Tết này con không về…
Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 kéo dài 9 ngày mang đến niềm mong chờ đoàn tụ cho hàng triệu người lao động xa quê. Thế nhưng, vẫn có không ít người lao động ngậm ngùi chấp nhận ăn tết “xứ người”… Giá vé máy bay, tàu hỏa, xe khách đồng loạt tăng cao khiến hành trình về quê của không ít công nhân, người lao động trở thành bài toán chi tiêu đầy áp lực, buộc họ phải cân đo đong đếm để đi đến quyết định về quê ăn tết hay chấp nhận ở lại.
Vợ chồng chị Đoàn Thu Trang (quê Ninh Bình) làm công nhân tại Đồng Nai, ngay khi có lịch nghỉ Tết Nguyên đán 9 ngày, chị bàn với chồng kế hoạch về quê. Thế nhưng, chị Trang nhẩm tính, chi phí cho hành trình về quê rất tốn kém, vượt quá khả năng chi trả của gia đình. Trong khi còn nhiều khoản phải chi chờ phía trước.
Riêng tiền vé máy bay khứ hồi cho 4 người đã hơn 30 triệu đồng, chưa kể chi phí taxi di chuyển từ nhà lên sân bay và từ sân bay Nội Bài (Hà Nội) về quê. Rồi còn chi tiêu mấy ngày tết, tiền biếu bố mẹ, tiền mừng tuổi… tổng cộng không dưới 60 triệu đồng. Năm qua, vợ chồng chị có việc đều nhưng rất ít tăng ca. Chi phí sinh hoạt ngày càng đắt đỏ lại nuôi hai con ăn học nên hàng tháng tằn tiện lắm cũng chỉ để dành được vài triệu đồng phòng thân. Chị Trang cho biết: “Nếu về quê ăn tết thì toàn bộ khoản tiền tích lũy cả năm và tiền tăng ca, thưởng tết của hai vợ chồng tiêu sạch. Nhỡ không may sang năm gia đình có việc thì không biết xoay đâu, con còn nhỏ nên nhiều khoản chi tiêu phát sinh. Dù rất muốn nhưng năm nay chúng em đành phải ở lại…”.
Chấp nhận đón tết xa quê như vợ chồng chị Trang không phải là hiếm. Bởi chi phí đi lại dịp tết trở thành rào cản khiến nhiều lao động không thể về quê.
Anh Đỗ Huy Tuấn (quê Phú Thọ) năm nay quyết định ở lại TPHCM đón tết. “Tôi gọi điện về cho bố mẹ thông báo tết nay không về được, ai cũng buồn. Mẹ tôi năm nay được Chi hội người cao tuổi thôn tổ chức lễ mừng thọ tuổi 70 nên chỉ mong ngày tết con cháu về nhà đông đủ ăn bữa cơm đoàn viên, nhưng gia đình tôi và gia đình đứa em gái đều ở xa không về được. Thương bố mẹ, thương chính mình và thương các con không được về quê ăn tết. Vì hiện tôi vẫn phải thuê trọ và nhiều chi phí sinh hoạt chỉ trông chờ vào đồng lương công nhân của hai vợ chồng. Hơn 40 tuổi, câu nói khó nhất của tôi với bố mẹ mỗi dịp tết đến là: Tết này con không về…”, anh Tuấn bùi ngùi nói.
Trong giai đoạn cao điểm từ 14/2 (27 tháng Chạp) đến 22/2 (mùng 6 tháng Giêng), giá vé khứ hồi chặng TPHCM - Hà Nội của Vietnam Airlines dao động 7,5 triệu đồng/vé hạng phổ thông, hạng thương gia lên tới gần 19,6 triệu đồng. Các hãng như Vietjet, Bamboo Airways, Vietravel Airlines hay Sun PhuQuoc Airways cũng ghi nhận mặt bằng giá tương đương, thậm chí cao hơn ở một số khung giờ “đẹp”. Để tiết kiệm chi phí, nhiều gia đình lựa chọn di chuyển bằng tàu hỏa, xe ô tô. Tuy nhiên, với những gia đình có con nhỏ, người cao tuổi thì việc di chuyển bằng máy bay vẫn được ưu tiên hơn dù chi phí đắt nhưng đi lại nhanh…
Với nhiều lao động xa quê, tết không chỉ là niềm mong chờ sum họp mà còn là sự đánh đổi giữa chi tiêu, thời gian và sức khỏe. Trong bối cảnh đó, không ít người chấp nhận đón tết xa quê.
…Tết ở trong tim
Tết năm nay, chị Nguyễn Thị Dung (quê Nghệ An) quyết định ở lại Hà Nội thay vì về quê cùng gia đình, vì chị đã đăng ký làm giúp việc gia đình dịp tết này. Tết năm ngoái, Dung ở lại Hà Nội và nhận chăm sóc một cụ bà hơn 90 tuổi nằm một chỗ. Các con đều ở riêng, dịp tết, cô giúp việc của cụ cũng về quê nên họ thuê Dung với giá 1triệu đồng/ngày. Làm xong 7 ngày, Dung được thanh toán 7 triệu đồng và được mừng tuổi thêm 1 triệu. “Không được về quê ăn tết cùng bố mẹ tôi cũng buồn và tủi thân. Nhưng về quê vừa tốn kém, ở lại làm thêm 7 ngày kiếm thu nhập ngang với lương cả tháng đi làm. Tôi cố gắng kiếm tiền gửi về quê cho mẹ chữa bệnh và nuôi các em ăn học….”, chị Dung chia sẻ và cho biết, tết năm nay chị vẫn ở lại Hà Nội để đi làm giúp việc kiếm tiền.
Trong căn phòng trọ tại phường Phúc Lợi (Hà Nội), 3 mẹ con chị Nguyễn Thị Hoa (quê Tuyên Quang) đượm buồn khi những ngày cận tết, các gia đình tất bật chuẩn bị khăn gói về quê. Năm nay là năm thứ 3 chị Hoa đón tết xa quê. Chia sẻ về hoàn cảnh, chị Hoa cho biết, là mẹ đơn thân nuôi 2 con, thu nhập thấp nên năm nay mẹ con chị lại lỡ hẹn với quê hương và người thân. “Dịp tết, 3 mẹ con tôi đón tết ở nhà trọ cảm thấy cô đơn và trống trải. Dù rất muốn cho các con về quê nhưng ngày tết giá vé xe tăng cao, chưa kể nhiều chi phí khác khiến tôi phải tính toán, tiết kiệm. Tôi gọi điện, bố mẹ đều hiểu, động viên mấy mẹ con ở lại Hà Nội cho đỡ tốn kém, khi nào có dịp về thăm ông bà. Mong tết năm sau, tôi có thu nhập khá hơn và 3 mẹ con sẽ được về quê đón tết”, chị Hoa ngậm ngùi nói.
Tương tự, chị Nguyễn Thị My (quê Quảng Trị) đang làm công nhân Công ty cổ phần TKG Taekwang Vina cũng quyết định sẽ ở lại Đồng Nai đón tết. Chồng chị bị bệnh mấy năm nay nên mọi chi tiêu trong nhà đều do chị gánh vác. Riêng tiền chữa bệnh cho chồng mấy năm qua đã tốn mấy trăm triệu đồng nên chị phải tiết kiệm chi tiêu, xoay xở đủ bề mới đảm bảo chạy chữa thuốc thang và sinh hoạt hàng tháng. Trong khi, mỗi lần về quê rất tốn kém, vì không chỉ vé tàu xe, mà còn phải quà cáp cho người thân. Vì vậy, dù nhớ nhà nhưng vì hoàn cảnh, gia đình chị vẫn phải ngậm ngùi ở lại nhà trọ đón tết.
Cũng như tết năm ngoái, năm nay gia đình chị Võ Thị Kim Anh (quê Hà Tĩnh) quyết định ở lại TPHCM. Chị cho biết, vợ chồng mưu sinh nơi đất khách đã 20 năm nhưng vẫn chưa đủ tiền mua nhà. Con cũng đã lớn, vợ chồng bàn tính phải thật chăm chỉ tăng ca, làm thêm, tiết kiệm chi phí với hy vọng vài năm nữa có cơ hội được mua nhà ở xã hội để có chốn an cư. “Năm nay gia đình tôi lại đón tết online. Nhờ có công nghệ nên dù không được ở bên cạnh người thân dịp đặc biệt quan trọng này nhưng các thành viên trong gia đình vẫn có thể thường xuyên tâm sự cùng nhau. Cha mẹ thương con cháu ở xa không về quê đón tết nên năm nào cũng gửi quà cho con cháu. Ở quê tôi, tết đến phải có quả cam bù bày lên mâm ngũ quả cúng ông bà tổ tiên. Hương vị quả cam bù gắn liền với tuổi thơ, ngấm vào máu đến nỗi chỉ cần ngửi thấy mùi quả cam là như ngửi mùi quê hương”, chị Kim Anh cho biết.
Để kịp thời động viên tinh thần người lao động không có điều kiện về quê ăn tết, nhiều công ty tổ chức đến các khu nhà trọ của công nhân để thăm hỏi, lì xì đầu năm. Ông Đặng Tuấn Tú, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty Chang Shin Việt Nam (đóng tại tỉnh Đồng Nai) cho hay, dịp Tết Nguyên đán hàng năm, công đoàn luôn phối hợp với ban giám đốc công ty thăm công nhân tại các khu nhà trọ. Đây là hoạt động nhằm tri ân, động viên người lao động trong một năm qua, đồng thời tiếp thêm động lực làm việc trong năm mới. Những phần quà vào dịp cuối năm dành cho công nhân lao động ở nhà trọ còn mang lại giá trị thiết thực, động viên người lao động dịp tết đến, xuân về.
Tết không chỉ là thời gian nghỉ ngơi hay vui chơi mà còn là thời điểm gắn kết, là dịp để mỗi người con xa xứ nhắc nhớ về cội nguồn. Vì điều kiện, không ít người lao động chấp nhận đón tết xa quê nhưng tất cả đều chung một nỗi nhớ nhà da diết, mong ước về một cái tết an lành cho gia đình. Dù ở bất cứ nơi đâu, chỉ cần giữ trong tim hình bóng gia đình và quê hương, tết vẫn luôn là dịp để nhớ về nguồn cội, để hy vọng vào những ngày sum họp sắp tới…
