Studio “cháy lịch”, chi phí leo thang
Những tuần cận tết, không khí mua sắm lan tỏa mạnh mẽ trên các nền tảng Facebook, TikTok Shop, Shopee Live, Lazada… Hàng nghìn phiên livestream được tổ chức mỗi ngày, biến hình thức bán hàng này trở thành kênh doanh thu chủ lực của nhiều nhà bán.
Nhu cầu tăng đột biến khiến các đơn vị cung cấp dịch vụ livestream tại Hà Nội và TPHCM rơi vào tình trạng “cháy lịch”. Nhiều phòng quay (studio) cho biết lịch làm việc đã kín từ sớm, đặc biệt là khung giờ vàng buổi tối và đêm. Thay vì nhận từng phiên lẻ, phần lớn đơn vị ưu tiên hợp đồng theo gói dài ngày hoặc theo tháng để tối ưu nguồn lực vận hành.
Chị Huỳnh Thị Lan, nhà cung cấp dịch vụ livestream tại TPHCM cho biết, các gói trọn gói giá thấp nhất khoảng 30 triệu đồng, tương ứng 3 phiên livestream tại studio, mỗi phiên kéo dài khoảng 2 tiếng. Gói dịch vụ bao gồm đội ngũ kỹ thuật, thiết bị ánh sáng, âm thanh, phát sóng đồng thời trên nhiều nền tảng và kèm cam kết về lượt tiếp cận. “Cuối năm là cao điểm nên lượng khách liên hệ tăng rõ rệt so với các tháng trước. Chúng tôi buộc phải ưu tiên khách đặt gói dài hạn vì nhân sự và studio đều có hạn”, chị Lan chia sẻ.
Không chỉ dịch vụ, bài toán nhân sự cũng trở nên căng thẳng. Các KOL, KOC - những nhân tố quyết định sức hút của phiên livestream gần như kín lịch trong giai đoạn này. Chi phí đặt lịch vì thế tăng nhanh, dao động từ 3 - 10 triệu đồng/phiên, tùy mức độ ảnh hưởng và thời lượng tham gia.
Trong trường hợp không thể thuê KOL riêng, nhiều nhà bán chọn phương án gửi sản phẩm cho KOC livestream chung với nhiều nhãn hàng khác để giảm chi phí. Tuy nhiên, hình thức này thường không đi kèm cam kết doanh số và hiệu quả phụ thuộc lớn vào sản phẩm cũng như tệp người xem của KOC.
Theo anh Thanh Minh, một đơn vị cung cấp dịch vụ livestream, giá livestream tại studio dao động 3,5 - 7 triệu đồng/phiên (2 - 3 tiếng), bao gồm người dẫn chương trình, thiết lập phòng live (không gian riêng biệt để phục vụ các buổi phát trực tiếp trên nhiều nền tảng) và kịch bản bán hàng. Khách thường phải đặt tối thiểu 2 giờ/phiên, giá sẽ ưu đãi nếu đăng ký tổng thời lượng dài. Livestream tận nơi có chi phí cao hơn do phát sinh đi lại, vận chuyển.
Không phải “chiếc đũa thần”
Trước chi phí ngày càng cao, không ít nhà bán nhỏ lựa chọn tự livestream để tiết kiệm. Phạm Thị Thu Hương (21 tuổi, TP Hà Nội), vừa học đại học vừa kinh doanh thời trang online, đều đặn lên sóng mỗi tuần. “Vì kinh doanh nhỏ nên tôi tự làm người mẫu để tối ưu chi phí. Mỗi phiên livestream kéo dài khoảng 4 tiếng. Nhờ các ưu đãi riêng khi livestream và tương tác trực tiếp với khách hàng, doanh thu của tôi tăng khoảng 10 - 15% so với trước”, Thu Hương chia sẻ.
Ở chiều ngược lại, livestream mở ra cơ hội việc làm thời vụ cho nhiều bạn trẻ. Nguyễn Trần Khánh Ly, sinh viên năm 2 Đại học Quốc gia Hà Nội, hiện là mẫu livestream cho các nhãn hàng mỹ phẩm, quần áo với mức thù lao 150.000 - 200.000 đồng/giờ - cao hơn nhiều so với các công việc làm thêm phổ biến khác. Tuy nhiên, thu nhập cao cũng đi kèm áp lực lớn. Khánh Ly cho biết việc, livestream liên tục từ tối đến 2 - 3 giờ sáng là chuyện bình thường, nhất là ở khung giờ vàng (0 - 2 giờ) thời điểm các sàn thương mại điện tử tung nhiều ưu đãi nhất.
“Đứng cười nói, tạo không khí liên tục 5 - 6 tiếng rất mệt, nhưng phải luôn tươi tỉnh. Nếu tỏ ra uể oải, người xem sẽ rời đi và doanh thu sụt giảm. Thậm chí không hoàn thành công việc còn có thể bị phạt hợp đồng”, Khánh Ly nói.
Dù đang ở thời kỳ nở rộ, livestream không phải “chiếc đũa thần” bảo đảm doanh thu. Ông Đỗ Quang Huy, Giám đốc Công ty CP Ecotop cho rằng, thị trường dịch vụ livestream hiện chưa được chuẩn hóa về giá và chất lượng. Những gói giá rẻ tiềm ẩn nhiều rủi ro như người dẫn thiếu kinh nghiệm, không hiểu sản phẩm, dễ vi phạm chính sách nền tảng hoặc ảnh hưởng uy tín thương hiệu.
Trong khi đó, ông Trần Lâm, CEO Julyhouse nhấn mạnh, nếu giá sản phẩm không cạnh tranh, nội dung thiếu rõ ràng và quy trình xử lý đơn kém, thì “livestream càng lớn, rủi ro càng cao”. Chỉ một phiên quảng cáo quá đà hoặc sai sự thật cũng đủ khiến khách hàng mất niềm tin.
Bộ Công Thương nhận định, thương mại điện tử Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển ổn định và bền vững hơn. Livestream tiếp tục duy trì sức hút, đặc biệt trong các mùa cao điểm như dịp tết, góp phần đưa quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam hướng tới mục tiêu 37 tỷ USD vào năm 2026.
Trong “cơn sóng” mua sắm cuối năm, livestream đã vượt qua vai trò một trào lưu, trở thành mắt xích quan trọng của hệ sinh thái thương mại điện tử. Song, để không bị cuốn theo cuộc đua ngắn hạn, cả người bán lẫn nhà cung cấp dịch vụ đều cần cách tiếp cận bài bản và chuyên nghiệp hơn nếu muốn biến “lên sóng” thành lợi thế bền vững, chứ không chỉ là cú bứt tốc mùa tết.
Châu Anh
