Giúp đồng bào dân tộc thiểu số tiếp cận thông tin pháp luật
Mới đây, ngày 20/7, tại xã Yên Bài - xã miền núi của TP Hà Nội, Hội Bảo trợ tư pháp cho người nghèo TP Hà Nội phối hợp với UBND xã tổ chức hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật dành cho người dân, tập trung vào người nghèo và các nhóm yếu thế.
Nội dung tuyên truyền tập trung vào pháp luật về thừa kế - lĩnh vực gắn trực tiếp với quyền, lợi ích hợp pháp của mỗi cá nhân và gia đình. Đây cũng là một trong những lĩnh vực thường phát sinh tranh chấp do người dân chưa hiểu đầy đủ các quy định của pháp luật.
Tại hội nghị, bà Hồ Xuân Hương, Chủ tịch Hội Bảo trợ tư pháp cho người nghèo TP Hà Nội cho biết, Hội luôn xác định công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật và trợ giúp pháp lý miễn phí là nhiệm vụ trọng tâm đối với người nghèo và các nhóm yếu thế trên địa bàn.
"Chúng tôi ưu tiên, lựa chọn tổ chức tuyên truyền tại các xã miền núi bởi đây là địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số, vẫn còn một bộ phận người dân gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin pháp luật. Luật thừa kế là lĩnh vực rất gần gũi, liên quan trực tiếp đến quyền lợi của mỗi gia đình. Vì vậy, việc truyền đạt phải thật dễ hiểu, sát thực tế, giúp bà con biết cách thực hiện đúng quy định pháp luật để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Bên cạnh đó, gần đây chúng tôi đã đến trực tiếp tuyên truyền về Luật Thủ đô 2026 cho bà con ở các vùng còn khó khăn tại Hà Nội", bà Hồ Xuân Hương chia sẻ.
Ông Nguyễn Văn Thành, Phó Chánh Văn phòng HĐND, UBND xã Yên Bài cho biết, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã Yên Bài được mở rộng địa giới, trở thành một trong những xã miền núi có bản sắc văn hóa đa dạng của Thủ đô. Khoảng 40% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu là người Mường.
Những năm gần đây, kinh tế - xã hội trên địa bàn có nhiều chuyển biến tích cực, đời sống người dân ngày càng được nâng lên. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận người dân gặp khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ số và thông tin pháp luật. Vì vậy, chính quyền địa phương luôn chú trọng công tác tuyên truyền, hướng dẫn trực tiếp, giúp người dân từng bước tiếp cận các chủ trương, chính sách mới của Đảng và Nhà nước.
Theo ông Thành, sau hơn 1 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bộ máy chính quyền xã Yên Bài từng bước hoạt động ổn định, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân. Đội ngũ cán bộ cơ sở bám sát địa bàn, thường xuyên nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân, quan tâm hỗ trợ hộ nghèo, gia đình chính sách và các đối tượng yếu thế; đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng chuyển đổi số trong giải quyết công việc hàng ngày.
Cùng với sự quan tâm của TP Hà Nội đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từng bước đưa chủ trương, chính sách và pháp luật đến gần người dân, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa miền núi và khu vực trung tâm của Thủ đô.
“Gần dân, sát thực tiễn”, nâng cao tính chủ động của chính quyền cấp xã
Với tinh thần “gần dân, sát thực tiễn”, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, các tỉnh vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho các sở, ngành và địa phương, góp phần giảm khâu trung gian, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, nâng cao tính chủ động của chính quyền cấp xã.
Ông Nguyễn Tiến Cường, Phó Chủ tịch UBND xã Bản Lầu, tỉnh Lào Cai cho biết, việc gần dân, sát dân, bám nắm cơ sở được cấp ủy, chính quyền xã triển khai bằng những giải pháp, hành động cụ thể. Nổi bật là sau khi vận hành chính quyền 2 cấp, áp lực triển khai các dịch vụ hành chính công trên nền tảng số là rất lớn. Trong khi đó, đặc thù là xã vùng cao, đồng bào dân tộc thiểu số đông, trình độ về công nghệ số, nền tảng số của bà con còn rất hạn chế…
Trước thực trạng này, xã Bản Lầu đã thành lập 22 Tổ công nghệ số cộng đồng với 168 thành viên; trong đó, lấy Ban công tác Mặt trận thôn làm nòng cốt để “đi từng ngõ, gõ từng nhà” hướng dẫn kỹ năng số cho người dân. Nhờ đó, người dân trên địa bàn xã đã từng bước tiếp cận công nghệ số; qua đó tạo thuận lợi cho chính người dân cũng như các phòng, ban chuyên môn của xã trong quá trình tiếp nhận và giải quyết các thủ tục hành chính.
“Điều này được thể hiện rõ trong công tác tiếp nhận và giải quyết các thủ tục hành chính công. Cụ thể, từ ngày 1/7/2025 đến hết 4/2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã đã tiếp nhận và giải quyết hơn 6.600 hồ sơ các loại”, ông Cường thông tin.
Những chuyển biến tích cực trong đời sống
Sau hơn một năm vận hành, bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ giúp nâng cao hiệu quả thực thi chính sách, người dân thuận tiện trong việc giải quyết thủ tục hành chính mà còn tạo động lực để các địa phương phát triển toàn diện.
Đặc biệt, một số xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn đã có sự bứt phá trong phát triển kinh tế - xã hội. Theo đánh giá của Bộ Dân tộc và Tôn giáo, việc triển khai đồng bộ các chính sách dân tộc, kết hợp với đổi mới tổ chức bộ máy chính quyền địa phương đã góp phần từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa vùng dân tộc thiểu số và vùng đồng bằng, đồng thời cải thiện rõ rệt đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Không chỉ dừng lại ở các chỉ số kinh tế, sự thay đổi còn thể hiện ở việc người dân ngày càng chủ động hơn trong tham gia các hoạt động phát triển cộng đồng, nâng cao nhận thức và tăng cường niềm tin vào chính quyền.
Thực tiễn tại các địa phương cụ thể như Tuyên Quang, Sơn La càng cho thấy rõ hiệu quả của mô hình này. Tại Tuyên Quang, việc sắp xếp lại bộ máy hành chính gắn với phân cấp, phân quyền đã giúp các chính sách hỗ trợ sinh kế, vay vốn ưu đãi, chuyển giao kỹ thuật sản xuất được triển khai nhanh chóng và đúng đối tượng.
Tại Sơn La, cải cách hành chính đi đôi với tổ chức lại bộ máy đã góp phần rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân vùng sâu, vùng xa tiếp cận dịch vụ công. Những thay đổi này không chỉ cải thiện điều kiện sống mà còn tạo dựng niềm tin vững chắc của người dân đối với chính quyền.
Quan trọng hơn, những chuyển biến tích cực trong đời sống kinh tế - xã hội đã kéo theo sự thay đổi về nhận thức và tâm lý xã hội của đồng bào dân tộc thiểu số. Khi người dân cảm nhận rõ sự quan tâm, hỗ trợ thiết thực từ chính quyền, họ không chỉ tích cực tham gia vào các chương trình phát triển mà còn củng cố niềm tin vào đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước. Niềm tin đó là nền tảng quan trọng để tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc, bảo đảm sự ổn định chính trị - xã hội và tạo động lực cho phát triển bền vững.
Thái An