Đây là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, là ngày hội lớn của toàn dân, thể hiện quyền làm chủ, ý chí và nguyện vọng của nhân dân trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân.
Tổ chức bầu cử sớm tại địa bàn đặc thù
Công tác chuẩn bị cho cuộc bầu cử đang được triển khai đồng bộ, bài bản, bảo đảm đúng quy định của pháp luật và tiến độ đề ra. Một trong những dấu mốc quan trọng là ngày 14/2/2026, Hội đồng Bầu cử quốc gia ban hành Nghị quyết số 151/NQ-HĐBCQG công bố danh sách 864 người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI tại 182 đơn vị bầu cử trong cả nước để bầu 500 đại biểu Quốc hội khóa XVI. Nghị quyết có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành.
Sau khi Hội đồng Bầu cử quốc gia công bố danh sách chính thức những người ứng cử theo từng đơn vị bầu cử trong cả nước, thì cơ quan, tổ chức, đơn vị có người ứng cử đại biểu Quốc hội thông báo cho người ứng cử của cơ quan, tổ chức, đơn vị mình sắp xếp thời gian về địa phương nơi ứng cử để thực hiện quyền vận động bầu cử theo kế hoạch của Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam các tỉnh, thành phố. Người ứng cử ở địa phương nào thì chủ động liên hệ với Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp tỉnh, thành phố nơi đó để biết kế hoạch và lịch tiếp xúc cử tri bảo đảm việc vận động bầu cử diễn ra đúng luật, công khai, minh bạch.
Theo quy định, chậm nhất 16 ngày trước ngày bầu cử (27/2), Tổ bầu cử niêm yết danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu Quốc hội, người ứng cử đại biểu HĐND tại khu vực bỏ phiếu; chậm nhất 13 ngày trước ngày bầu cử (2/3), Ban bầu cử nhận và phân phối tài liệu, phiếu bầu cử cho Tổ bầu cử; thời gian vận động bầu cử được bắt đầu từ ngày công bố danh sách chính thức ứng cử và kết thúc trước thời điểm bắt đầu bỏ phiếu 24h; chậm nhất 10 ngày trước ngày bầu cử (5/3), Hội đồng Bầu cử quốc gia, Ủy ban Bầu cử, Ban bầu cử, Tổ bầu cử nhận xét, giải quyết khiếu nại, tố cáo về người ứng cử; chậm nhất 5 ngày trước ngày bầu cử (10/3), Cơ quan lập danh sách cử tri giải quyết khiếu nại về bổ sung danh sách cử tri. Các mốc thời gian được ấn định rõ ràng nhằm bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng luật, an toàn và thực chất.
Nhằm bảo đảm quyền bầu cử của công dân đang thực hiện nhiệm vụ dài ngày trên biển, TPHCM đã xây dựng kế hoạch tổ chức bầu cử sớm tại 4 khu vực thuộc 3 phường, xã: Phước Thắng, Tam Thắng và Long Sơn. Thời gian bỏ phiếu trên bờ diễn ra từ 7 giờ đến 19 giờ ngày 26/2. Riêng khu vực bỏ phiếu số 4 (phường Tam Thắng), thời gian được kéo dài đến 19 giờ ngày 14/3 để tạo điều kiện cho đội ngũ chuyên gia, công nhân thi công trên các công trình biển.
Trước đó, ngày 23/1, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã cho phép 4 khu vực này được bỏ phiếu sớm hơn so với ngày bầu cử toàn quốc. Đây là địa bàn có hơn 4.000 cử tri không thể tham gia bỏ phiếu ngày 15/3 do làm nhiệm vụ trên tàu, giàn khoan, công trình biển hoặc thực hiện các lệnh tuần tra, giám sát dài ngày.
TPHCM có 13 đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội, bầu 38 đại biểu; 42 đơn vị bầu cử đại biểu HĐND thành phố, bầu 125 đại biểu; 1.306 đơn vị bầu cử đại biểu HĐND cấp xã, bầu 4.236 đại biểu. Đến nay, công tác chuẩn bị cho bầu cử sớm tại các khu vực đặc thù cơ bản hoàn tất.
Tại Nghệ An, Hội đồng Bầu cử quốc gia cũng thống nhất cho phép 55 khu vực bỏ phiếu thuộc 31 đơn vị bầu cử của 12 xã miền núi, biên giới được tổ chức bỏ phiếu sớm hơn 2 ngày, vào ngày 13/3. Đây là những địa bàn giao thông khó khăn, dân cư phân tán, điều kiện tổ chức phức tạp. Việc bỏ phiếu sớm nhằm bảo đảm mọi cử tri đều được thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ công dân.
Mới đây, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã phúc đáp đề nghị của Ủy ban Bầu cử TP Hải Phòng, thống nhất cho các khu vực bỏ phiếu trên địa bàn đặc khu Bạch Long Vĩ tổ chức bầu cử sớm hơn 1 ngày so với ngày bầu cử toàn quốc. Theo đó, cử tri tại đặc khu sẽ bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 vào ngày 14/3.
Đặc khu Bạch Long Vĩ cách đất liền khoảng 120 hải lý, việc đi lại phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết nên gặp không ít khó khăn. Vì vậy, trong các kỳ bầu cử trước (năm 2016 và 2021), địa phương này cũng đã được cho phép tổ chức bỏ phiếu sớm hơn 1 ngày so với cả nước.
Chủ động, đồng bộ
Tại Thái Nguyên, công tác chuẩn bị bầu cử được triển khai sớm, với tinh thần chủ động, nghiêm túc và trách nhiệm cao. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, toàn tỉnh có 92 xã, phường với 1.799.489 người dân. Trên cơ sở đó, hệ thống tổ chức phụ trách bầu cử từ tỉnh đến cơ sở đã được kiện toàn kịp thời. Ủy ban bầu cử tỉnh gồm 37 thành viên; Ban Chỉ đạo bầu cử tỉnh có 39 thành viên. Ở cấp xã, 100% xã, phường đã thành lập Ban Chỉ đạo bầu cử với tổng số 1.903 thành viên tham gia.
Tỉnh Thái Nguyên đã thành lập 5 Ban bầu cử đại biểu Quốc hội với 85 thành viên; 29 Ban bầu cử đại biểu HĐND tỉnh với 432 thành viên. Ở cấp xã, 730 Ban bầu cử đại biểu HĐND được thành lập, huy động 8.420 thành viên. Đến ngày 31/1, tỉnh hoàn thành việc thành lập 1.503 Tổ bầu cử tại 1.503 khu vực bỏ phiếu, bảo đảm đúng tiến độ.
Về đơn vị bầu cử, Thái Nguyên có 5 đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội, được bầu 10 đại biểu Quốc hội khóa XVI; 29 đơn vị bầu cử đại biểu HĐND tỉnh, bầu 60 đại biểu; 730 đơn vị bầu cử đại biểu HĐND cấp xã, bầu 1.906 đại biểu.
Công tác hiệp thương được thực hiện chặt chẽ. Sau hiệp thương lần thứ ba, tỉnh lập danh sách chính thức 20 người ứng cử đại biểu Quốc hội, trong đó 60% là nữ, 55% là người dân tộc thiểu số, 40% dưới 40 tuổi. Danh sách ứng cử đại biểu HĐND tỉnh gồm 91 người, tỷ lệ nữ đạt 51,6%, người dân tộc thiểu số 41,8%. Ở cấp xã, có 3.068 người đủ tiêu chuẩn ứng cử đại biểu HĐND.
Đến ngày 3/2, 100% xã, phường hoàn thành việc lập và niêm yết danh sách cử tri đúng thời hạn, bảo đảm chính xác, không trùng lặp, không bỏ sót, gắn với khai thác hiệu quả Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng VNeID.
Tại TP Hà Nội, do yêu cầu mới sau tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và sáp nhập đơn vị hành chính, thành phố đã chủ động triển khai sớm, tổ chức hội nghị trực tuyến tới 127 điểm cầu để quán triệt nhiệm vụ. Đến nay, Hà Nội đã hoàn thành hiệp thương lần thứ ba, lập danh sách chính thức 39 người đủ tiêu chuẩn ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI; 205 người ứng cử đại biểu HĐND thành phố nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ở cấp xã, 126 Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, phường lập danh sách 5.193 người đủ tiêu chuẩn ứng cử đại biểu HĐND.
Điểm nhấn xuyên suốt trong chỉ đạo của thành phố là bảo đảm chất lượng ngay từ khâu chuẩn bị, đặc biệt là công tác nhân sự - “then chốt của then chốt”. Cơ cấu đại biểu được xây dựng hài hòa, tăng số lượng đại biểu chuyên trách, bảo đảm tỷ lệ hợp lý đại biểu nữ, người dân tộc thiểu số, chú trọng đại biểu trẻ, trí thức, công nhân, nông dân, doanh nhân, văn nghệ sĩ, chức sắc tôn giáo… nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử nhiệm kỳ mới.
Tại Hải Phòng, Ủy ban bầu cử thành phố cho biết, đến nay, 114/114 UBND xã, phường, đặc khu đã hoàn thành việc ban hành quyết định thành lập 2.577 khu vực bỏ phiếu, tương ứng với 2.577 Tổ bầu cử. Công tác lập danh sách cử tri được triển khai trên cơ sở khai thác cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng định danh điện tử, góp phần nâng cao tính chính xác, kịp thời. Số cử tri thống kê sơ bộ toàn thành phố là 3.244.639 người, với 2.577 khu vực bỏ phiếu, trong đó có 40 khu vực bỏ phiếu riêng.
Ngày 15/3 đang đến gần. Công tác chuẩn bị cho cuộc bầu cử đang được triển khai đồng bộ, bài bản, bảo đảm đúng quy định của pháp luật và tiến độ đề ra. Từ miền núi, biên giới đến hải đảo, từ đô thị lớn đến vùng nông thôn, cử tri cả nước sẵn sàng cho ngày hội non sông - ngày toàn dân thực hiện quyền làm chủ, lựa chọn những đại biểu xứng đáng đại diện cho ý chí, nguyện vọng của mình trong cơ quan quyền lực nhà nước các cấp nhiệm kỳ mới.
Nguyễn Síu
