Đà phục hồi này được thúc đẩy bởi nhu cầu nhập khẩu gia tăng tại nhiều thị trường, trong khi nguồn cung toàn cầu đứng trước nguy cơ thu hẹp. Tuy vậy, XK gạo tháng 4 mặc dù tăng gần 10% về lượng, nhưng lũy kế 4 tháng vẫn giảm 10,3% kim ngạch.
Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), ngày 8/5, gạo Jasmine của Việt Nam được chào bán ở mức 513 - 517 USD/tấn, tăng khoảng 30 USD/tấn so với tháng 4; gạo thơm 5% tấm dao động 510 - 520 USD/tấn, tăng 25 - 30 USD/tấn, tương đương mức tăng 5 - 7%. So với cùng kỳ năm 2025, giá gạo 5% tấm hiện cao hơn khoảng 100 USD/tấn, tương đương mức tăng gần 25%. Các chủng loại gạo 100% tấm và 25% tấm cũng tăng khoảng 15%, trong khi giá gạo Jasmine vẫn thấp hơn so với cùng kỳ năm ngoái. Với mức giá hiện tại, gạo Việt Nam đang được chào bán cao nhất trong nhóm 5 nước XK gạo lớn nhất thế giới. Theo các doanh nghiệp, lợi thế của Việt Nam không chỉ nằm ở yếu tố giá mà còn ở cơ cấu sản phẩm ngày càng đa dạng, trong đó nhóm gạo thơm và gạo chất lượng cao chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong tổng kim ngạch XK.
Số liệu từ Cục Hải quan cho thấy, tháng 4 XK gạo đạt 1.107.362 tấn, trị giá 513,94 triệu USD, tăng 9,8% về lượng và tăng 7,4% về trị giá so với tháng 3. Trong đó XK sang Philippines tăng 6,7%, thị trường Trung Quốc tăng mạnh 44,4% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tính chung 4 tháng đầu năm, XK gạo cả nước mới đạt 3,373 triệu tấn, tương đương 1,58 tỷ USD, giảm 10,3% về kim ngạch so với cùng kỳ năm ngoái. Lý giải nguyên nhân khiến kim ngạch XK 4 tháng đầu năm giảm trên 10%, ông Nguyễn Văn Đôn, Giám đốc Công ty TNHH Việt Hưng cho biết, là do các doanh nghiệp đã ký hợp đồng XK trước khi giá lúa gạo nội địa tăng mạnh. Trong giai đoạn đầu vụ đông xuân, nhiều doanh nghiệp chốt giá bán chỉ từ 390 - 450 USD/tấn đối với các dòng gạo thơm phổ biến. Sau đó, giá gạo trong nước lại tăng 500 USD/tấn, thậm chí chạm mức 520 USD/tấn, khiến doanh nghiệp rơi vào thế khó vì không thể điều chỉnh. Tuy đang có chiều hướng khởi sắc, nhưng các doanh nghiệp vẫn nhìn nhận, nguồn cung lúa hàng hóa trong nước khá hạn chế, nếu vụ hè thu giảm diện tích vì chi phí đầu vào cao, nguồn cung XK trong thời gian tới có thể còn thắt chặt hơn. Theo đánh giá của ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), XK gạo của Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào một số thị trường truyền thống, tiềm ẩn rủi ro khi các thị trường này thay đổi chính sách hoặc nhu cầu nhập khẩu. Vì thế để XK gạo khởi sắc, VFA kiến nghị tăng dự trữ, thúc đẩy hợp đồng cấp Chính phủ và mở rộng thị trường, nhằm ổn định đầu ra, nâng cao giá trị và sức cạnh tranh cho gạo Việt.
Nguyễn Thanh