Nhiều vấn đề sức khỏe được phát hiện trước hôn nhân
Khám sức khỏe tiền hôn nhân không chỉ nhằm kiểm tra khả năng sinh sản mà còn giúp các cặp đôi phát hiện sớm bệnh truyền nhiễm, bệnh lý tiềm ẩn và những nguy cơ có thể ảnh hưởng đến thai kỳ, sức khỏe của con sau này.
Bác sĩ Huỳnh Xuân Nghiêm, Phó Giám đốc Bệnh viện Hùng Vương (TPHCM) cho biết, trong gần một tháng triển khai tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân cho 121 cặp đôi, cơ sở y tế ghi nhận nhiều vấn đề đáng lưu ý. Trong số 121 nam giới được khám, 7 người mắc viêm gan B, chiếm 5,8%; ở nữ giới cũng phát hiện 8 trường hợp nhiễm bệnh. Đây là bệnh có thể lây truyền qua đường tình dục và từ mẹ sang con.
Theo bác sĩ Nghiêm, việc phát hiện viêm gan B trước hôn nhân giúp người bệnh được tư vấn, theo dõi và điều trị phù hợp, hạn chế nguy cơ tiến triển thành xơ gan, ung thư gan. Đặc biệt, với phụ nữ mang thai, kiểm soát tình trạng nhiễm viêm gan B có vai trò quan trọng trong phòng ngừa lây truyền cho trẻ.
Một vấn đề khác được phát hiện qua xét nghiệm máu là bất thường về chỉ số MCH (phản ánh lượng huyết sắc tố trung bình trong hồng cầu). Có 8 nam giới có chỉ số này thấp, có thể liên quan đến một số rối loạn huyết học và nguy cơ mang gene bệnh di truyền.
Bác sĩ Huỳnh Xuân Nghiêm cảnh báo, trong trường hợp cả hai vợ chồng cùng mang gene bệnh, đặc biệt với những bệnh lý di truyền thể nặng, nguy cơ sinh con mắc bệnh có thể tăng cao. Một số trẻ mắc bệnh tan máu bẩm sinh phải điều trị và truyền máu định kỳ trong thời gian dài, thậm chí suốt đời.
Thực tế này được thể hiện qua câu chuyện của chị Lê Thị Hồng (xã Mang Yang, Gia Lai). Chị Hồng có 3 người con, trong đó 2 cháu mang gene bệnh, trong đó 1 cháu bị tan máu bẩm sinh, phải đến bệnh viện truyền máu hàng tháng.
Theo chị Hồng, trước đây vợ chồng chị kết hôn mà không khám sức khỏe tiền hôn nhân và cũng không biết cả hai có mang gene bệnh. Chỉ đến khi con mắc bệnh, gia đình mới nhận thức rõ tầm quan trọng của việc xét nghiệm, sàng lọc trước khi kết hôn.
Không chỉ bệnh di truyền, sức khỏe sinh sản cũng là vấn đề cần được quan tâm. Theo kết quả từ Bệnh viện Hùng Vương, trong nhóm nam giới được khám, 63 trường hợp có kết quả tinh dịch đồ bất thường, liên quan đến số lượng, chất lượng hoặc hình dạng tinh trùng; một trường hợp không có tinh trùng.
Ở nữ giới, 10 trường hợp thiếu máu, 3 trường hợp có AMH thấp, phản ánh dự trữ buồng trứng giảm. Ngoài ra còn phát hiện nhiều bệnh lý phụ khoa như u xơ tử cung, u nang buồng trứng, hội chứng buồng trứng đa nang, polyp và u bì buồng trứng.
Những bất thường này không phải trường hợp nào cũng đồng nghĩa với vô sinh hoặc không thể mang thai. Tuy nhiên, phát hiện sớm giúp người bệnh được tư vấn và điều trị đúng thời điểm, thay vì chỉ tìm đến cơ sở y tế khi đã gặp khó khăn trong việc sinh con.
Chủ động kiểm tra để bước vào hôn nhân khỏe mạnh
Theo các chuyên gia y tế, nhiều bệnh lý có thể diễn tiến âm thầm, không gây triệu chứng rõ ràng. Một người có thể vẫn khỏe mạnh trong sinh hoạt hàng ngày nhưng lại mang virus viêm gan B, gene bệnh di truyền hoặc có những bất thường liên quan đến sức khỏe sinh sản.
Bác sĩ CKII Phạm Mạnh Hà, Bệnh viện Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, khám sức khỏe tiền hôn nhân là bước đánh giá tổng quát giúp nam và nữ giới hiểu rõ tình trạng sức khỏe, khả năng sinh sản cũng như các nguy cơ bệnh lý tiềm ẩn. Từ kết quả thăm khám, các cặp đôi có thể chủ động xây dựng kế hoạch chăm sóc, điều trị hoặc dự phòng trước khi bước vào đời sống vợ chồng, đặc biệt trước thời điểm mang thai.
Một gói khám tiền hôn nhân thường gồm khám sức khỏe tổng quát, khám nam khoa hoặc phụ khoa, xét nghiệm máu và nước tiểu, tầm soát một số bệnh truyền nhiễm, đánh giá các yếu tố liên quan đến sinh sản và thực hiện chẩn đoán hình ảnh khi cần thiết.
Với nam giới, việc kiểm tra có thể tập trung vào sức khỏe nam khoa, hệ thống tinh hoàn, mào tinh hoàn và xét nghiệm tinh dịch đồ để bước đầu đánh giá khả năng sinh sản. Với nữ giới, bác sĩ có thể kiểm tra các bệnh lý phụ khoa, tử cung, buồng trứng, tuyến vú và một số yếu tố nội tiết liên quan đến khả năng mang thai.
Quan trọng hơn, khám tiền hôn nhân còn tạo cơ hội để hai người được tư vấn về các bệnh có khả năng lây truyền, bệnh di truyền, tiêm chủng, dinh dưỡng và lối sống trước khi có con.
BSCKII Phạm Mạnh Hà khuyến cáo, thời điểm phù hợp để khám sức khỏe tiền hôn nhân là trước khi kết hôn hoặc trước khi có kế hoạch mang thai khoảng 3 - 6 tháng. Đây là khoảng thời gian đủ để các cặp đôi xử trí những bất thường nếu được phát hiện, hoàn thành các mũi tiêm phòng cần thiết, điều chỉnh lối sống và chuẩn bị tốt hơn cho thai kỳ.
Theo các bác sĩ, khám tiền hôn nhân không phải thủ tục để đánh giá hay nghi ngờ sức khỏe của người bạn đời. Đây là cách mỗi người chủ động chịu trách nhiệm với sức khỏe của chính mình, của người đồng hành và của thế hệ sau.
Việc duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, ngủ đủ giấc, vận động thường xuyên, hạn chế rượu bia, thuốc lá và không tự ý sử dụng thuốc, thực phẩm chức năng cũng là những yếu tố cần được chú ý khi chuẩn bị cho cuộc sống gia đình.
Trong bối cảnh nhiều bệnh lý có thể được phát hiện và can thiệp sớm, khám sức khỏe tiền hôn nhân vì thế không chỉ là bước kiểm tra trước ngày cưới mà còn là một phần của quá trình chuẩn bị cho cuộc sống gia đình khỏe mạnh và kế hoạch sinh con an toàn.
ĐỨC THỌ