Thực hiện Kế hoạch số 351/KH-UBND ngày 19/12/2025 của UBND TP Hà Nội về triển khai Đề án Sân khấu học đường, năm 2026, ngành văn hóa và ngành giáo dục Thủ đô đã phối hợp tổ chức nhiều hoạt động sân khấu học đường tại các trường trung học cơ sở, trung học phổ thông trên địa bàn.
Trong tháng 3 và 4, các đơn vị nghệ thuật của thành phố như: Nhà hát Kịch Hà Nội, Nhà hát Múa rối Thăng Long, Nhà hát Chèo Hà Nội, Nhà hát Cải lương Hà Nội, Nhà hát Nghệ thuật xiếc và tạp kỹ Hà Nội... đã đồng loạt tổ chức hàng chục buổi biểu diễn tại nhiều trường học.
Bên cạnh những tác phẩm đã tạo hiệu ứng tích cực trong năm trước như: “Lời bà kể” dành cho học sinh tiểu học, “Chuyện người con gái Nam Xương” dành cho học sinh trung học cơ sở và “Tinh thần thể dục” dành cho học sinh trung học phổ thông, năm nay, Nhà hát Kịch Hà Nội giới thiệu một tác phẩm mới gắn với văn hóa, lịch sử Thủ đô - vở kịch nói “Huyền tích Hồ Gươm”, chuyển thể từ “Sự tích Hồ Gươm” trong chương trình Ngữ văn lớp 6.
Vở diễn tái hiện cuộc khởi nghĩa Lam Sơn và sự xuất hiện kỳ diệu của báu vật được trời đất ban tặng, giúp nghĩa quân xoay chuyển cục diện chiến trường. Tác phẩm tôn vinh công lao của các anh hùng, khẳng định truyền thống yêu nước, khát vọng hòa bình của dân tộc Việt Nam. Với học sinh Thủ đô, vở diễn còn giúp các em hiểu thêm về nguồn gốc tên gọi hồ Gươm - hồ Hoàn Kiếm.
Trong khi đó, Nhà hát Chèo Hà Nội tiếp tục đưa các trích đoạn trong vở chèo kinh điển “Quan Âm Thị Kính” cùng những tác phẩm từng tạo được sức hút với học sinh như “Cây tre trăm đốt”, “Chú Cuội và cây đa” đến với nhiều trường học. Ngôn ngữ chèo được làm mới theo hướng gần gũi, dí dỏm, giúp các nhân vật từ trang sách bước lên sân khấu một cách sinh động.
Với ưu thế về hình thức thể hiện trực quan, Nhà hát Múa rối Thăng Long mang đến những tiết mục phù hợp với lứa tuổi như: “Xã Trưởng - Mẹ Đốp” (rối que), “Vũ điệu hồ thiên nga” (rối tay), “Bà già xì tin” (rối dây)...
Điểm đáng chú ý của chương trình sân khấu học đường năm 2026 là hoạt động không dừng ở việc đưa nghệ sĩ đến biểu diễn phục vụ học sinh. Phương thức triển khai được đổi mới theo hướng kết hợp giữa biểu diễn, giao lưu, trải nghiệm và truyền dạy.
Các đơn vị nghệ thuật chủ động xây dựng chương trình từ khâu dàn dựng, biểu diễn đến tổ chức giao lưu, hướng dẫn thực hành. Nội dung giới thiệu tác phẩm văn học được thiết kế ngắn gọn, sinh động, kết hợp hình ảnh, video, đạo cụ trực quan, tạo điều kiện để học sinh dễ tiếp cận và ghi nhớ.
Sau các phần trình diễn, học sinh được giao lưu với nghệ sĩ, thử sức với một số vai diễn, tìm hiểu nhạc cụ và kỹ thuật biểu diễn. Việc trực tiếp tham gia vào các hoạt động sân khấu giúp các em chuyển từ vị trí khán giả sang người trải nghiệm, qua đó hiểu sâu hơn về tác phẩm và các loại hình nghệ thuật truyền thống.
Một trong những giá trị cốt lõi của Đề án là gắn giáo dục nghệ thuật với chương trình giáo dục phổ thông. Thông qua sân khấu hóa, những tác phẩm văn học vốn được học sinh tiếp cận chủ yếu trên trang sách được chuyển hóa thành không gian trải nghiệm, nơi các em có thể nhập vai, diễn xuất và trực tiếp cảm nhận nhân vật, câu chuyện, tư tưởng của tác phẩm.
Minh Châu
