Hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế xanh của Việt Nam
Ông Nguyễn Anh Phong, Chủ tịch Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội cho biết, việc đưa sàn giao dịch carbon trong nước vào hoạt động là kết quả triển khai Đề án thành lập và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam theo Quyết định số 232/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đồng thời thực hiện Nghị định số 29/2026/NĐ-CP của Chính phủ về Sàn Giao dịch carbon trong nước.
"Việc khai trương sàn giao dịch carbon không chỉ là bước đi về mặt kỹ thuật mà còn gắn trách nhiệm bảo vệ môi trường với lợi ích kinh tế của doanh nghiệp. Cơ chế này giúp các đơn vị chủ động tối ưu chi phí giảm phát thải thông qua giao dịch hạn ngạch, tín chỉ, từ đó khuyến khích đổi mới công nghệ và kiên quyết không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế", ông Phong nhấn mạnh.
Theo bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, việc sàn giao dịch carbon đi vào hoạt động là dấu mốc quan trọng trong quá trình hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế xanh của Việt Nam. Điều này khẳng định quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng một thị trường vận hành minh bạch, hiệu quả, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với các yêu cầu mới của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.
Sàn giao dịch carbon không chỉ tạo lập cơ chế giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon một cách công khai, minh bạch mà còn góp phần hình thành cơ chế xác định giá carbon theo nguyên tắc thị trường. Từ đó, tạo động lực kinh tế để doanh nghiệp chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, giảm phát thải và tăng sức cạnh tranh.
Đối với thị trường tài chính Việt Nam, đây là một cấu phần mới của hệ sinh thái tài chính xanh, mở ra kênh huy động và phân bổ nguồn lực cho các dự án phát triển bền vững; đồng thời, từng bước tiệm cận các thông lệ quốc tế trong phát triển thị trường vốn và môi trường.
Thu hút các dòng vốn đầu tư xanh hơn
Đến nay có khoảng 80 quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới đã vận hành thị trường carbon và thu được kết quả rõ rệt trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế carbon thấp.
Theo GS, TS Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh doanh (Đại học Kinh tế TPHCM), Việt Nam đã chuẩn bị khá tốt về các cơ sở pháp lý để sàn giao dịch carbon ra đời. Đặc biệt là việc phân bổ hạn ngạch đối với các ngành và đến từng doanh nghiệp có phát thải lớn trong các lĩnh vực như nhiệt điện, sản xuất sắt thép, xi măng.
Theo GS Vinh, Sàn giao dịch carbon sẽ góp phần giải quyết vấn đề tài chính trong hành trình chuyển đổi xanh và phát triển bền vững; tạo sức ép, buộc các doanh nghiệp phải đầu tư mạnh cho đổi mới công nghệ sản xuất theo hướng giảm thâm dụng tài nguyên, tiết kiệm nguyên - nhiên - vật liệu, từ đó giảm thiểu ảnh hưởng đến môi trường.
“Việt Nam là nền kinh tế mở, phát triển dựa vào xuất khẩu, khi hàng hóa Việt Nam ngày càng xanh hơn và chiếm vị thế tốt hơn sẽ xâm nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Đặc biệt, các hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới mà Việt Nam tham gia đều có những quy định liên quan rất sâu đến việc sản phẩm, hàng hóa phát thải thấp và truy xuất nguồn gốc carbon. Nếu chậm chuyển đổi, hàng hóa của Việt Nam có khả năng sẽ mất sức cạnh tranh. Quan trọng không kém là các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài sẽ không thể xem Việt Nam là nơi để đầu tư "xả thải", từ đó chúng ta có thể thu hút các dòng vốn đầu tư xanh hơn, công nghệ cao”, GS, TS Võ Xuân Vinh nhấn mạnh.
Thái An