Từ kiosk thông minh đến robot hỗ trợ: Người dân dần chủ động
Tại Sơn La, việc ứng dụng AI trong giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) đang mang lại những chuyển biến rõ rệt. Xã Mường Giôn là một trong những địa phương đi đầu khi đưa vào vận hành kiosk thông minh tại Trung tâm Phục vụ hành chính công (TT PVHCC).
Kiosk được tích hợp nhiều tiện ích như hỗ trợ nộp hồ sơ trực tuyến, tra cứu tiến độ xử lý, thanh toán lệ phí, sao lưu tài liệu và hướng dẫn quy trình thực hiện TTHC. Nhờ giao diện trực quan, dễ sử dụng, người dân có thể chủ động thao tác mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào cán bộ tiếp nhận.
Ông Lò Văn Dương, Phó Giám đốc TT PVHCC xã Mường Giôn cho biết, việc tích hợp AI vào kiosk không chỉ giúp giảm áp lực cho cán bộ “một cửa” mà còn rút ngắn đáng kể thời gian chờ đợi. Thông tin về thủ tục, hồ sơ, lệ phí được công khai minh bạch, giúp người dân dễ dàng theo dõi và giám sát. Đáng chú ý, mô hình này đặc biệt hữu ích với những người chưa thành thạo công nghệ. Qua quá trình được hướng dẫn, nhiều người dân đã có thể tự thao tác, thậm chí thực hiện dịch vụ công trực tuyến ngay tại nhà bằng thiết bị cá nhân.
Tại phường Tô Hiệu, chính quyền địa phương đã đưa vào vận hành robot tích hợp AI hỗ trợ người dân thực hiện TTHC. Chỉ với câu lệnh bằng giọng nói đơn giản, người dân được hướng dẫn chi tiết từng bước từ chuẩn bị hồ sơ đến nộp và theo dõi kết quả. Chị Nguyễn Minh Dung (phường Tô Hiệu) đến làm thủ tục đăng ký xây dựng tại phường Tô Hiệu cho hay, trước đây phải mất nhiều thời gian hỏi cán bộ hoặc tra cứu thông tin mới xong TTHC. Nay với trợ lý ảo tích hợp AI, chỉ cần vài phút là có thể nắm rõ quy trình và hoàn tất hồ sơ.
Theo thống kê của tỉnh Sơn La, trong quý I, toàn tỉnh đã tiếp nhận và giải quyết hơn 94.100 hồ sơ, với tỷ lệ đúng và trước hạn đạt gần 98%. Đáng chú ý, tỷ lệ nộp hồ sơ trực tuyến đạt 86,5% - cao hơn mức bình quân chung của cả nước. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của chuyển đổi số trong lĩnh vực hành chính công.
Trợ lý ảo “24/7”: Cánh tay nối dài của chính quyền số
Tại TP Hải Phòng, việc ứng dụng trợ lý ảo tích hợp AI cũng đang mang lại hiệu quả rõ rệt trong giải quyết TTHC. Trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, áp lực xử lý hàng nghìn hồ sơ mỗi ngày đặt ra yêu cầu cấp thiết về tối ưu quy trình. Trợ lý ảo ra đời như một “người cán bộ 24/7”, hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục mọi lúc, mọi nơi. Hệ thống này có khả năng cung cấp thông tin về hơn 1.800 dịch vụ công, hướng dẫn chi tiết từng bước, đồng thời phản hồi ngay lập tức các câu hỏi của người dùng. Nhờ đó, người dân không cần đến trực tiếp cơ quan hành chính mà vẫn có thể hoàn tất nhiều thủ tục ngay tại nhà.
Anh Đoàn Tất Thắng (phường Lê Chân) cho biết, trước đây việc đăng ký hộ khẩu cho con khá phức tạp, phải đi lại nhiều lần. Nhưng khi sử dụng trợ lý ảo trên cổng dịch vụ công, mọi thao tác trở nên đơn giản hơn nhờ các biểu mẫu và hướng dẫn rõ ràng. Tương tự, chị Dương Thúy Hà (phường Hồng Bàng) nhận xét rằng hệ thống có khả năng “hiểu” nhu cầu người dùng, gợi ý đúng thủ tục cần thiết, giúp tiết kiệm thời gian và tránh sai sót.
Theo Sở Khoa học và Công nghệ TP Hải Phòng, việc triển khai trợ lý ảo đã giúp tăng khoảng 20% tỷ lệ tự động hóa quy trình và nâng mức độ hài lòng của người dân thêm 10%. Đồng thời, lượng người đến làm thủ tục trực tiếp tại Trung tâm hành chính công cũng giảm đáng kể. Cùng đó, trợ lý ảo còn được tích hợp trên các nền tảng phổ biến như Zalo, cho phép người dân tra cứu thông tin, đặt lịch hẹn, nộp hồ sơ, phản ánh hiện trường và nhận kết quả ngay trên điện thoại mà không cần cài đặt thêm ứng dụng.
Hướng tới nền hành chính minh bạch, lấy người dân làm trung tâm
Việc ứng dụng AI trong giải quyết TTHC là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, trong đó có Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Chuyển đổi số trong khu vực công không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý mà còn hướng tới xây dựng chính quyền số, xã hội số và công dân số. Trong đó, người dân là trung tâm của mọi dịch vụ.
Thực tiễn tại Sơn La, Hải Phòng cho thấy, công nghệ không thay thế con người mà đóng vai trò hỗ trợ, giúp quy trình giải quyết TTHC trở nên minh bạch, thuận tiện và hiệu quả hơn. Đồng thời, giảm áp lực cho đội ngũ cán bộ, công chức, tiết kiệm chi phí xã hội.
Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, việc đưa AI vào giải quyết TTHC không còn là lựa chọn, mà đã trở thành xu thế tất yếu. Khi công nghệ được vận hành đúng cách và đặt trong mục tiêu phục vụ người dân, một nền hành chính hiện đại, minh bạch và thân thiện hoàn toàn có thể trở thành hiện thực trong tương lai gần.
XUÂN MAI