Đóng góp của y tế vào du lịch chăm sóc sức khỏe chưa đạt 5%
Tại Hội thảo Đề án “Phát triển du lịch chăm sóc sức khỏe ở Việt Nam đến năm 2030” vừa được Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam tổ chức, ông Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho biết, du lịch đang đứng trước xu hướng phát triển mới. Ngày nay, du khách không chỉ tìm đến những chuyến đi để tham quan hay nghỉ ngơi mà ngày càng quan tâm đến những trải nghiệm giúp họ khỏe hơn, cân bằng hơn và có chất lượng sống tốt hơn.
Theo Viện Sức khỏe Toàn cầu, thị trường du lịch chăm sóc sức khỏe toàn cầu đã đạt quy mô trên 894 tỷ USD trong năm 2024. Việt Nam được đánh giá có rất nhiều lợi thế để tham gia vào thị trường này.
Cùng với đó, Việt Nam có hệ thống tài nguyên du lịch rất đặc sắc về biển, rừng, khí hậu ôn hòa, suối khoáng, bùn khoáng, dược liệu, y học, đặc biệt là nền y học cổ truyền lâu đời, cùng với những giá trị văn hóa tri thức bản địa rất phong phú. Đây là những lợi thế rất nổi trội để phát triển mạnh du lịch chăm sóc sức khỏe.
Tuy nhiên, tiềm năng hiện nay vẫn chưa được chuyển hóa tương xứng thành sản phẩm và giá trị kinh tế. Theo lãnh đạo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, ở nhiều nơi, sản phẩm du lịch chăm sóc sức khỏe vẫn còn phân tán, nhiều mô hình mới chỉ dừng ở nghỉ dưỡng, spa hoặc dịch vụ đơn lẻ. Sự kết nối giữa du lịch y tế, y học cổ truyền, dược liệu, văn hóa, thể thao, dinh dưỡng, văn hóa và khoa học công nghệ còn hạn chế. Nguồn nhân lực chuyên sâu cũng còn thiếu. Hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn, cơ chế quản lý chất lượng và cơ chế liên kết giữa các ngành, các địa phương vẫn cần tiếp tục được hoàn thiện.
Từ góc độ y tế, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) Dương Huy Lương cho rằng, sự đóng góp của y tế vào lĩnh vực du lịch vẫn chiếm tỷ trọng rất thấp, chưa đạt 5% và cũng chưa tới 5% người đến bệnh viện vì mục tiêu du lịch khám chữa bệnh.
Cần tạo ra hệ sinh thái về kinh tế gắn với du lịch và chăm sóc sức khỏe
Đề án “Phát triển du lịch chăm sóc sức khỏe ở Việt Nam đến năm 2030” đặt mục tiêu không chỉ dừng ở khai thác thêm những sản phẩm du lịch mà cần tạo ra hệ sinh thái về kinh tế gắn với du lịch và chăm sóc sức khỏe.
Đặc biệt là Nghị quyết số 26-NQ/TW mới đây của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đã đặt trọng tâm về phát triển du lịch chăm sóc sức khỏe. Nghị quyết số 26 tạo cơ sở chính trị quan trọng cho việc nghiên cứu và triển khai Đề án. Tinh thần xuyên suốt là phát triển du lịch theo hướng chất lượng, giá trị gia tăng, thông minh, xanh và sáng tạo; phát triển theo hệ sinh thái kinh tế tổng hợp; tăng cường liên ngành, liên vùng, nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm và dịch vụ.
Từ bối cảnh đó, lãnh đạo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam nhấn mạnh đến thông điệp cần coi sức khỏe là mục tiêu cho mọi sự phát triển. “Du lịch chăm sóc sức khỏe phải hướng đến phòng bệnh, nâng cao sức khỏe, phục hồi thể chất, tinh thần, nâng cao chất lượng cuộc sống. Phát triển du lịch chăm sóc sức khỏe cần đồng bộ, không chỉ dừng ở nghỉ dưỡng đơn thuần”, ông Hà Văn Siêu nói.
Trong khi đó, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đề xuất cần phân định rõ khái niệm và mối quan hệ giữa du lịch chăm sóc sức khỏe và du lịch y tế. Du lịch chăm sóc sức khỏe hướng tới nhóm khách hàng có tình trạng sức khỏe bình thường, có nhu cầu duy trì thể trạng, giảm căng thẳng, phòng ngừa bệnh tật và nâng cao chất lượng cuộc sống, thông qua các dịch vụ nghỉ dưỡng sức khỏe.
Trong khi du lịch y tế cần hướng đến nhóm người có nhu cầu khám chữa bệnh. Phạm vi của mỗi loại hình được xác định theo tình trạng sức khỏe của người sử dụng dịch vụ và theo tính chất chuyên môn của kỹ thuật thực hiện chứ không theo tên gọi của gói dịch vụ.
TS Nguyễn Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Kinh tế Du lịch cũng nhấn mạnh, du lịch chăm sóc sức khỏe không còn chỉ là câu chuyện của spa hay nghỉ dưỡng. Bản chất của xu hướng này là sự dịch chuyển trong nhu cầu du lịch, từ tham quan và nghỉ ngơi đơn thuần sang những chuyến đi có mục tiêu duy trì, cải thiện hoặc phục hồi trạng thái khỏe mạnh về thể chất, tinh thần.
Ông góp ý, phát triển du lịch chăm sóc sức khỏe phải lấy an toàn, hiệu quả của du khách là ưu tiên cao nhất. Đây là lĩnh vực liên ngành, do đó mô hình quản trị cần kết nối du lịch, y tế, nông nghiệp/dược liệu, khoa học công nghệ, tài nguyên môi trường, đào tạo, bảo hiểm và chính quyền địa phương. Đặc biệt, lợi thế cạnh tranh phải dựa trên tài nguyên và tri thức bản địa.
Duy Anh