Theo báo cáo của Chính phủ trình Quốc hội tại kỳ họp khai mạc ngày 17/10, dự kiến cả năm 2026, Việt Nam đạt và vượt 14/15 chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu. GDP quý III tăng 9,95%, đưa mức tăng trưởng 9 tháng lên 9,01%, cho thấy đà phục hồi và mở rộng của nền kinh tế.
Tuy nhiên, để đạt mục tiêu tăng trưởng 10% cả năm, GDP quý IV cần tăng khoảng 12,5%, đặt ra yêu cầu phát huy hiệu quả các động lực tăng trưởng, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.
Thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội, đại biểu Đoàn Thị Thanh Mai (đoàn Hưng Yên) cho rằng, tăng trưởng cao cần đi đôi với kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Trong khi đó, giá nhiên liệu và nguyên vật liệu gia tăng gây áp lực lên chi phí sản xuất, sinh hoạt. Vì vậy, Chính phủ cần có giải pháp điều hành giá phù hợp, hạn chế tác động bất lợi đến người dân và doanh nghiệp.
Đại biểu Đoàn Thu Hà (đoàn Lạng Sơn) nhấn mạnh, thành quả tăng trưởng cần được chuyển hóa thành những cải thiện cụ thể trong đời sống. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 9 tháng tăng khoảng 13,4% nhưng nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng chỉ gần 8%.
Theo đại biểu, tăng trưởng 2 con số sẽ khó bền vững nếu sức mua và chất lượng cuộc sống không được cải thiện tương ứng. Chính phủ cần quan tâm hơn đến thu nhập thực tế, chất lượng việc làm và khả năng tiếp cận nhà ở, giáo dục, y tế, nhất là đối với lao động thu nhập thấp và người dân vùng sâu, vùng xa, miền núi, biên giới.
Cùng quan điểm, đại biểu Châu Quỳnh Dao (đoàn An Giang) cho rằng, mối quan hệ giữa tiền lương và giá cả vẫn là vấn đề đáng lo ngại. Trên thực tế, thông tin điều chỉnh tiền lương đôi khi kéo theo việc tăng giá hàng hóa, dịch vụ, giá thuê nhà trọ trước khi người lao động thực sự được nhận mức lương mới. Do đó, cần tăng cường quản lý thị trường, mở rộng hiệu quả bình ổn giá đến những địa bàn này để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Các đại biểu Quốc hội cho rằng, đối với tiêu dùng, việc thúc đẩy sức mua không thể chỉ dựa vào vận động người dân chi tiêu mà cần bắt đầu từ cải thiện thu nhập thực tế và kiểm soát chi phí sinh hoạt. CPI tháng 9 tăng 0,62% so với tháng trước và tăng 5,08% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu do biến động giá xăng dầu. Diễn biến này cho thấy yêu cầu điều hành thận trọng giá các mặt hàng thiết yếu (xăng dầu, điện, nước), hạn chế những đợt tăng giá đột biến ảnh hưởng đến ngân sách hộ gia đình.
Khi sức mua được bảo vệ, thị trường trong nước có điều kiện phục hồi, tạo đầu ra cho doanh nghiệp, thúc đẩy sản xuất và việc làm. Đây cũng là cơ sở để tăng trưởng kinh tế gắn chặt hơn với nâng cao chất lượng cuộc sống.
Cùng với tiêu dùng, xuất khẩu thuần cần tiếp tục được cải thiện. Tháng 9, cán cân thương mại hàng hóa thặng dư khoảng 1,27 tỷ USD, góp phần thu hẹp mức nhập siêu lũy kế 9 tháng. Tuy nhiên, để xuất khẩu đóng góp thực chất hơn vào tăng trưởng GDP, cần nâng cao tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước, phát triển công nghiệp hỗ trợ và tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng.
Bên cạnh đó, đầu tư cần hướng tới nâng cao năng lực sản xuất và hiệu quả sử dụng vốn, tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.
Mục tiêu tăng trưởng 2 con số đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các động lực của nền kinh tế. Trong đó, đầu tư phải tạo thêm năng lực sản xuất, tiêu dùng được nâng đỡ bằng thu nhập thực tế và xuất khẩu gia tăng giá trị nội địa. Quan trọng hơn, tăng trưởng cần đi cùng ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và cải thiện đời sống nhân dân, qua đó tạo nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững.
Hà Anh