Tại buổi phát động Chiến dịch cộng đồng "Vì một kỷ nguyên cao khỏe" do Viện Y học Ứng dụng Việt Nam phối hợp với các đơn vị tổ chức tại Hà Nội, TS Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam cho biết, chiều cao trung bình của thanh thiếu niên Việt Nam vẫn thuộc nhóm thấp trên thế giới. Nam giới nước ta hiện đạt 168,1cm và nữ giới cao 156,2cm.
Bảng thống kê của mạng lưới NCD Risk Factor Collaboration (gồm các nhà khoa học y tế và chuyên gia y tế công cộng) xếp người Việt đứng thứ 153 trên tổng số 201 quốc gia và vùng lãnh thổ. Thanh niên Việt Nam thấp hơn khoảng 3cm so với mức trung bình 171cm của nam giới toàn cầu.
Trên bình diện quốc gia, tầm vóc khiêm tốn của người dân bộc lộ rõ những lỗ hổng trong chế độ dinh dưỡng, môi trường sống và chiến lược phát triển thể chất học đường. Nhìn từ góc độ vĩ mô, chỉ số chiều cao thấp đe dọa trực tiếp đến mục tiêu nâng tầm thể lực nòi giống, tạo ra rào cản lớn cho quá trình nâng cao chất lượng nguồn nhân lực quốc gia. Tình trạng này đòi hỏi các cơ quan chức năng phải khẩn trương thực thi chiến lược can thiệp 3 mũi nhọn gồm dinh dưỡng, vận động và nghiên cứu ứng dụng nhằm bứt phá giới hạn thể chất cho các thế hệ tương lai. Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị đặt mục tiêu đến năm 2030 giúp thanh thiếu niên 1-18 tuổi tăng thêm tối thiểu 1,5cm.
Theo các chuyên gia y tế, chiều cao trẻ chịu tác động từ 4 yếu tố chính gồm di truyền, dinh dưỡng, vận động và giấc ngủ - môi trường sống. Trong đó, dinh dưỡng chiếm khoảng 32%, cao hơn di truyền với 23%. Hơn 75% tiềm năng chiều cao của trẻ có thể cải thiện thông qua dinh dưỡng, vận động và sinh hoạt khoa học. Việc phát triển chiều cao cho trẻ không cần những phương pháp phức tạp, mà bắt đầu từ hiểu đúng, can thiệp sớm và đồng hành cùng con mỗi ngày. Giai đoạn 6 - 12 tuổi là "thời điểm vàng" phát triển chiều cao. Ở giai đoạn này, dinh dưỡng hợp lý, vận động thường xuyên và ngủ đủ giấc đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành tầm vóc tương lai.
Chiến dịch "Vì một kỷ nguyên cao khỏe" đặt mục tiêu tiếp cận hơn một triệu phụ huynh trên cả nước, hướng tới cải thiện chiều cao trung bình của thế hệ trẻ Việt Nam theo Chiến lược Quốc gia về Dinh dưỡng giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn 2045 và Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 9/9/2025 về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, trong đó nhấn mạnh quan điểm chuyển mạnh từ tư duy "khám, chữa bệnh" sang "quản lý sức khỏe và phòng bệnh chủ động".
Theo các mục tiêu này, chiều cao trung bình thanh niên 18 tuổi tăng thêm 2 - 2,5cm với nam, 1,5 - 2cm với nữ; trẻ em và thanh thiếu niên tăng tối thiểu 1,5cm so với hiện nay. Chiều cao trung bình của người Việt hiện đứng thứ 4 tại Đông Nam Á, với nam giới đạt 168,1cm và nữ giới 156,2cm.
Duy Anh
