Khi chính quyền chủ động đến với người dân
Theo UBND tỉnh Quảng Ninh, từ khi vận hành mô hình chính quyền địa phương (CQĐP) 2 cấp đến nay, toàn tỉnh đã tiếp 4.155 lượt công dân với 3.659 vụ việc, trong đó có 82 đoàn đông người.
Tỉnh cũng tiếp nhận, xử lý 7.524 đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân. Các vụ việc được phân loại, xử lý theo đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục. Trong số 412 vụ việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền, đã giải quyết 361 vụ, đạt 88%; các vụ việc còn lại đang tiếp tục được xem xét, giải quyết theo quy định.
Riêng trong 6 tháng đầu năm, các cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn tỉnh đã tiếp 2.499 lượt công dân tại trụ sở tiếp công dân các cấp, giảm 11,6% so với cùng kỳ. Toàn tỉnh tiếp nhận, xử lý 3.227 hồ sơ, đơn thư, giảm 32,6%; giải quyết 209/295 vụ việc khiếu nại, đạt 71% và 7/11 vụ việc tố cáo, đạt 64%.
Những con số này không chỉ cho thấy công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo vẫn được duy trì trong quá trình vận hành mô hình mới. Quan trọng hơn, đó là dấu hiệu cho thấy yêu cầu giải quyết vụ việc ngay từ cơ sở ngày càng được đặt ở vị trí trung tâm trong hoạt động quản trị.
Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường cho rằng, sau một năm vận hành mô hình CQĐP 2 cấp, yêu cầu đặt ra không chỉ là kiện toàn tổ chức bộ máy mà quan trọng hơn là đưa chính quyền đến gần người dân, kịp thời giải quyết các vấn đề ngay từ cơ sở, hạn chế phát sinh khiếu kiện phức tạp, kéo dài.
Theo ông Cường, người đứng đầu các sở, ngành và địa phương phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng giải quyết từng vụ việc; tăng cường đối thoại, giải thích rõ căn cứ pháp lý để tạo đồng thuận trong nhân dân, hạn chế phát sinh khiếu kiện vượt cấp.
Từ yêu cầu đó, phương thức làm việc của chính quyền cơ sở cũng đang có sự thay đổi. Nhiều địa phương chuyển từ cách làm “chờ dân đến” sang “chủ động gặp dân”: Cán bộ, lãnh đạo trực tiếp xuống địa bàn, đến hiện trường, gặp người dân, lắng nghe phản ánh và cùng các cơ quan chuyên môn tìm hướng tháo gỡ ngay từ đầu.
Không đợi thành đơn thư mới giải quyết
Chuyển biến trong phương thức tiếp công dân không chỉ diễn ra tại Quảng Ninh. Sau khi tổ chức mô hình CQĐP 2 cấp, nhiều địa phương tìm cách đưa chính quyền đến gần cơ sở hơn, trong đó nổi bật là việc chủ động nắm bắt thông tin và xử lý vụ việc ngay từ khi mới phát sinh.
Tại Cà Mau, trong 6 tháng đầu năm, các cơ quan, ban, ngành đã tiếp 2.448 lượt công dân, với 2.571 người, liên quan 2.156 vụ việc, trong đó: Tiếp công dân thường xuyên là 2.144 lượt, với 2.308 người và 1.941 vụ việc, có 8 đoàn đông người; tiếp công dân định kỳ và đột xuất của thủ trưởng, trực tiếp hoặc ủy quyền là 304 lượt, với 263 người và 215 vụ việc, có 4 đoàn đông người.
Để nâng cao chất lượng giải quyết khiếu nại, tố cáo, Tỉnh ủy Cà Mau đã tổ chức hội nghị chuyên đề về công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo vào tháng 10/2025; đồng thời ban hành Đề án số 03 ngày 10/12/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về nâng cao chất lượng công tác tiếp dân, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo trên địa bàn.
Tại các phường Vĩnh Trạch, xã Tân Ân, xã Gành Hào, cách thức tiếp dân được đổi mới theo hướng gần dân, sát cơ sở hơn. Thay vì chờ người dân đến trụ sở, lãnh đạo cấp ủy, chính quyền chủ động phối hợp với UBND cùng cấp và các ngành chuyên môn xuống tận hộ dân, khảo sát thực tế, đối thoại trực tiếp, từ đó tìm phương án giải quyết mâu thuẫn ngay tại cơ sở.
Cách làm này giúp nhiều vụ việc được xử lý từ sớm, hạn chế phát sinh khiếu nại vượt cấp, đồng thời tạo điều kiện để chính quyền hiểu rõ hơn nguyên nhân, hoàn cảnh và những vướng mắc thực tế của người dân.
Việc nắm bắt thông tin từ cơ sở cũng không còn bó hẹp trong những buổi tiếp công dân định kỳ. Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị chủ động tiếp nhận phản ánh qua nhiều kênh như: Điện thoại, tin nhắn, hình ảnh gửi qua Zalo... Từ những thông tin ban đầu, cơ quan chuyên môn tổ chức kiểm tra thực địa, xác minh và xử lý kịp thời, thay vì chờ vụ việc trở thành đơn thư mới vào cuộc.
Cùng với tiếp công dân, nhiều đơn vị tại Cà Mau gắn công tác dân vận với đối thoại trực tiếp, khảo sát thực địa, đối chiếu hồ sơ, tài liệu và tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Thanh tra tỉnh đã thực hiện 43 trường hợp, Công an tỉnh 52 trường hợp theo hướng này. Qua đó, góp phần giảm áp lực giải quyết khiếu kiện lên các cơ quan cấp trên, đồng thời nâng cao nhận thức pháp luật của người dân; có những trường hợp người khiếu kiện tự nguyện rút đơn sau khi được giải thích, làm rõ.
Đáng chú ý, lực lượng công an các cấp thực hiện tiếp nhận, phân loại, xử lý và giải quyết khiếu nại, tố cáo ngay từ đầu, theo tinh thần “đeo bám vụ việc”, theo dõi đến kết quả cuối cùng. Đường dây nóng, hộp thư điện tử tiếp tục được duy trì để tiếp nhận phản ánh, kiến nghị; công nghệ thông tin được đẩy mạnh trong số hóa dữ liệu đơn thư và theo dõi quá trình xử lý. Từ cách làm này, phương thức quản trị từng bước chuyển sang chủ động rà soát, dự báo vấn đề từ sớm, từ xa, thay vì chỉ phản ứng khi vụ việc đã trở thành điểm nóng.
Một dấu ấn khác là việc Ban Nội chính Tỉnh ủy tham mưu Ban Thường vụ Tỉnh ủy thành lập tổ công tác chuyên môn hỗ trợ cơ sở xử lý khó khăn, vướng mắc và các vụ việc phức tạp. Qua đó, đã hỗ trợ tháo gỡ 60/69 vụ việc yêu cầu, khiếu nại tồn đọng, phức tạp, kéo dài tại 40/64 xã, phường.
Những kết quả này cho thấy, khi các cấp chính quyền chủ động xuống cơ sở, cùng người dân nhìn nhận vấn đề và tìm phương án xử lý, nhiều vụ việc có thể được giải quyết trước khi trở thành khiếu kiện phức tạp.
Châu Anh