Kiểm tra gắn với hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc
Xác định việc thực hiện đầy đủ chính sách bảo hiểm TNLĐ, BNN là một trong những nhiệm vụ cần được thực hiện thường xuyên, Sở Nội vụ TP Đồng Nai luôn chú trọng công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tập huấn nghiệp vụ, đồng thời tăng cường kiểm tra, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng quy định.
Trong tháng 9/2026, Đoàn kiểm tra do Phó Trưởng phòng Phòng Lao động (Sở Nội vụ TP Đồng Nai) làm Trưởng đoàn đã tiến hành kiểm tra 30 doanh nghiệp trên địa bàn thành phố. Việc kiểm tra được thực hiện với mục tiêu vừa đánh giá tình hình chấp hành quy định pháp luật, vừa hướng dẫn doanh nghiệp khắc phục những nội dung còn thiếu hoặc chưa phù hợp. Nội dung kiểm tra tập trung vào việc thực hiện các quy định liên quan đến chế độ bảo hiểm TNLĐ, BNN; việc trích nộp bảo hiểm; hồ sơ, thủ tục giải quyết chế độ cho người lao động; công tác an toàn, vệ sinh lao động và những nội dung liên quan đến trách nhiệm của người sử dụng lao động.
Sự tham gia của cán bộ chuyên môn thuộc Phòng Lao động, Sở Nội vụ cùng cơ quan bảo hiểm xã hội giúp hoạt động kiểm tra có tính liên ngành, đồng thời tạo điều kiện để những vấn đề thuộc phạm vi chuyên môn về lao động, an toàn, vệ sinh lao động và bảo hiểm được trao đổi, hướng dẫn trực tiếp. Điểm đáng chú ý là hoạt động kiểm tra không chỉ nhằm phát hiện những tồn tại mà còn hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp hiểu đúng và thực hiện đúng chính sách. Trong quá trình hoạt động, không phải doanh nghiệp nào cũng có đội ngũ chuyên trách đủ sâu về pháp luật về lao động, an toàn, vệ sinh lao động và bảo hiểm xã hội. Đặc biệt, những quy định liên quan đến TNLĐ, BNN thường có nhiều nội dung chuyên môn, liên quan đồng thời đến hồ sơ lao động, bảo hiểm, y tế và an toàn vệ sinh lao động.
Vì vậy, việc cán bộ chuyên môn trực tiếp làm việc với doanh nghiệp, chỉ rõ những nội dung cần bổ sung, hướng dẫn cách thực hiện và giải đáp những vấn đề còn chưa rõ có ý nghĩa thiết thực. Đối với người lao động, việc doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bảo hiểm chính là cơ sở để người lao động được bảo đảm quyền lợi khi không may xảy ra TNLĐ hoặc mắc BNN. Với doanh nghiệp, chấp hành tốt các quy định cũng góp phần xây dựng môi trường làm việc an toàn, ổn định và hạn chế những rủi ro phát sinh trong quá trình sản xuất.
Chủ động phòng ngừa để giảm thiểu rủi ro, bảo đảm quyền lợi người lao động
Một trong những mục tiêu quan trọng của chính sách bảo hiểm TNLĐ, BNN là góp phần phòng ngừa, chia sẻ rủi ro và cải thiện điều kiện lao động. Theo quy định, nguồn lực từ Quỹ Bảo hiểm TNLĐ, BNN có thể được sử dụng để hỗ trợ những hoạt động phòng ngừa, chia sẻ rủi ro theo quy định. Việc thực hiện chính sách vì thế cần được nhìn nhận theo hướng chủ động hơn, trong đó phòng ngừa TNLĐ, BNN phải được đặt song song với giải quyết chế độ sau khi xảy ra sự cố.
Đối với doanh nghiệp, việc đầu tư cho an toàn lao động không chỉ là yêu cầu của pháp luật mà còn có ý nghĩa đối với hiệu quả sản xuất. Một môi trường làm việc an toàn giúp giảm thiểu nguy cơ tai nạn, hạn chế thời gian người lao động phải nghỉ việc, giảm những tổn thất về nhân lực và chi phí phát sinh.
Đối với người lao động, kiến thức về an toàn, vệ sinh lao động và chính sách bảo hiểm giúp họ hiểu rõ hơn quyền lợi, nghĩa vụ của mình, chủ động phòng tránh nguy cơ và thực hiện đúng quy trình khi phát sinh sự cố. Do đó, tuyên truyền chính sách cần được tiến hành thường xuyên, bằng nhiều hình thức phù hợp với từng nhóm đối tượng. Không chỉ người sử dụng lao động mà cán bộ nhân sự, cán bộ phụ trách bảo hiểm, cán bộ an toàn, vệ sinh lao động và chính người lao động đều cần được trang bị kiến thức cần thiết.
Thực hiện chính sách bảo hiểm TNLĐ, BNN là nội dung quan trọng trong hệ thống chính sách an sinh xã hội. Khi người lao động không may bị tai nạn trong quá trình làm việc hoặc mắc BNN, chế độ bảo hiểm là một trong những nguồn hỗ trợ quan trọng giúp họ và gia đình giảm bớt khó khăn. Tuy nhiên, để quyền lợi được bảo đảm đầy đủ, doanh nghiệp phải thực hiện đúng trách nhiệm ngay từ đầu, từ việc tham gia và đóng bảo hiểm đến tổ chức an toàn, vệ sinh lao động, khai báo và phối hợp điều tra khi xảy ra tai nạn, hoàn thiện hồ sơ để người lao động được giải quyết chế độ theo quy định.
Vì vậy, việc kiểm tra 30 doanh nghiệp trên địa bàn TP Đồng Nai có ý nghĩa không chỉ ở con số doanh nghiệp được kiểm tra mà còn thể hiện yêu cầu tăng cường quản lý nhà nước trong lĩnh vực lao động, an toàn, vệ sinh lao động và bảo hiểm. Thông qua kiểm tra, những vấn đề còn hạn chế được nhận diện; những nội dung doanh nghiệp chưa hiểu rõ được hướng dẫn; các quy định về bảo hiểm TNLĐ, BNN được cụ thể hóa bằng những yêu cầu phù hợp với hoạt động thực tế của từng đơn vị. Cùng với đó, công tác tuyên truyền, tập huấn cho hơn 200 doanh nghiệp tại khu vực Long Thành và Nhơn Trạch thay vì chỉ phổ biến thông tin một cách chung chung.
Tạo nền tảng cho môi trường lao động an toàn
Thời gian tới, việc tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn và kiểm tra thực hiện chính sách bảo hiểm TNLĐ, BNN được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về lao động trên địa bàn TP Đồng Nai. Trong đó, cơ quan chuyên môn cần tiếp tục phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội và các đơn vị liên quan để kịp thời cập nhật những quy định mới, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng chính sách, đồng thời tăng cường kiểm tra ở những lĩnh vực, ngành nghề có nguy cơ cao về TNLĐ, BNN.
Về phía doanh nghiệp, việc chấp hành pháp luật cần được gắn với xây dựng văn hóa an toàn tại nơi làm việc. Người sử dụng lao động cần quan tâm đúng mức đến công tác an toàn, vệ sinh lao động, trang bị kiến thức và phương tiện cần thiết cho người lao động, đồng thời thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về bảo hiểm. Người lao động cũng cần chủ động tìm hiểu chính sách, tuân thủ quy trình an toàn, sử dụng đúng trang thiết bị bảo hộ và kịp thời thông báo cho người có trách nhiệm khi phát hiện nguy cơ mất an toàn tại nơi làm việc.
Từ công tác tập huấn, tuyên truyền đến kiểm tra thực tế tại doanh nghiệp, TP Đồng Nai từng bước đưa chính sách bảo hiểm TNLĐ, BNN đi vào thực chất. Trong đó, vai trò của Phòng Lao động trong kiểm tra, hướng dẫn doanh nghiệp cùng sự phối hợp của cơ quan bảo hiểm xã hội là yếu tố quan trọng để chính sách được triển khai thống nhất, đúng quy định.
Khi doanh nghiệp nhận thức đầy đủ trách nhiệm, người lao động hiểu rõ quyền lợi và cơ quan quản lý nhà nước thường xuyên đồng hành, hướng dẫn, kiểm tra, chính sách bảo hiểm TNLĐ, BNN sẽ phát huy tốt hơn vai trò là điểm tựa an sinh, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa và thúc đẩy sự phát triển bền vững của thành phố.
Nguyễn Ngọc Minh
