Người tiêu dùng nông thôn dần thay đổi thói quen mua sắm
Sau nhiều năm phát triển mạnh ở các thành phố lớn, ngành bán lẻ Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch đáng chú ý khi khu vực nông thôn trở thành điểm đến chiến lược của hàng loạt doanh nghiệp trong ngành.
Theo các báo cáo thị trường, quy mô ngành bán lẻ Việt Nam đạt khoảng 269 tỷ USD trong năm 2025, ghi nhận mức tăng trưởng gần 10% so với năm trước. Tuy nhiên, trong khi các đô thị lớn như Hà Nội hay TPHCM dần trở nên cạnh tranh gay gắt và có dấu hiệu bão hòa, khu vực nông thôn lại nổi lên như một “vùng trũng” giàu tiềm năng khi có khoảng 61% dân số sinh sống nhưng độ bao phủ bán lẻ hiện đại vẫn còn thấp.
Đáng chú ý, cùng với sự phát triển kinh tế và hạ tầng, thói quen mua sắm của người dân ở nhiều địa phương có sự thay đổi rõ rệt. Nếu trước đây chợ truyền thống gần như là lựa chọn quen thuộc của phần lớn hộ gia đình thì vài năm gần đây, các cửa hàng tiện lợi, siêu thị mini xuất hiện ngày càng nhiều tại các xã đã dần thay đổi hành vi tiêu dùng.
Chị Nguyễn Thị Hạnh (xã Hoài Đức, TP Hà Nội) cho biết, gia đình chị trước đây chủ yếu mua hàng tại chợ dân sinh. Tuy nhiên gần đây, nhiều mặt hàng như sữa, đồ gia dụng hay hóa mỹ phẩm thường được chị chọn mua tại siêu thị mini gần nhà. “Giá cả được niêm yết rõ ràng, nhiều sản phẩm có chương trình giảm giá nên không chênh lệch nhiều. Quan trọng là mình cảm thấy yên tâm về chất lượng cũng như nguồn gốc hàng hóa”, chị Hạnh chia sẻ.
Trong khi đó, anh Trần Văn Nam, công nhân làm việc tại khu công nghiệp ở Hưng Yên cho biết, các cửa hàng tiện lợi dần trở thành điểm mua sắm quen thuộc sau giờ làm việc. “Thời gian mở cửa dài hơn, thanh toán nhanh, không phải mặc cả nên khá tiện lợi. Hàng ngày, tôi thường ghé mua những đồ dùng thiết yếu trên đường về nhà”, anh Nam nói.
Theo giới chuyên gia, thế hệ trẻ và lực lượng lao động tại các khu công nghiệp là nhóm khách hàng thúc đẩy mạnh nhất xu hướng tiêu dùng hiện đại tại khu vực ngoài đô thị.
Cuộc cạnh tranh mới của ngành bán lẻ
Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng thúc đẩy các doanh nghiệp tăng tốc mở rộng hệ thống về nông thôn nhằm đón đầu thị trường còn nhiều dư địa tăng trưởng.
Theo thống kê của Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, kênh bán lẻ hiện đại chiếm khoảng 25% tổng thị trường bán lẻ cả nước - mức cao nhất từ trước đến nay và cho thấy xu hướng chuyển dịch từ chợ truyền thống sang các mô hình mua sắm hiện đại ngày càng rõ nét.
Nhiều doanh nghiệp lớn liên tục mở rộng quy mô. WinCommerce cho biết, năm 2025 đã mở mới 764 cửa hàng, trong đó gần 80% đặt tại khu vực nông thôn. 4 tháng đầu năm nay, doanh nghiệp tiếp tục mở thêm hàng trăm điểm bán mới và phần lớn tập trung ở các địa phương ngoài đô thị. Hệ thống này đã vận hành 5.000 cửa hàng trên toàn quốc và đặt mục tiêu tiếp tục mở thêm từ 1.000 - 1.500 cửa hàng trong năm nay. Bên cạnh doanh nghiệp nội địa, các tập đoàn quốc tế như Central Retail hay Aeon Vietnam cũng liên tục gia tăng hiện diện tại thị trường Việt Nam thông qua việc mở rộng trung tâm thương mại, siêu thị và chuỗi cửa hàng tiện ích.
Theo bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hiệp hội hàng Việt Nam chất lượng cao, thu nhập của người dân đã cải thiện đáng kể trong những năm gần đây, kéo theo thay đổi lớn trong hành vi tiêu dùng. Người tiêu dùng nông thôn không chỉ quan tâm yếu tố giá rẻ mà ngày càng chú trọng tới thương hiệu, chất lượng sản phẩm và nguồn gốc xuất xứ.
Ở góc độ quản lý nhà nước, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết, phát triển thị trường nội địa đang được xác định là một trong những động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế. Mục tiêu không chỉ là gia tăng doanh thu bán lẻ mà còn từng bước hiện đại hóa toàn bộ hệ thống phân phối, thúc đẩy logistics và chuyển đổi số trong lĩnh vực thương mại.
Giới chuyên gia nhận định trong giai đoạn tới, cuộc đua của ngành bán lẻ sẽ không còn xoay quanh câu chuyện mở thêm bao nhiêu cửa hàng mà là doanh nghiệp nào chiếm được lòng tin của người tiêu dùng trước tiên.
Khi sức mua tại các thành phố lớn dần bão hòa, các xã, phường và khu vực nông thôn đang trở thành “mặt trận mới”, nơi quyết định vị thế của doanh nghiệp trong cuộc cạnh tranh ngày càng quyết liệt trên thị trường bán lẻ.
KHÁNH VÂN
