Tinh thần trên đã được Tổng Bí thư Tô Lâm cụ thể trong bài phát biểu bế mạc Đại hội XIV: Biến ý chí thành hành động, biến quyết sách thành kết quả cụ thể; nói là làm, làm ngay, làm đúng, làm quyết liệt, làm đến cùng và làm hiệu quả.
Các chuyên gia cho rằng, để đưa Nghị quyết sớm đi vào cuộc sống, cần tập trung vào những trụ cột then chốt như hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực cho khu vực kinh tế tư nhân, thúc đẩy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức trong hoạch định và thực thi chính sách.
Quyết sách cho khát vọng tăng trưởng hai con số
Nghị quyết nêu 12 định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2026 - 2030, xác lập mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm cho giai đoạn này, trong đó nhấn mạnh tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy và hành động, thúc đẩy đột phá chiến lược, kiến tạo hệ sinh thái phát triển mới, bảo đảm quan điểm lấy phát triển để ổn định và không ngừng nâng cao đời sống, hạnh phúc của nhân dân; tập trung hoàn thiện toàn diện, đồng bộ thể chế phát triển nhanh, bền vững đất nước.
Đây là mục tiêu đầy khát vọng, hoàn toàn khả thi, đòi hỏi chúng ta phải khai thác sâu dư địa tăng trưởng, đổi mới mô hình phát triển và cải cách thể chế một cách thực chất. Nghị quyết Đại hội XIV đã xác định rõ các định hướng chiến lược lớn, trong đó, xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính.
Về các quyết sách phát triển đất nước được thông qua tại Đại hội lần thứ XIV của Đảng, PGS, TS Nguyễn Thường Lạng, Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế (Đại học Kinh tế quốc dân) cho rằng, chúng ta vẫn còn dư địa tăng trưởng cao, ở mức trên 10%/năm trong giai đoạn 2026 - 2030.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều rủi ro và bất định, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao, cần triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp. Trước hết, PGS, TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, cần tiếp tục phát huy các động lực tăng trưởng truyền thống. Đầu tư công cần được huy động và phát huy vai trò lan tỏa mạnh mẽ thông qua các đại dự án hạ tầng đa phương thức như đường cao tốc, sân bay, cảng biển, hạ tầng viễn thông, năng lượng và dịch vụ. Bên cạnh đó, duy trì thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài với mức vốn thực hiện bình quân khoảng 30 tỷ USD/năm; thúc đẩy tiêu dùng nội địa thông qua cải cách chính sách tiền lương phù hợp với thị trường lao động; đẩy mạnh xuất nhập khẩu.
“Từ năm 2026, Việt Nam cần nâng tỷ lệ tận dụng ưu đãi từ các hiệp định thương mại tự do từ khoảng 31% lên 40 - 45% vào năm 2030 và ký kết thêm các hiệp định mới, đa dạng hóa thị trường, hướng tới tăng trưởng thương mại bình quân ít nhất 15%/năm; đưa kim ngạch xuất nhập khẩu vượt mốc 1.000 tỷ USD”, ông Lạng nói.
Tiếp theo, cần quyết liệt huy động, làm mới và sử dụng hiệu quả nguồn lực từ tất cả các thành phần kinh tế. Cùng với đó, việc tạo động lực tăng trưởng mới thông qua đầu tư lớn vào khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số có ý nghĩa then chốt…
Nghị quyết Đại hội XIV tiếp tục khẳng định mạnh mẽ vai trò của khu vực kinh tế tư nhân như một động lực quan trọng của nền kinh tế, đồng thời mở ra không gian tăng trưởng mới bền vững hơn, theo ThS Tô Xuân Thao, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Doanh nghiệp vừa và nhỏ (Liên hiệp các Hội khoa học kỹ thuật Việt Nam), Nghị quyết không chỉ dừng lại ở định hướng chung mà đã đặt ra yêu cầu rõ ràng trong việc hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm khuyến khích khu vực kinh tế tư nhân phát triển lành mạnh, đóng góp ngày càng lớn cho nền kinh tế quốc dân.
Bên cạnh đó, việc khuyến khích các hộ kinh doanh, cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp là hướng đi quan trọng để mở rộng không gian phát triển. Theo ông Thao, quan điểm chỉ đạo từ Nghị quyết cho thấy, Đảng và Nhà nước khuyến khích doanh nghiệp tư nhân phát triển về số lượng, nâng cao chất lượng hoạt động và năng lực phát triển bền vững, nhờ đó doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ có thêm dư địa để phát triển, đóng vai trò ngày càng rõ nét trong cấu trúc tăng trưởng mới của nền kinh tế.
Đột phá thể chế gắn với phân cấp, phân quyền và thực thi hiệu quả
Nghị quyết Đại hội XIV xác định đột phá mạnh mẽ về thể chế phát triển, gắn với phân cấp, phân quyền và nâng cao hiệu lực tổ chức thực thi. Thực tế, việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy, giảm mạnh đầu mối quản lý, sáp nhập đơn vị hành chính và cho phép áp dụng cơ chế đặc thù tại một số địa phương đã tạo chuyển biến rõ nét trong giai đoạn 2024 - 2025.
PGS, TS Nguyễn Thường Lạng đồng tình với quan điểm, việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về phân cấp, phân quyền là điều kiện tiên quyết để tăng tính chủ động, giảm cơ chế "xin - cho" và hạn chế chậm trễ trong thực thi. Bên cạnh đó, vai trò của người đứng đầu chính quyền địa phương cần được phát huy mạnh mẽ trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, gắn với nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin, số hóa quy trình quản lý trong giải quyết thủ tục hành chính.
"Cần hoàn thiện nhanh quy hoạch phát triển địa phương và liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển, đẩy mạnh hợp tác công - tư, cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh. Từ đó, tạo nền tảng để các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước được triển khai đồng bộ, hiệu quả, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tới", ông Lạng nhấn mạnh.
Còn ông Lư Nguyễn Xuân Vũ, Chủ tịch Hội Doanh nhân Sài Gòn kỳ vọng, để Nghị quyết đi vào cuộc sống hiệu quả, thời gian tới các cấp, ngành, địa phương tiếp tục đẩy mạnh, hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu - phát triển (R&D), khởi nghiệp sáng tạo và ứng dụng công nghệ mới, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực về vốn, dữ liệu, hạ tầng số. Bên cạnh đó, việc thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp có nhiều lực đẩy để thu hút đầu tư nước ngoài theo hướng chất lượng, chọn lọc, ưu tiên các lĩnh vực đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.
Lấy người dân làm trung tâm
Nghị quyết Đại hội XIV cũng gửi đi thông điệp rõ ràng về mọi quyết sách phải lấy người dân là trung tâm, là chủ thể và mục tiêu của mọi đường lối, chủ trương phát triển chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Theo dõi Báo cáo chính trị và các văn kiện trình Đại hội cùng những nội dung quan trọng được thông qua, người dân bày tỏ sự đồng tình, nhất trí cao, đồng thời gửi gắm kỳ vọng lớn lao vào việc triển khai Nghị quyết Đại hội XIV.
Là cán bộ đã nghỉ hưu, khi theo dõi Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và lắng nghe Tổng Bí thư Tô Lâm trình bày Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, ông Nguyễn Văn Tòng, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Thanh Hóa đặc biệt tâm đắc với quan điểm xuyên suốt “lấy dân làm gốc”.
Ông Nguyễn Văn Tòng kỳ vọng, sau Đại hội, các Nghị quyết sớm đi vào cuộc sống, tạo ra những “cú hích” mạnh mẽ về hạ tầng, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số, qua đó mang lại các giá trị thiết thực về vật chất và tinh thần để mọi người dân đều được thụ hưởng. Đồng thời, ông nhấn mạnh cần tiếp tục đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí một cách quyết liệt, đồng bộ, không ngừng nghỉ; đặc biệt kiên quyết chấn chỉnh tình trạng tham nhũng vặt, nhũng nhiễu người dân và doanh nghiệp.
Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng nêu rõ nguyên tắc dân là gốc phải được hiện thực hóa bằng hành động cụ thể và lấy sự hài lòng của nhân dân làm thước đo cao nhất cho hiệu quả lãnh đạo. Ông Hồ Thanh Quyền (người dân phường An Hải, TP Đà Nẵng) chia sẻ, ông rất vui mừng, phấn khởi khi nghe được bài phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên khai mạc trọng thể Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Bởi lẽ, bài phát biểu nhấn mạnh việc lấy “dân là gốc”; khẳng định mọi quyết sách của Đảng và Nhà nước phải xuất phát từ thực tiễn cuộc sống, nguyện vọng chính đáng và lợi ích lâu dài của nhân dân.
Điều này không chỉ thể hiện tư duy nhất quán, xuyên suốt của Đảng mà còn tạo thêm niềm tin, sự đồng thuận xã hội, tiếp thêm động lực để mỗi người dân chung sức, đồng lòng cùng đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới. Người dân và cộng đồng doanh nghiệp tin tưởng các Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV đề ra sẽ được các cấp, ngành, địa phương nhanh chóng cụ thể hóa để sớm đi vào cuộc sống, tạo động lực phát triển mới cho đất nước.
Hoàng Long
