Mất tiền, vướng vòng lao lý vì bẫy việc làm trực tuyến
Những ngày hè, không khí tuyển dụng lao động thời vụ trở nên sôi động. Tại các cửa hàng, quán cà phê, siêu thị hay trung tâm kỹ năng, nhiều sinh viên tranh thủ tìm việc làm để có thêm thu nhập. Bên cạnh công việc phục vụ, bán hàng, nhiều bạn còn làm trợ giảng lớp tiếng Anh, bóng đá, bóng rổ, bơi lội hoặc kỹ năng sống cho thiếu nhi. Không chỉ mang lại thu nhập, những công việc này còn giúp rèn luyện kỹ năng giao tiếp, xử lý tình huống và tích lũy kinh nghiệm cho định hướng nghề nghiệp.
Hoàng Tuấn Hưng (sinh viên Trường Đại học Thương mại) đi làm thêm tại một cửa hàng ăn uống gần nhà. Hưng cho biết, ban đầu khá ngại khi phải giao tiếp với người lạ. Tuy nhiên, sau một thời gian làm việc, em thấy tự tin hơn rất nhiều. Tương tự, Nguyễn Ngọc Lan (sinh viên năm thứ 2 Trường Đại học KHXH&NV) lựa chọn làm trợ giảng tại một trung tâm dạy văn. Theo Lan, công việc vừa giúp trang trải chi phí sinh hoạt, vừa tạo cơ hội rèn luyện kỹ năng đứng lớp trước khi tốt nghiệp.
Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội việc làm chân chính, thị trường lao động trực tuyến trở thành "mảnh đất màu mỡ" để đối tượng lừa đảo hoạt động. Chỉ cần vài phút lướt mạng xã hội, người tìm việc dễ dàng bắt gặp hàng loạt tin tuyển dụng với những lời quảng cáo hấp dẫn như "việc nhẹ, lương cao", "không cần kinh nghiệm", "làm tại nhà", "chỉ cần điện thoại". Phía sau những lời mời gọi này có thể là các kịch bản lừa đảo được chuẩn bị sẵn. Nhiều người bị yêu cầu chuyển tiền đặt cọc, đóng phí đồng phục, phí giữ chỗ hoặc cung cấp thông tin cá nhân trước khi nhận việc. Đây đều là những dấu hiệu bất thường mà người tìm việc cần đặc biệt cảnh giác.
Em N.T.N.M., sinh viên năm cuối Trường Đại học Duy Tân (Đà Nẵng) trở thành nạn nhân của mô hình tuyển cộng tác viên bán hàng trực tuyến. Ban đầu, em chỉ thực hiện các nhiệm vụ đơn giản như thả lượt thích hay comment (bình luận) bài viết để tăng tương tác Facebook và luôn được thanh toán đầy đủ. Sau đó, nhóm tuyển dụng yêu cầu nộp tiền cọc để thực hiện các "đơn hàng giá trị cao", cam kết hoàn trả cả tiền cọc lẫn tiền công sau khi hoàn thành nhiệm vụ. Nhằm tạo áp lực, đối tượng liên tục khẳng định nếu dừng giữa chừng, em sẽ mất toàn bộ số tiền đã nộp. Chỉ đến khi số tiền cọc tăng lên vài triệu đồng, M. mới nhận ra dấu hiệu bất thường và quyết định dừng lại.
Nhiều người trở thành đồng phạm của tội phạm
Trung tá Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng Công an phường Hòa Khánh (Đà Nẵng) cho biết, qua tiếp nhận phản ánh của người dân, các hình thức lừa đảo tuyển dụng diễn biến ngày càng tinh vi. Phổ biến nhất là kịch bản tuyển cộng tác viên làm nhiệm vụ trực tuyến như chốt đơn, thả tim, xem video hoặc tăng tương tác trên mạng xã hội. Ban đầu, đối tượng trả hoa hồng đầy đủ để tạo lòng tin. Khi người tham gia nạp số tiền lớn nhằm thực hiện "nhiệm vụ cao hơn", chúng lập tức cắt liên lạc và chiếm đoạt toàn bộ số tiền.
Ngoài ra, nhiều đối tượng còn yêu cầu ứng viên đóng các khoản phí như tiền cọc, phí đào tạo, tiền đồng phục hoặc phí giữ chỗ. Sau khi nhận tiền, chúng nhanh chóng biến mất. Đáng lo ngại, nhiều đường dây còn mạo danh doanh nghiệp lớn để thu thập hình ảnh căn cước công dân, thông tin tài khoản ngân hàng, mã OTP nhằm phục vụ các hoạt động lừa đảo hoặc vay tiền trái phép. Một số sinh viên còn bị lôi kéo vào các công ty "ma", mô hình đa cấp biến tướng dưới vỏ bọc tuyển dụng.
Không dừng lại ở việc chiếm đoạt tài sản, nhiều đường dây còn dụ dỗ lao động ra nước ngoài với lời hứa "việc nhẹ, lương cao", thu nhập hàng chục triệu đồng mỗi tháng. Mới đây, Công an tỉnh Hưng Yên phát đi cảnh báo về tình trạng nhiều đối tượng tuyển người sang nước ngoài làm việc cho các tổ chức đánh bạc và lừa đảo trên không gian mạng. Đáng chú ý, ngoài các nạn nhân bị lừa, thực tế có không ít người biết rõ công việc là trái pháp luật nhưng vẫn tham gia vì hám lợi. Điển hình là trường hợp Lê Thanh Phú (SN 2002, Tây Ninh). Sau khi được giới thiệu sang làm việc tại một công ty ở Savannakhet (Lào), Phú biết rõ công việc phục vụ đường dây đánh bạc trực tuyến là vi phạm pháp luật nhưng vẫn tham gia vì mức thu nhập hấp dẫn. Qua điều tra, cơ quan công an xác định Phú đã sử dụng thông tin cá nhân để mở hàng chục tài khoản ngân hàng, thực hiện việc nhận và chuyển tiền theo yêu cầu của đường dây đánh bạc, với mức thù lao khoảng 6 triệu đồng mỗi tài khoản mỗi tháng. Ngày 19/6, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hưng Yên đã khởi tố bị can đối với Lê Thanh Phú về tội "Tổ chức đánh bạc". Vụ án đang tiếp tục được mở rộng điều tra.
Từ thực tế trên, lực lượng công an khuyến cáo người lao động tuyệt đối không chuyển tiền dưới bất kỳ hình thức nào để được nhận việc; không tin vào những lời quảng cáo "việc nhẹ, lương cao" trên mạng xã hội. Khi phát hiện dấu hiệu tuyển dụng bất thường cần trình báo cơ quan công an ngay để được hướng dẫn, xử lý kịp thời, tránh vừa mất tài sản, vừa vô tình tiếp tay cho hoạt động phạm pháp.
KHÁNH VÂN
