Chuẩn bị kỹ lưỡng, bảo đảm thống nhất toàn hệ thống
Theo ông Lê Quang Mạnh, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, Chánh Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia, đến thời điểm hiện tại, các điều kiện cơ bản cho ngày bầu cử đã được chuẩn bị tương đối đầy đủ, bài bản, đúng tiến độ và đúng quy định pháp luật.
Ở cấp Trung ương, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã hoàn thành việc ban hành 27 văn bản theo luật định, đồng thời ban hành thêm 14 nghị quyết, văn bản hướng dẫn và 34 văn bản giải đáp nghiệp vụ cho các địa phương. Nội dung tập trung vào các khâu trọng yếu như hiệp thương, lập danh sách cử tri, tổ chức tiếp xúc cử tri, bảo đảm an ninh trật tự, ứng dụng công nghệ thông tin… Các văn bản hướng dẫn đi sâu vào từng vấn đề cụ thể ở cơ sở, bảo đảm tính thống nhất trong toàn hệ thống và hạn chế tối đa sai sót.
“Danh sách 864 người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI đã được công bố sớm hơn thời hạn quy định, bảo đảm cơ cấu, thành phần và số dư theo luật định. Quy trình hiệp thương, giới thiệu, thẩm tra hồ sơ được thực hiện nghiêm túc, công khai, minh bạch, qua nhiều vòng xem xét và lấy ý kiến cử tri nơi cư trú, nơi công tác. Đây là khâu có ý nghĩa quyết định đến chất lượng đại biểu ngay từ đầu vào”, Tổng Thư ký Quốc hội cho biết.
Tại địa phương, các Ủy ban bầu cử cấp tỉnh, cấp xã được thành lập đúng thời hạn. Hơn 73 triệu cử tri đã được lập danh sách và niêm yết công khai tại 72.195 khu vực bỏ phiếu trên cả nước. Công tác rà soát danh sách được thực hiện nhiều vòng, có đối chiếu với cơ sở dữ liệu dân cư nhằm bảo đảm chính xác. “Giai đoạn từ nay đến ngày bầu cử 15/3 là thời điểm then chốt. Chúng tôi yêu cầu tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, không chủ quan, bảo đảm để mỗi lá phiếu của cử tri được thực hiện trong điều kiện thuận lợi, an toàn và đúng pháp luật”, ông Mạnh khẳng định.
Lần đầu tổ chức trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương 2 cấp
Một trong những điểm mới quan trọng của cuộc bầu cử lần này, theo Tổng Thư ký Quốc hội, là được tổ chức trong điều kiện triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau sắp xếp đơn vị hành chính. Việc mở rộng phạm vi quản lý, tăng quy mô dân số ở mỗi đơn vị hành chính đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác tổ chức bầu cử. Từ việc xác định cơ cấu, phân bổ số lượng đại biểu đến tổ chức các hội nghị hiệp thương, tất cả đều phải điều chỉnh phù hợp với điều kiện mới.
Ông Mạnh phân tích, nếu trước đây việc tiếp xúc cử tri, giới thiệu tiểu sử người ứng cử diễn ra trong phạm vi tương đối hẹp thì nay, người ứng cử phải bảo đảm điều kiện tiếp cận đầy đủ các nhóm dân cư trên địa bàn rộng hơn, đa dạng hơn. Điều này đòi hỏi kế hoạch tổ chức phải linh hoạt, khoa học và chặt chẽ hơn. Bên cạnh đó, quy trình bầu cử năm nay được rút ngắn về thời gian so với một số nhiệm kỳ trước. Tuy nhiên, việc rút ngắn này không làm giảm yêu cầu chặt chẽ của từng bước trong quy trình.
Đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao tính chuyên nghiệp của đại biểu
Một điểm mới nổi bật khác theo Tổng Thư ký Quốc hội là chuyển đổi số được áp dụng xuyên suốt trong toàn bộ quá trình tổ chức bầu cử. Việc kết nối, đối chiếu danh sách cử tri với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng nền tảng định danh điện tử như VNeID góp phần nâng cao độ chính xác, hạn chế trùng lặp hoặc sai sót thông tin.
Đáng chú ý, cuộc bầu cử lần này thực hiện chủ trương tăng số lượng đại biểu hoạt động chuyên trách, dự kiến 145 đại biểu ở Trung ương và 55 đại biểu tại địa phương. Đây là bước đi nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.
Theo ông Mạnh, việc tăng đại biểu chuyên trách không chỉ là thay đổi về cơ cấu mà hướng tới mục tiêu chuyên nghiệp hóa hoạt động nghị trường. Đại biểu chuyên trách có điều kiện dành toàn bộ thời gian cho công tác lập pháp, giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động và trách nhiệm giải trình.
KHÁNH VÂN
