụ trung bình 650 - 750 kWh/tháng, việc lắp đặt hệ thống khoảng 7kWp có thể giúp giảm 40 - 50% lượng điện mua từ lưới, thời gian hoàn vốn khoảng 4 - 5 năm. Tuy nhiên, một trong những vấn đề được nhiều người quan tâm là có nên đầu tư thêm pin lưu trữ hay không.

Theo ông Tô Hữu Quang, Giám đốc dự án Công ty TNHH Win Win Power, khoảng 70% gia đình lựa chọn lắp thêm pin lưu trữ để sử dụng điện vào buổi tối - thời điểm nhu cầu tăng cao trong khi điện mặt trời không còn sản xuất. Dù vậy, ông Quang lưu ý, việc lắp nhiều pin lưu trữ không đồng nghĩa với hiệu quả kinh tế cao hơn. “Hệ thống điện mặt trời thông thường có thể hoàn vốn sau khoảng 3 năm. Nhưng nếu đầu tư thêm pin lưu trữ, thời gian hoàn vốn thường kéo dài trên 5 năm do chi phí lớn, trong khi thời gian sử dụng mỗi ngày lại không nhiều”, ông phân tích. Thực tế, pin lưu trữ chủ yếu phát huy hiệu quả trong khung giờ cao điểm từ 17h đến 20h. Sau 22h, khi giá điện giảm, nhiều gia đình vẫn lựa chọn sử dụng điện lưới để tiết kiệm chi phí. Do đó, các chuyên gia khuyến nghị người dân cần tính toán kỹ nhu cầu sử dụng điện thực tế trước khi đầu tư, đặc biệt là với hệ thống pin lưu trữ, nhằm tránh lãng phí và tối ưu hiệu quả tài chính.

Trong bối cảnh nhu cầu điện ngày càng tăng và áp lực chi phí sinh hoạt tăng, điện mặt trời mái nhà đang trở thành xu hướng đáng chú ý. Không chỉ giúp giảm hóa đơn tiền điện, giải pháp này còn góp phần đảm bảo an ninh năng lượng và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

ĐỨC KIÊN