Thu nhập thất thường, nhiều nghệ sĩ tạm “gác kiếm”
Giữa bối cảnh nhiều loại hình giải trí cạnh tranh mạnh mẽ, ảo thuật đứng trước không ít thách thức về nghề nghiệp, đào tạo và cơ hội phát triển.
Ảo thuật gia Lư Phong chia sẻ, từng có thời điểm muốn từ bỏ nghề hoàn toàn vì thu nhập không ổn định và cơ hội biểu diễn hạn chế. Áp lực mưu sinh cùng sự bấp bênh của sân khấu khiến hành trình gắn bó với ảo thuật ngày một gập ghềnh.
Tương tự, ảo thuật gia Duy Anh cũng từng tạm “gác kiếm” một thời gian để tìm kiếm hướng đi khác phù hợp hơn với cuộc sống và nhu cầu thực tế.
Những câu chuyện trên cho thấy một thực tế đáng suy ngẫm: Ảo thuật ở Việt Nam vẫn chưa thực sự trở thành một nghề có nền tảng kinh tế ổn định và bền vững. Phần lớn nghệ sĩ vẫn phải đối mặt với thu nhập thất thường, cơ hội biểu diễn hạn chế và thiếu các cơ chế hỗ trợ dài hạn cho nghề.
Có hơn 40 năm gắn bó với nghề nhưng NSƯT Minh Tuấn cũng thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế nội tại của ngành ảo thuật Việt Nam, đặc biệt là vấn đề đào tạo và tính chuyên nghiệp.
NSƯT Minh Tuấn cho rằng, nhiều nghệ sĩ trẻ hiện mới chỉ tập trung vào kĩ thuật biểu diễn mà chưa được đào tạo toàn diện về hình thể, biểu cảm và khả năng làm chủ sân khấu. Điều này khiến nhiều tiết mục tuy có kĩ thuật nhưng chưa đạt chiều sâu nghệ thuật cần thiết, thiếu sức hấp dẫn bền vững đối với khán giả lâu dài.
Giám đốc Nhà hát Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Hà Nội, ThS Bùi Thế Anh cho rằng, ảo thuật Việt Nam vẫn còn thiếu những sân chơi chuyên nghiệp được tổ chức thường xuyên. Việc thiếu các liên hoan, cuộc thi hay môi trường cọ xát thực tế khiến nghệ sĩ khó có cơ hội rèn luyện, phát triển kĩ năng cũng như thúc đẩy tư duy sáng tạo trong biểu diễn.
“Mở lối” cho ảo thuật Việt: Cần những sân chơi chuyên nghiệp
Để ảo thuật Việt Nam phát triển trong bối cảnh mới, nhiều ý kiến cho rằng cần một hệ thống giải pháp đồng bộ, trong đó nổi bật là mở rộng giao lưu quốc tế, đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng môi trường biểu diễn chuyên nghiệp.
Nghệ sĩ Việt Duy, người từng 2 lần giành Huy chương Vàng tại Liên hoan Ảo thuật toàn quốc cho rằng, việc kết nối với các ảo thuật gia nước ngoài không chỉ giúp các ảo thuật gia trong nước học hỏi thêm nhiều kĩ thuật mà còn mở ra cơ hội tiếp cận những mô hình tổ chức, xây dựng cộng đồng ảo thuật bài bản. Trong bối cảnh nhiều nghệ sĩ quốc tế quan tâm đến thị trường Việt Nam, đây cũng là cơ hội để ảo thuật trong nước vừa quảng bá bản sắc văn hóa, vừa tiếp thu những kinh nghiệm phát triển hiện đại.
Bên cạnh đó, chuyển đổi số sẽ trở thành “đòn bẩy” giúp ảo thuật thích ứng với xu hướng mới. Sự tham gia của các đơn vị truyền thông và công nghệ cho thấy tiềm năng mở rộng không gian biểu diễn từ sân khấu truyền thống sang nền tảng trực tuyến.
Bên cạnh yếu tố công nghệ, việc xây dựng hệ thống sân chơi chuyên nghiệp cũng được xác định là một phần quan trọng.
Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam, NSND Trịnh Thúy Mùi ghi nhận tín hiệu tích cực từ thế hệ trẻ, dù nhiều người phải làm nghề khác để mưu sinh nhưng vẫn giữ được tình yêu với ảo thuật. Bà cũng nhấn mạnh cần nâng cao chất lượng nghề nghiệp, đồng thời khẳng định các tổ chức nghề nghiệp sẽ đồng hành tạo điều kiện.
Theo NSND Trịnh Thúy Mùi, Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam đang lên kế hoạch tổ chức một liên hoan ảo thuật vào tháng 11 tới, với khả năng mở rộng quy mô quốc tế.
Không chỉ dừng lại ở việc tổ chức các sự kiện theo kế hoạch, NSND Trịnh Thúy Mùi cho rằng, điều quan trọng hơn là phải duy trì những sân chơi thường xuyên để nghệ sĩ có môi trường rèn luyện, nuôi dưỡng đam mê và phát triển nghề nghiệp lâu dài. Ảo thuật tham gia nhiều hơn vào các chương trình biểu diễn tổng hợp, từ các đêm tạp kĩ đến những sự kiện văn hóa quy mô lớn, qua đó mở rộng cơ hội tiếp cận và thu hút khán giả.
Nguyệt Hà