Thời gian qua, nhiều địa phương đã đầu tư làm mới loại hình du lịch về nguồn, tạo nên những sản phẩm đặc sắc, hấp dẫn du khách. Có thể kể đến các tour (chương trình du lịch trọn gói) đêm như: “Giải mã Hoàng thành Thăng Long”, “Khám phá nhà tù Hỏa Lò”, “Theo dấu chân biệt động Sài Gòn” hay “Thắp sáng ký ức Vị Xuyên” tại Hà Giang (cũ)… Những tour này được thiết kế có chiều sâu về nội dung, kết hợp trình diễn nghệ thuật, chiếu sáng, tương tác, tái hiện bối cảnh lịch sử… đã thu hút đông đảo giới trẻ.
Mới đây nhất, Flamingo Redtours ra mắt tour từ Hà Nội đến Tân Trào - thủ đô kháng chiến nhân dịp hướng tới kỷ niệm 80 năm Quốc khánh. Du khách không chỉ tham quan các địa danh nổi tiếng mà còn được trải nghiệm các hoạt động độc đáo như: “Ăn cơm chiến khu”, “họp du kích”, ngắm sông Phó Đáy thơ mộng và nghe kể chuyện về Bác Hồ… Đây là cách làm mới sáng tạo, giúp “làm sống lại” lịch sử một cách sinh động và dễ tiếp cận với giới trẻ.
Dù đã có những chuyển biến tích cực song du lịch về nguồn vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Theo các chuyên gia, nhiều sản phẩm du lịch vẫn còn khô cứng, thiếu chiều sâu trải nghiệm. Hoạt động tham quan tại di tích phần lớn chỉ dừng lại ở nghe thuyết minh truyền thống, thiếu các yếu tố tương tác, giải trí, sáng tạo khiến nhiều bạn trẻ chưa thật sự hứng thú. Ngoài ra, một số di tích lịch sử đã xuống cấp, thiếu hạ tầng, dịch vụ phụ trợ chưa đáp ứng nhu cầu du khách. Hướng dẫn viên còn hạn chế về ngoại ngữ, kỹ năng truyền đạt. Sự liên kết giữa các điểm đến theo chủ đề lịch sử còn rời rạc, chưa hình thành được chuỗi sản phẩm đồng bộ để kéo dài thời gian lưu trú và chi tiêu của khách. Đáng chú ý, dù lượng người trẻ tham gia các chuyến đi về nguồn tăng nhưng phần lớn là theo chương trình của nhà trường, tổ chức đoàn thể chứ chưa xuất phát từ nhu cầu cá nhân. Điều này cho thấy sản phẩm chưa đủ hấp dẫn để tự “gọi mời” du khách trẻ.
Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh nhấn mạnh, cần xây dựng các sản phẩm du lịch về nguồn có chiều sâu, chất lượng, mang tính trải nghiệm cao và phù hợp với từng nhóm đối tượng. Cần lồng ghép yếu tố văn hóa, nghệ thuật, tâm linh, sinh thái… để hình thành các tuyến du lịch liên kết, liên vùng, giúp du khách có trải nghiệm trọn vẹn. Đặc biệt, đội ngũ thuyết minh viên - cầu nối giữa di tích và du khách cần được nâng cao năng lực chuyên môn và ngoại ngữ. Ngoài ra, cần thúc đẩy truyền thông, ứng dụng công nghệ số để quảng bá du lịch về nguồn một cách hấp dẫn, lan tỏa tới các đối tượng trẻ và du khách quốc tế.
Trong khi đó, PGS, TS Bùi Thanh Thủy, Trưởng khoa Du lịch, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội cho rằng, mỗi di tích cần được kể chuyện theo cách riêng. Thay vì chỉ đưa ra thông tin khô cứng, có thể lồng ghép các chương trình trải nghiệm theo nhóm, trò chơi trí tuệ, hoạt động văn hóa, nghệ thuật có chủ đề, vừa học vừa chơi, phù hợp với các nhóm khách khác nhau.
Ngoài ra, một yếu tố then chốt nữa là đầu tư. Để các di tích cách mạng “có sức sống” và trở thành điểm đến hấp dẫn, các địa phương cần tăng cường đầu tư tôn tạo, nâng cấp hạ tầng, dịch vụ lưu trú. Ngoài ngân sách nhà nước, cần đẩy mạnh xã hội hóa, kêu gọi tài trợ, hợp tác công - tư để biến những nơi từng là chiến trường xưa thành “tài sản sống” cho phát triển du lịch.
Trong bối cảnh du lịch ngày càng cạnh tranh và nhu cầu trải nghiệm của du khách không ngừng thay đổi, loại hình du lịch giàu giá trị truyền thống này càng cần được thổi luồng sinh khí mới, sáng tạo hơn, sống động hơn, đa dạng hơn, hứa hẹn trở thành điểm sáng trong chiến lược phát triển du lịch bền vững.
