Đừng để mùa hè của trẻ khép lại bên những dòng sông

Liên tiếp xảy ra những vụ đuối nước thương tâm những ngày đầu hè đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ tai nạn ở trẻ em.

Biết bơi chưa đồng nghĩa với an toàn dưới nước

Chỉ trong 3 ngày đã xảy ra 2 vụ đuối nước đặc biệt nghiêm trọng tại Phú Thọ và Đắk Lắk cướp đi sinh mạng của 9 học sinh.

Chiều 18/5, tại xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ, một nhóm học sinh lớp 6, 7, 8 rủ nhau ra bãi sông tắm mát. Ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó Chủ tịch xã Sông Lô cho biết, nhóm có 9 học sinh. Khi xảy ra sự việc, một số em hoảng loạn chạy đi kêu cứu nhưng khu vực bãi sông khá xa khu dân cư nên việc ứng cứu không kịp thời. Vụ tai nạn khiến 5 học sinh tử vong. “Các cháu phần lớn đều biết bơi nhưng chỉ là kỹ năng tự phát, chưa được đào tạo bài bản về an toàn dưới nước. Khi gặp tình huống hoảng loạn, các cháu ôm, níu nhau nên không thể thoát ra”, ông Dũng cho biết. Điều đáng nói, khu vực xảy ra tai nạn từng là nơi khai thác cát, hình thành nhiều hố sâu và địa hình lòng sông phức tạp, tiềm ẩn nguy hiểm khó nhận biết bằng mắt thường. Nơi đây trước đó cũng từng xảy ra nhiều vụ đuối nước.

Trước đó, tại xã Hòa Mỹ, tỉnh Đắk Lắk, 4 học sinh khác cũng tử vong sau khi rủ nhau đi tắm sông sau buổi thi cuối năm. Tại khu vực sông Bánh Lái vắng người qua lại, các em bị dòng nước cuốn ra xa. Dù có tiếng tri hô nhưng việc cứu nạn không thể thực hiện kịp thời.

Theo thống kê của Bộ Y tế, mỗi năm Việt Nam có hơn 2.000 trẻ em tử vong do đuối nước. Phần lớn tai nạn xảy ra tại ao hồ, sông suối tự nhiên - những nơi thiếu người giám sát và tiềm ẩn nhiều nguy cơ trẻ em khó nhận biết. Ông Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) cho rằng, các địa phương khẩn trương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như cắm biển cảnh báo, bố trí thiết bị cứu hộ, rà soát khu vực nguy hiểm, đồng thời tăng cường dạy bơi, dạy kỹ năng an toàn trong môi trường nước và sơ cấp cứu cho trẻ em. “Không phải ai biết bơi cũng có thể an toàn tuyệt đối. Nếu được trang bị kỹ năng an toàn dưới nước thì khả năng bảo vệ tính mạng sẽ cao hơn rất nhiều”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Khoảng trống kỹ năng và trách nhiệm của cộng đồng

TS Lê Đức Long, Trưởng Bộ môn Thể thao dưới nước (Trường Đại học Thể dục Thể thao Bắc Ninh) cũng cho rằng, nhiều phụ huynh hiểu chưa đầy đủ khái niệm biết bơi. Trẻ có thể bơi trong bể nhưng lại thiếu kỹ năng sinh tồn trong môi trường nước tự nhiên. Biết bơi chỉ là khả năng di chuyển trong nước, còn an toàn dưới nước là tổ hợp kỹ năng toàn diện hơn. Những kỹ năng cần thiết không chỉ là bơi mà còn gồm nhận diện nguy cơ, kiểm soát hơi thở, đứng nước, thả nổi sinh tồn, xử lý tình huống hoảng loạn và kỹ năng thoát hiểm. Một trong những nguyên nhân khiến nhiều vụ đuối nước trở thành thảm kịch tập thể là trẻ cứu bạn theo bản năng nhưng thiếu kỹ năng cứu hộ an toàn. Khi thấy bạn gặp nạn, nhiều em lập tức nhảy xuống cứu, trong khi người bị nạn dễ hoảng loạn và bám chặt khiến cả hai cùng chìm.

Theo các chuyên gia, phòng chống đuối nước không chỉ là trách nhiệm của nhà trường hay gia đình mà cần sự phối hợp của cả cộng đồng. Bộ Y tế mới đây đã có công văn khẩn yêu cầu các địa phương rà soát khu vực nguy hiểm như ao hồ, sông suối, công trình chứa nước; đồng thời cắm biển cảnh báo, dựng rào chắn và bố trí lực lượng túc trực tại nơi có nguy cơ cao; tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức của gia đình và cộng đồng về nguy cơ đuối nước.

Mỗi vụ đuối nước xảy ra đều để lại nỗi đau không gì bù đắp được. Nhưng phía sau những mất mát ấy cũng là lời cảnh báo rằng chỉ dạy trẻ biết bơi thôi là chưa đủ. Điều trẻ cần hơn cả là kỹ năng nhận diện nguy hiểm, kỹ năng sinh tồn và sự đồng hành sát sao từ người lớn để những kỳ nghỉ hè không còn bị phủ bóng bởi những bi kịch dưới dòng nước.

VÂN KHÁNH