Không còn khoảng cách giữa sân khấu và khán giả, giữa nghệ thuật và đời sống, Nhà Bát Giác (vườn hoa Lý Thái Tổ - Hà Nội) đang từng bước chuyển mình từ một công trình di sản thành không gian văn hóa sống - nơi các giá trị văn hóa được nuôi dưỡng bằng sự hiện diện thường xuyên của nghệ thuật và sự đồng hành của cộng đồng qua chương trình Âm nhạc cuối tuần.
Nơi nghệ thuật không nằm trong những khán phòng khép kín
Từ những giai điệu jazz kinh điển đến các ca khúc về Hà Nội, chương trình Âm nhạc cuối tuần không chỉ mang đến điểm hẹn văn hóa mới cho người dân và du khách mà còn góp phần tạo nên không gian văn hóa công cộng giàu tính kết nối giữa lòng Thủ đô.
Khi ánh chiều dần buông mặt hồ Gươm, khu vực quanh Nhà Bát Giác cũng đông vui hơn theo từng giai điệu. Có người chỉ dừng chân vài phút để nghe một bản nhạc rồi tiếp tục hành trình; có những gia đình chọn ngồi lại đến cuối chương trình; cũng có du khách nước ngoài lặng lẽ ghi lại khoảnh khắc bằng điện thoại. Những hình ảnh bình dị ấy đã khiến không gian di sản Nhà Bát Giác không còn mang cảm giác của một buổi biểu diễn tách biệt, mà trở thành một phần tự nhiên trong nhịp sống cuối tuần của Hà Nội.
Âm nhạc cuối tuần được xây dựng theo hướng gần gũi với công chúng nhưng vẫn giữ được chiều sâu nghệ thuật. Những điệu jazz quốc tế đan xen cùng các ca khúc Việt Nam tạo nên một dòng chảy âm nhạc sâu lắng, giúp người nghe cảm nhận được sự tinh tế trong cách biểu đạt. Ở đó, âm nhạc không đơn thuần làm nhiệm vụ giải trí mà góp phần khơi gợi tình cảm với không gian đô thị, với những điều quen thuộc của Hà Nội. Điều tạo nên dấu ấn của chương trình không chỉ nằm ở sự đa dạng của các tác phẩm mà còn ở cách những giai điệu đến từ nhiều nền văn hóa cùng hiện diện trong một không gian chung. Không có ranh giới giữa âm nhạc Việt Nam và thế giới, giữa truyền thống và hiện đại, tất cả cùng tạo nên một cuộc gặp gỡ tự nhiên, phản ánh tinh thần cởi mở, sáng tạo và hội nhập. Đó cũng là hình ảnh của một Thủ đô đang từng bước hiện thực hóa định hướng phát triển văn hóa theo tinh thần “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo - Hội nhập - Kết nối”.
Dễ nhận thấy trong các buổi biểu diễn của Âm nhạc cuối tuần là khoảng cách giữa nghệ sĩ và công chúng gần như được xóa bỏ. Không có ranh giới giữa sân khấu và người xem, không có sự phân tách giữa biểu diễn và thưởng thức. Âm nhạc lan tỏa ngay trong đời sống, giữa dòng người qua lại và giữa nhịp chuyển động của thành phố. Chính cách tổ chức ấy đang tạo nên một dạng không gian văn hóa mới cho Hà Nội, nơi nghệ thuật không nằm trong những khán phòng khép kín mà hiện diện giữa cộng đồng, để bất kỳ ai cũng có thể tiếp cận.
Đây cũng là tinh thần được nhấn mạnh trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Chương trình hành động số 08-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội: Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát huy vai trò của văn hóa trong đời sống xã hội, mở rộng khả năng thụ hưởng văn hóa của người dân.
Sức sống văn hóa của Thủ đô tiếp tục được bồi đắp
Từ những buổi biểu diễn định kỳ bên hồ Gươm, có thể thấy rõ hơn cách Hà Nội đang từng bước khai thác không gian công cộng như một nguồn lực văn hóa. Nhà Bát Giác vì thế không chỉ là nơi lưu giữ ký ức đô thị bên hồ Hoàn Kiếm. Mỗi cuối tuần, nơi đây còn trở thành điểm hẹn để các giá trị văn hóa được tiếp nối, để những nghệ sĩ chuyên nghiệp biểu diễn bên cạnh công chúng, để du khách có thêm một cách cảm nhận Hà Nội không chỉ qua di tích hay cảnh quan mà bằng những trải nghiệm văn hóa sống động.
Đó còn là minh chứng cho một tư duy phát triển văn hóa nhất quán: Di sản không chỉ được bảo tồn mà còn được đánh thức bằng những hoạt động sáng tạo; không gian công cộng không chỉ là nơi để ngắm nhìn mà còn là nơi để con người gặp gỡ, sẻ chia và cùng tạo nên những giá trị mới.
Chính từ những cuộc gặp gỡ ấy, sức sống văn hóa của Thủ đô tiếp tục được bồi đắp, góp phần khẳng định vị thế của Hà Nội không chỉ là trung tâm chính trị - hành chính tiêu biểu của cả nước mà còn là điểm đến của sáng tạo, giao lưu và hội nhập văn hóa trong khu vực và quốc tế.
Nguyệt Hà
