Sáng đến cơ sở, chiều trở về bên gia đình, người cao tuổi vừa có thêm một điểm tựa chăm sóc, vừa không phải xa rời mái ấm thân thuộc. Đó cũng là giá trị nhân văn mà mô hình “ngôi nhà thứ hai” đang hướng tới.
Mỗi ngày đến “lớp” là một ngày vui
8h sáng tại Cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại phường Tây Hồ (Hà Nội) đã rộn ràng tiếng nói cười. Sau khi đến cơ sở, các cụ được nhân viên kiểm tra huyết áp, nhịp tim, rà soát thuốc đang sử dụng và đánh giá tình trạng sức khỏe. Tiếp đó là những bài tập vận động nhẹ nhàng, vật lý trị liệu, ngâm chân thảo dược, massage...
Một ngày sinh hoạt ở đây không chỉ xoay quanh việc chăm sóc thể chất mà còn có những hoạt động giúp người cao tuổi thư giãn, trò chuyện và tìm niềm vui trong cuộc sống thường nhật.
Bà Nguyễn Thị Hồng Liên, ở phố Võng Thị, phường Tây Hồ cho biết, những hoạt động được thiết kế phù hợp với sức khỏe và sở thích giúp bà duy trì thói quen vận động, đồng thời có thêm niềm vui mỗi ngày.
Ở tuổi 87, bà Ngô Thị Lành, sống tại phố Quảng Bá, lại thích nhất cảm giác được quan tâm, chăm sóc và có bạn bè để chuyện trò. “Ở nhà, tôi được con cháu chăm sóc, đến đây lại được các nhân viên quan tâm từ bữa ăn đến giấc ngủ. Tôi còn được gặp gỡ, giao lưu với những người cùng độ tuổi nên tinh thần phấn chấn, thoải mái hơn”, bà Lành chia sẻ.
Ông Đỗ Xuân Kỷ, ở đường Âu Cơ, cũng hài lòng với chế độ chăm sóc tại cơ sở. Theo ông, thực đơn được thay đổi thường xuyên, các món ăn phong phú giúp người cao tuổi ăn ngon miệng hơn. “Ở nhà đôi khi chỉ có 2-3 món ăn lặp đi lặp lại, khá đơn điệu. Còn ở đây, thực đơn cả tuần không trùng lặp nên tôi cảm thấy ngon miệng hơn. Ăn uống tốt thì cơ thể cũng khỏe hơn”, ông Kỷ nói.
Không riêng Tây Hồ, mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại Hà Nội đang mở ra một không gian sinh hoạt mới cho những người đã bước qua tuổi lao động. Tại điểm số 6 Gia Thụy, phường Bồ Đề, ông Đào Trọng Lượng tìm thấy niềm vui khi được gặp gỡ, trò chuyện với những người cùng thế hệ. Hằng ngày, các con cháu đều đi làm, đi học, ông thường ở nhà một mình vào ban ngày. Từ khi tham gia cơ sở, ông được kiểm tra sức khỏe, tập luyện, ăn trưa và giao lưu với những người bạn mới. “Đến đây, tôi vừa được gia đình chăm sóc, vừa được nhân viên quan tâm. Ban ngày có người trò chuyện, tập luyện, ăn uống và giao lưu nên rất vui. Trước đây, tôi thường đau cổ, vai, gáy, ban đêm phải dùng cao dán mới ngủ được. Từ khi tham gia các hoạt động ở đây, tôi cảm thấy dễ chịu hơn, ngủ ngon hơn”, ông Lượng cho biết.
Bà Trần Thị Kim Oanh, cùng ở phường Bồ Đề cũng có những trải nghiệm tích cực sau hơn 10 ngày tham gia. Do tuổi cao, sức khỏe và khả năng tiêu hóa hạn chế, trước đây bà ăn uống khá ít. Đến cơ sở, được bác sĩ và nhân viên thường xuyên động viên, chăm sóc, lượng thức ăn bà có thể dùng đã tăng lên đáng kể. “Tôi thấy sức khỏe khá hơn, đi lại nhẹ nhàng, dễ dàng hơn. Điều đặc biệt là cảm giác gắn bó với mọi người ở đây. Tôi xem nơi đây như ngôi nhà thứ hai, có các nhân viên tận tình chăm sóc, có những bạn già cùng chuyện trò”, bà Oanh chia sẻ.
Theo bà Mai Thị Phượng, Điểm trưởng Cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày phường Bồ Đề, điểm khác biệt của mô hình là người cao tuổi chỉ sinh hoạt tại cơ sở trong ngày, buổi tối vẫn trở về với gia đình.
“Thời gian đầu, một số cụ còn tâm lý e ngại, thậm chí buồn vì nghĩ rằng con cháu đưa mình đến cơ sở để giảm bớt trách nhiệm chăm sóc. Tuy nhiên, nhờ sự trò chuyện, động viên và hướng dẫn của nhân viên, nhiều người dần làm quen, chủ động tham gia các hoạt động. Qua quá trình theo dõi, nhân viên cũng nhận thấy một số cụ trước đây đi lại chậm chạp, gặp khó khăn khi di chuyển, nay đã chủ động hơn nhờ duy trì các bài tập vận động hằng ngày. Không khí sinh hoạt tập thể, những bữa ăn được chuẩn bị chu đáo và sự quan tâm thường xuyên của nhân viên giúp người cao tuổi có thêm động lực duy trì nếp sống lành mạnh”, bà Phượng cho biết.
Mô hình chăm sóc kết hợp gia đình và cộng đồng
Một điểm đáng chú ý của mô hình là sự kết hợp giữa chăm sóc sức khỏe chuyên môn với sinh hoạt cộng đồng. Người cao tuổi không chỉ được quan tâm về dinh dưỡng, vận động mà còn được theo dõi tình trạng sức khỏe, tư vấn và hỗ trợ phục hồi chức năng.
Tại Cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi phường Long Biên, bà Lê Thị Nhung (75 tuổi) đã hình thành thói quen sáng đến cơ sở, chiều được người nhà đón về. Trong ngày, bà được bác sĩ kiểm tra, tư vấn sức khỏe, tập dưỡng sinh, đọc sách, chơi cờ và tham gia các hoạt động tập thể. “Đến đây, những người già như chúng tôi rất vui. Vừa có bác sĩ tư vấn, chăm sóc sức khỏe, vừa được gặp gỡ, bầu bạn với nhiều người và tham gia các hoạt động bổ ích”, bà Nhung nói.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Khắc Thúy, Giám đốc Trạm Y tế Long Biên cho biết, cơ sở tổ chức nhiều hoạt động chăm sóc phù hợp với tình trạng sức khỏe của từng người. Những trường hợp đau lưng, đau vai được hướng dẫn đến phòng y học cổ truyền, phục hồi chức năng để châm cứu, bấm huyệt, ngâm chân thảo dược. Người cao tuổi còn được tham gia các bài tập phòng ngừa té ngã và sử dụng bữa ăn bán trú với thực đơn được kiểm soát về dinh dưỡng.
Tại phường Tây Hồ, cơ sở hiện có khả năng tiếp nhận tối đa 20 người từ 60 tuổi trở lên, còn khả năng tự đi lại và thực hiện những nhu cầu sinh hoạt cơ bản. Bác sĩ Trần Thị Thủy, phụ trách cơ sở, cho biết thời gian tới, mỗi người cao tuổi sẽ được lập và cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử, theo dõi các chỉ số như huyết áp, đường huyết cùng những thông tin y tế cần thiết. Với người mắc bệnh mạn tính, cơ sở chú trọng hướng dẫn sử dụng thuốc, xây dựng chế độ dinh dưỡng và cách tự theo dõi sức khỏe.
Theo Tiến sĩ Đặng Vũ Cảnh Linh, Phó Viện trưởng Viện Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ và Nghiên cứu khoa học, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày góp phần giải quyết nhu cầu chăm sóc ngày càng lớn trong bối cảnh nhiều gia đình không có đủ thời gian ở bên cha mẹ, ông bà do bận rộn công việc. Mô hình này vừa hỗ trợ gia đình chia sẻ gánh nặng chăm sóc, vừa đáp ứng nhu cầu chăm sóc thể chất và tinh thần cho người cao tuổi. Quan trọng hơn, cách làm này dung hòa được nét truyền thống trong văn hóa gia đình Việt Nam với yêu cầu chăm sóc chuyên nghiệp của đời sống hiện đại.
“Khi tuổi thọ ngày càng tăng, nhu cầu của người cao tuổi không chỉ dừng lại ở việc được ăn uống, nghỉ ngơi hay bảo đảm sức khỏe. Họ còn cần được giao tiếp, vận động, tham gia các hoạt động xã hội và cảm nhận mình vẫn có ích, vẫn là một phần của cộng đồng. Bởi vậy, những cơ sở chăm sóc ban ngày không đơn thuần là nơi gửi gắm người già trong lúc con cháu đi làm. Đó còn là không gian để các cụ duy trì sức khỏe, tìm thêm bạn bè và tận hưởng cuộc sống theo cách chủ động hơn”, ông Linh nói.
Đ.THỌ
