Từ số hóa hồ sơ, kết nối dữ liệu đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo, nền hành chính từng bước chuyển từ "quản lý" sang "phục vụ", lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.
Chuyển mạnh từ giấy tờ sang môi trường số
Không còn cảnh người dân phải mang theo nhiều loại giấy tờ hay đi lại nhiều lần để hoàn thiện hồ sơ, chuyển đổi số đang từng bước thay đổi cách vận hành của nền hành chính công tại nhiều địa phương.
Việc tra cứu thủ tục bằng mã QR, nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt hay nhận kết quả điện tử ngày càng trở nên phổ biến. Những thay đổi này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn nâng cao tính công khai, minh bạch trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính (TTHC).
Tại Tây Ninh, chuyển đổi số được xác định là động lực quan trọng thúc đẩy CCHC. Hạ tầng số được đầu tư đồng bộ, dữ liệu giữa các cơ quan được kết nối và chia sẻ, tạo nền tảng để giải quyết TTHC trên môi trường điện tử.
Hiện 100% TTHC tại Trung tâm Phục vụ hành chính công các cấp được niêm yết bằng mã QR, giúp người dân dễ dàng tra cứu quy trình, biểu mẫu và theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ. Toàn bộ hồ sơ tiếp nhận đều được số hóa để phục vụ lưu trữ, khai thác và tái sử dụng dữ liệu.
Trong 6 tháng đầu năm, tỷ lệ số hóa hồ sơ và kết quả giải quyết TTHC của tỉnh đạt trên 99%; tỷ lệ khai thác, tái sử dụng dữ liệu số hóa đạt gần 99%, góp phần giảm đáng kể việc người dân phải cung cấp lại những giấy tờ cơ quan nhà nước đã có. Bên cạnh việc hoàn thiện hạ tầng số, Tây Ninh cũng đẩy mạnh đào tạo kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, công chức; mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt, hóa đơn điện tử, hồ sơ sức khỏe điện tử và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động quản lý, điều hành. Nhờ đó, đến đầu tháng 6, 100% hồ sơ trên Cổng Dịch vụ công quốc gia được nộp trực tuyến; tỷ lệ TTHC có thanh toán trực tuyến đạt gần 97%, trong khi tỷ lệ cấp kết quả điện tử đạt trên 99%. Theo kết quả đánh giá trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, Tây Ninh đạt 97,12 điểm, đứng thứ 2 trong số 34 tỉnh, thành phố về chất lượng phục vụ hành chính công; mức độ hài lòng của người dân đạt trên 99%.
Ông Lưu Hiếu Trung, Giám đốc Trung tâm Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Tây Ninh cho biết, việc xử lý hồ sơ trên môi trường điện tử đã góp phần rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, tăng tính công khai, minh bạch và giảm chi phí cho người dân, doanh nghiệp. Trong 6 tháng đầu năm, toàn tỉnh tiếp nhận hơn 649.500 hồ sơ TTHC, hơn 98% trong số đó được thực hiện trực tuyến. Phần lớn hồ sơ được giải quyết đúng hoặc trước thời hạn.
Hiệu quả của chuyển đổi số được người dân cảm nhận rõ trong quá trình thực hiện các giao dịch hằng ngày. Chị Nguyễn Thị Hồng (phường Tân An) cho biết, việc đẩy mạnh cải cách TTHC giúp người dân tiết kiệm rất nhiều thời gian so với trước đây. Nhiều thủ tục có thể ngồi ở nhà để thao tác trên các ứng dụng hoặc cổng dịch vụ công quốc gia.
Những thay đổi này cho thấy, chuyển đổi số không chỉ giúp bộ máy hành chính hoạt động hiệu quả hơn mà còn mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, tạo nền tảng để các địa phương tiếp tục nâng cao chất lượng CCHC trong giai đoạn mới.
Lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo
Bên cạnh đầu tư hạ tầng số, nhiều địa phương đang chú trọng đổi mới quy trình giải quyết TTHC, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
Tại phường Hòa Thành (Tây Ninh), chuyển đổi số đã tạo chuyển biến rõ nét trong hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công. Từ đầu năm đến nay, đơn vị tiếp nhận hơn 4.900 hồ sơ TTHC, gần như toàn bộ được thực hiện trực tuyến. Đáng chú ý, 100% hồ sơ được giải quyết đúng hoặc trước hạn, tỷ lệ số hóa hồ sơ đầu vào và đầu ra đều đạt 100%. Địa phương đồng thời đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt, số hóa hồ sơ ngay tại quầy và khai thác dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu dùng chung để hạn chế việc người dân phải nộp lại những giấy tờ đã có.
Không chỉ riêng Tây Ninh, nhiều địa phương khác cũng đang nhân rộng các mô hình CCHC gắn với chuyển đổi số. Tại Vĩnh Long, sau 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, toàn tỉnh ghi nhận 69 mô hình, sáng kiến tại 43 đơn vị. Các mô hình tập trung vào ứng dụng công nghệ số, tối ưu hóa quy trình xử lý hồ sơ, hỗ trợ người dân yếu thế và xây dựng văn hóa công sở. Trong đó, việc sử dụng mã QR để tra cứu thông tin thủ tục giúp giảm đáng kể thời gian hướng dẫn trực tiếp, còn các mô hình như "Ngày không hẹn", "Ngày không viết" góp phần rút ngắn thời gian giải quyết nhiều TTHC đơn giản.
Một số địa phương còn tổ chức hỗ trợ giải quyết thủ tục tại nhà cho người cao tuổi, người khuyết tật và người có công với cách mạng. Những cách làm này cho thấy chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ mà còn là sự thay đổi trong tư duy phục vụ, đưa dịch vụ công đến gần người dân hơn. Những kết quả tại các địa phương phản ánh xu hướng chung của cả nước trong xây dựng nền hành chính hiện đại, hiệu lực và hiệu quả.
Theo Bộ Tư pháp, 6 tháng đầu năm, cơ quan này đã tham mưu phân cấp 362 TTHC, cắt giảm 697 thủ tục, đơn giản hóa 673 thủ tục khác và cắt giảm 1.754 điều kiện kinh doanh. Các giải pháp này góp phần giảm khoảng 53% thời gian giải quyết thủ tục, giảm 54,6% chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp, tương đương khoảng 23.000 tỷ đồng được tiết kiệm mỗi năm. Cùng với đó, các cơ sở dữ liệu chuyên ngành tiếp tục được hoàn thiện và kết nối với Trung tâm Dữ liệu quốc gia, tạo nền tảng để chia sẻ, khai thác và tái sử dụng dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước. Khi dữ liệu được liên thông, người dân không còn phải xuất trình hoặc nộp lại nhiều loại giấy tờ mà cơ quan nhà nước đã có, qua đó giảm đáng kể thời gian và chi phí thực hiện TTHC.
Thực tế cho thấy, chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong phương thức hoạt động của bộ máy hành chính. Từ số hóa hồ sơ, kết nối dữ liệu đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo và mở rộng dịch vụ công trực tuyến, các địa phương từng bước xây dựng nền hành chính minh bạch, hiện đại và phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân, doanh nghiệp.
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, CCHC không còn chỉ dừng ở việc cắt giảm thủ tục hay rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Mục tiêu lớn hơn là xây dựng chính quyền số hoạt động hiệu quả, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo chất lượng phục vụ, tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
KHÁNH VÂN