Xu hướng này được thể hiện qua bước đi mới của Green SM, Kim Long Motor, Viettel và sự gia tăng mạnh của dòng vốn đầu tư ra nước ngoài trong năm 2026.
Từ xuất khẩu sản phẩm đến hiện diện trực tiếp tại thị trường
Trung tuần tháng 9, Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển cho biết Green SM khai trương dịch vụ taxi tại Đan Mạch. Đây là lần đầu một thương hiệu taxi Việt Nam hiện diện tại thị trường châu Âu, mở ra hướng tiếp cận mới trong chiến lược mở rộng hoạt động kinh doanh ra nước ngoài.
Điểm đáng chú ý là khi gia nhập thị trường châu Âu, Green SM không đơn thuần đưa phương tiện sang khai thác dịch vụ. Doanh nghiệp mang theo mô hình vận hành hoàn chỉnh, gồm đội xe điện 100%, tiêu chuẩn dịch vụ, yêu cầu về an toàn và chính sách trực tiếp tuyển dụng lái xe.
Theo đại diện doanh nghiệp, những thị trường được lựa chọn phải phù hợp với mô hình hoạt động của công ty. Trong bối cảnh thị trường taxi Đan Mạch có mức độ cạnh tranh cao, Green SM đặt kỳ vọng tạo khác biệt bằng chất lượng dịch vụ, tính đúng giờ và khả năng kiểm soát các tiêu chuẩn vận hành.
Cách tiếp cận này cho thấy bước chuyển trong phương thức vươn ra thị trường quốc tế của doanh nghiệp Việt Nam. Thay vì chỉ đưa sản phẩm đi tìm khách hàng, doanh nghiệp từng bước đưa chính năng lực cung ứng đến nơi có nhu cầu.
Trong lĩnh vực ô tô, Kim Long Motor là trường hợp đáng chú ý. Sau thời gian xuất khẩu xe sang Thái Lan, giữa tháng 9, doanh nghiệp cho biết đã triển khai lắp ráp xe buýt tại thị trường này, hướng tới tỷ lệ nội địa hóa hơn 50%.
Cứ điểm sản xuất tại Thái Lan được định hướng trở thành trung tâm xuất khẩu sang các nước ASEAN trong giai đoạn 2027 - 2030, sau đó mở rộng tới thị trường Trung Đông. Đây không còn đơn thuần là hoạt động xuất khẩu sản phẩm mà là bước tiến tới xây dựng năng lực sản xuất ngay tại thị trường khu vực.
Để đáp ứng yêu cầu của thị trường Thái Lan, doanh nghiệp phải điều chỉnh thiết kế xe từ tay lái thuận như tại Việt Nam sang tay lái nghịch. Chi tiết này cho thấy thị trường xuất khẩu không chỉ là nơi tiêu thụ sản phẩm mà còn tác động trở lại quá trình thiết kế, sản xuất và tổ chức chuỗi cung ứng của doanh nghiệp.
Như vậy, từ Green SM đến Kim Long Motor, có thể thấy một xu hướng đang hình thành: Doanh nghiệp Việt không chỉ đưa sản phẩm ra nước ngoài mà còn đưa dịch vụ, công nghệ, nhân lực, hệ thống vận hành và năng lực sản xuất đến gần thị trường đích.
Dòng vốn đầu tư ra nước ngoài tăng mạnh
Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong 9 tháng năm 2026, Việt Nam có 121 dự án đầu tư ra nước ngoài được cấp mới, với tổng vốn 1,28 tỷ USD, tăng 80,9% so cùng kỳ năm trước.
Đáng chú ý, dòng vốn bổ sung cho các dự án đang hoạt động tăng mạnh. Có 32 lượt dự án điều chỉnh vốn với tổng số vốn tăng thêm 1,49 tỷ USD, gấp 10,8 lần cùng kỳ. Như vậy, vốn điều chỉnh thậm chí cao hơn vốn đăng ký mới, đưa tổng vốn đầu tư ra nước ngoài trong 9 tháng lên 2,77 tỷ USD.
Diễn biến này cho thấy đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp đang bước sang giai đoạn mới. Bên cạnh việc tìm kiếm thị trường và cơ hội kinh doanh, doanh nghiệp có xu hướng tăng quy mô đầu tư tại những địa bàn đã có hoạt động, qua đó củng cố sự hiện diện và nâng mức cam kết với thị trường sở tại.
Dòng vốn đầu tư cũng phân bổ ở nhiều lĩnh vực. Vận tải và kho bãi dẫn đầu với 602,4 triệu USD, chiếm 21,7% tổng vốn. Tiếp đến là sản xuất, phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí với 585,8 triệu USD; nông, lâm nghiệp và thủy sản 516,6 triệu USD; công nghiệp chế biến, chế tạo 320,1 triệu USD.
Các lĩnh vực này đều có mối liên hệ trực tiếp với nhu cầu thị trường, hạ tầng, năng lượng và chuỗi sản xuất tại nước sở tại. Điều đó cho thấy doanh nghiệp Việt đang tìm kiếm những cơ hội đầu tư có khả năng tạo ra hoạt động kinh doanh thực chất, thay vì chỉ hiện diện về vốn.
Về địa bàn, Đông Nam Á tiếp tục là khu vực thu hút lượng vốn lớn. Trong 9 tháng, doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào 36 quốc gia và vùng lãnh thổ. Lào đứng đầu với 669 triệu USD, chiếm 24,1% tổng vốn; tiếp đến là Campuchia với 486,5 triệu USD, Indonesia 340,2 triệu USD và Philippines 193,6 triệu USD.
Riêng 4 thị trường ASEAN này thu hút khoảng 1,69 tỷ USD, tương đương hơn 60% tổng vốn đầu tư ra nước ngoài của Việt Nam. Khoảng cách địa lý gần, mức độ tương đồng nhất định về thị trường và khả năng kết nối chuỗi cung ứng tiếp tục là những lợi thế quan trọng đối với doanh nghiệp Việt khi mở rộng hoạt động trong khu vực.
Tuy nhiên, phạm vi đầu tư cũng đang được mở rộng. Trong 9 tháng, Ấn Độ thu hút 357,2 triệu USD, Kazakhstan 149,9 triệu USD và Hoa Kỳ gần 99,5 triệu USD. Sự hiện diện tại những thị trường có quy mô, đặc điểm kinh tế và môi trường kinh doanh khác biệt cho thấy doanh nghiệp Việt đang mở rộng không gian tìm kiếm cơ hội.
Theo TS Phan Hữu Thắng, Chủ tịch Liên chi hội Tài chính Khu công nghiệp Việt Nam (VIPFA/VFCA), nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (MPI/MOF), đầu tư ra nước ngoài giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường quốc tế, mở rộng không gian kinh doanh và giảm sự phụ thuộc vào thị trường trong nước. Đây cũng là kênh để doanh nghiệp tiếp cận công nghệ, kỹ năng quản trị tiên tiến và mạng lưới chuỗi cung ứng toàn cầu.
Những dự án thành công ở nước ngoài không chỉ tạo lợi nhuận và nguồn thu ngoại tệ mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp khi quay trở lại thị trường trong nước. Cùng với đó, hoạt động đầu tư ra nước ngoài còn tạo thêm cơ hội nâng tầm thương hiệu Việt.
Khi các doanh nghiệp Việt hiện diện bằng những dự án công nghệ, dịch vụ, sản xuất hay các thương vụ mua bán và sáp nhập tại thị trường quốc tế, hình ảnh Việt Nam được mở rộng từ một nền kinh tế dựa nhiều vào sản xuất và xuất khẩu hàng hóa sang một quốc gia có doanh nghiệp từng bước làm chủ công nghệ, dịch vụ và năng lực quản trị.
Với 2,77 tỷ USD vốn đầu tư ra nước ngoài trong 9 tháng năm 2026, cùng sự xuất hiện ngày càng rõ nét của doanh nghiệp Việt tại nhiều thị trường, đầu tư ra nước ngoài đang trở thành một cấu phần đáng chú ý trong hoạt động kinh tế đối ngoại. Quan trọng hơn, phía sau những con số về dòng vốn là sự chuyển biến về cách thức hội nhập: Từ đưa hàng hóa đi tìm thị trường sang đưa năng lực của doanh nghiệp đến gần thị trường, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và từng bước xây dựng vị thế của thương hiệu Việt trên trường quốc tế.
Châu Anh
