Hà Nội - “trái tim” hội tụ các giá trị phát triển
Trong suốt chiều dài lịch sử, Hà Nội luôn giữ vai trò đặc biệt trong cấu trúc phát triển của quốc gia. Là trung tâm chính trị, nơi đặt trụ sở của các cơ quan đầu não của Đảng, Nhà nước, Quốc hội và Chính phủ, Hà Nội đồng thời là không gian hội tụ tinh hoa văn hóa nghìn năm Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội. Chính sự hội tụ đa chiều đã tạo nên bản sắc riêng và vị thế không thể thay thế của Thủ đô trong tiến trình phát triển đất nước.
Hà Nội hiện là một trong hai cực tăng trưởng lớn nhất cả nước. Quy mô GRDP của thành phố liên tục mở rộng, duy trì tốc độ tăng trưởng khá ổn định qua các năm. Năm 2025, tổng sản phẩm trên địa bàn TP Hà Nội (GRDP) tăng 8,16%, đóng góp khoảng 16 - 17% GDP và hơn 18% thu ngân sách quốc gia.
Không chỉ mạnh về quy mô kinh tế, Hà Nội còn là trung tâm nguồn nhân lực chất lượng cao hàng đầu cả nước. Hệ thống trường đại học, viện nghiên cứu lớn cùng đội ngũ trí thức đông đảo đã và đang tạo nền tảng quan trọng cho việc chuyển đổi sang nền kinh tế tri thức, đổi mới sáng tạo. Đây là lợi thế mà không nhiều địa phương có được.
Ở lĩnh vực văn hóa, Hà Nội là nơi lưu giữ kho tàng di sản phong phú với hàng nghìn di tích lịch sử, lễ hội truyền thống và làng nghề lâu đời. Những giá trị này không chỉ góp phần định hình bản sắc Thủ đô mà còn là nguồn lực quan trọng để phát triển các ngành công nghiệp văn hóa trong bối cảnh mới. Hà Nội cũng là địa phương đi đầu trong triển khai các chính sách an sinh xã hội. Tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh, chất lượng giáo dục và y tế không ngừng được nâng cao, đời sống người dân ngày càng được cải thiện. Đây là nền tảng quan trọng để bảo đảm mục tiêu phát triển bao trùm, không để ai bị bỏ lại phía sau.
Đẩy mạnh cải cách hành chính, tạo động lực phát triển mới
Để hiện thực hóa các mục tiêu lớn mà Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đề ra, Hà Nội đã chủ động xây dựng và triển khai các chương trình hành động cụ thể với tinh thần khẩn trương, bài bản và có trọng tâm, trọng điểm. Theo đó, thời gian qua, thành phố đã triển khai nhiều nhiệm vụ mang tính chiến lược như đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù cho Thủ đô; sửa đổi, hoàn thiện Luật Thủ đô; xây dựng quy hoạch phát triển với tầm nhìn dài hạn; thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện và tập trung tháo gỡ các “điểm nghẽn” về hạ tầng, thể chế.
Đặc biệt, cải cách hành chính tiếp tục được xác định là khâu đột phá. Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh: “Cải cách thủ tục hành chính là một trong những khâu trọng tâm, then chốt trong tổ chức đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống. Ngay từ đầu năm, Thành ủy, HĐND, UBND TP Hà Nội đã có nhiều chỉ đạo, định hướng cụ thể nhằm tiếp tục đẩy mạnh công tác cải cách hành chính, coi đây là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội”.
Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Phục vụ hành chính công TP Hà Nội Phan Văn Phúc cho biết, đến ngày 15/4, theo kết quả Bộ Chỉ số 766 trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia, Hà Nội đạt 96,68 điểm, xếp thứ 3/34 tỉnh, thành phố. “Tỷ lệ cấp kết quả điện tử đạt 97,8%, tỷ lệ số hóa hồ sơ, kết quả đạt 97,75%. Việc vươn lên đứng đầu toàn quốc về nhóm chỉ số số hóa hồ sơ, đồng thời cải thiện thứ hạng mạnh mẽ từ 60/63 lên 3/34, là minh chứng cho hiệu quả của mô hình hành chính công một cấp, thể hiện sự thay đổi cả về kỹ thuật lẫn phương thức tổ chức, vận hành”, ông Phan Văn Phúc nhấn mạnh.
Cũng theo ông Phúc, thời gian giải quyết thủ tục hành chính được rút ngắn từ 3 - 5 ngày; tỷ lệ hồ sơ đúng hạn, trước hạn đạt 95,77%, tăng 1,52% so với trước khi phân cấp. Một số lĩnh vực có cải thiện rõ rệt như: Thủ tục đất đai rút ngắn 15 - 30% thời gian; đăng ký kinh doanh hộ cá thể giảm 1 - 2 ngày; cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ giảm 3 - 5 ngày.
Phát huy vai trò dẫn dắt, lan tỏa động lực tăng trưởng ra cả nước
Không chỉ dừng lại ở vai trò trung tâm, Hà Nội còn được kỳ vọng là nơi lan tỏa các giá trị phát triển ra cả nước. Điều này đòi hỏi thành phố phải đi đầu trong đổi mới, thử nghiệm các mô hình mới và tạo ra những kinh nghiệm có thể nhân rộng.
Một trong những định hướng quan trọng là xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực. Để đạt mục tiêu này, thành phố đẩy mạnh xây dựng chính quyền số, hướng tới mô hình quản trị hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Trong lĩnh vực hạ tầng, Hà Nội tập trung phát triển theo hướng xanh, thông minh và bền vững. Việc giãn dân khu vực nội đô, phát triển các đô thị vệ tinh và đầu tư hệ thống giao thông đồng bộ đang góp phần giải quyết các vấn đề đô thị như ùn tắc, ô nhiễm.
Các dự án đường sắt đô thị, đường vành đai, cầu vượt và hạ tầng kết nối vùng được đẩy nhanh tiến độ, mở rộng không gian phát triển và tăng cường liên kết giữa Hà Nội với các địa phương trong vùng Thủ đô.
Bên cạnh đó, kinh tế tư nhân cũng ngày càng khẳng định vai trò là động lực quan trọng đối với kinh tế Thủ đô. Địa bàn TP Hà Nội hiện có hơn 424.000 doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó có tới 97% là doanh nghiệp tư nhân. Khu vực này đóng góp 45 - 50% GRDP, chiếm gần 58% tổng vốn đầu tư toàn xã hội và tạo ra gần 80% việc làm mới mỗi năm, góp phần bảo đảm an sinh xã hội. Nếu so sánh toàn quốc, cả nước có 45 - 50 tập đoàn kinh tế tư nhân mạnh thì Hà Nội có khoảng 20 tập đoàn.
Doanh nghiệp tư nhân TP Hà Nội đã và đang ngày càng khẳng định vai trò nòng cốt, tiên phong trong công cuộc xây dựng và phát triển Thủ đô và đất nước. Kết quả đó là nhờ những cơ chế, chính sách tạo điều kiện của UBND TP Hà Nội cũng như các cấp, ngành và sự nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp tư nhân. Với phương châm doanh nghiệp là động lực và chìa khóa phát triển bền vững kinh tế của Thủ đô, thành phố đã xây dựng nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ thúc đẩy phát triển doanh nghiệp nhằm góp phần tạo môi trường thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp phát triển.
Hà Nội cải cách mạnh mẽ thể chế, quan tâm xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng, tạo điều kiện thuận lợi về đất đai, vốn tín dụng ưu đãi, quy hoạch và các công tác liên quan. Bên cạnh đó, thành phố chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua các trung tâm đào tạo nghề liên kết với doanh nghiệp...
Ở góc độ doanh nghiệp, TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội đánh giá, Hà Nội đã đạt nhiều kết quả tích cực trong hoàn thiện khung pháp lý, cải cách thủ tục hành chính và thúc đẩy khu vực tư nhân tham gia sâu hơn vào nền kinh tế. Nhờ đó, các doanh nghiệp tư nhân không ngừng phát triển, năng lực cạnh tranh được nâng lên rõ rệt. Nhiều doanh nghiệp trong các lĩnh vực công nghiệp, dịch vụ chất lượng cao đã hình thành và mở rộng hoạt động, tham gia mạnh mẽ vào xuất nhập khẩu quốc tế như: Hòa Phát, T&T, DOJI, CMC… Những doanh nghiệp này thể hiện năng lực quản trị minh bạch, tiềm lực tài chính vững vàng và tầm nhìn dài hạn, trở thành đại diện tiêu biểu của khu vực kinh tế tư nhân, vừa tạo ra giá trị kinh tế, vừa góp phần lan tỏa niềm tin trong xã hội.
Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành trung tâm kinh tế, tài chính lớn, cực tăng trưởng có vai trò dẫn dắt, đồng thời là nơi hội tụ tinh hoa văn hóa và đổi mới sáng tạo. Đây là nền tảng để Thủ đô tiếp tục phát huy vai trò lan tỏa, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của đất nước.
Từ một trung tâm hội tụ, Hà Nội đang chuyển mình mạnh mẽ để trở thành trung tâm lan tỏa - nơi khởi nguồn của những giá trị và mô hình phát triển mới. Đây cũng chính là cách thiết thực để hiện thực hóa tinh thần của Nghị quyết Đại hội XIV: Phát triển nhanh, bền vững và bao trùm, vì một Việt Nam hùng cường trong tương lai.
ĐỨC THỌ
Kỳ III: TPHCM phát huy vai trò trung tâm đổi mới sáng tạo