Một trong những thay đổi dễ nhận thấy nhất khi vận hành CQĐP 2 cấp là khối lượng công việc dồn nhiều hơn về cấp xã, phường, quy mô rộng hơn so với cấp xã cũ. Bối cảnh đó, chuyển đổi số đã và đang phát huy vai trò như một “trợ lực” quan trọng, giúp giảm tải áp lực hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý.
Việc ứng dụng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, định danh và xác thực điện tử được triển khai đồng bộ từ Trung ương đến địa phương đã và đang tạo dựng nền tảng cốt lõi cho quá trình số hóa thủ tục hành chính (TTHC). Những khâu công việc trước đây phải xác minh thủ công, tốn nhiều thời gian, công sức đi lại của người dân và cán bộ nay được xử lý nhanh gọn, thông suốt trên môi trường số.
Là địa phương giáp biển, thời gian qua, xã Nam Tiền Hải (tỉnh Hưng Yên) đã triển khai mạnh mẽ chuyển đổi số hướng tới nâng cao năng lực quản lý và phục vụ người dân. Việc ứng dụng công nghệ góp phần hình thành mô hình chính quyền tinh gọn, hiện đại, tạo điều kiện để người dân tiếp cận dịch vụ công nhanh, minh bạch và thuận lợi hơn. Đến nay, 100% văn bản đi, đến được xử lý trên phần mềm quản lý văn bản. 100% cán bộ, công chức thuộc bộ phận một cửa được cấp tài khoản và sử dụng thường xuyên. 100% cán bộ, công chức, viên chức được cấp chứng thư số, chữ ký số chuyên dùng và sử dụng thường xuyên. 100% trường học trong xã triển khai sổ liên lạc điện tử, ứng dụng phần mềm quản lý trạm y tế xã áp dụng hồ sơ sức khỏe điện tử, kết nối dữ liệu lên hệ thống y tế cơ sở...
Có thể thấy, việc kết nối thông tin xuyên suốt giữa các cấp, ngành không chỉ rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ mà còn cải thiện chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, hướng tới nền hành chính minh bạch, hiện đại.
Dù giữ vai trò trọng tâm song việc triển khai liên thông dữ liệu hiện nay tại nhiều địa phương vẫn bộc lộ một số “điểm nghẽn” cần sớm tháo gỡ. Như xã Hảo Đước (tỉnh Tây Ninh) có 13 ấp với 32.503 dân, là nơi sinh sống của nhiều dân tộc như Kinh, Mường, Hoa, Khmer. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức bộ máy cơ bản ổn định, từng bước nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo và thực hiện nhiệm vụ chính trị.
Tuy nhiên, công tác cải cách hành chính của xã dù đạt kết quả tích cực vẫn còn có “điểm nghẽn”. Trong quý I, kết quả đánh giá cung cấp dịch vụ công trực tuyến của xã xếp hạng 47/94 của tỉnh; thứ hạng theo tuần thường ở mức thấp, cho thấy tính ổn định chưa cao. Theo ông Nguyễn Tiến Hưng, Phó Bí thư Đảng ủy xã, nguyên nhân chủ yếu do người dân chưa chủ động sử dụng dịch vụ công trực tuyến; quy trình liên thông hồ sơ còn phụ thuộc nhiều cấp, nhiều ngành nên vẫn xảy ra trễ hạn. Bên cạnh đó, hạ tầng thông tin, dữ liệu chưa đồng bộ, còn phát sinh thao tác thủ công, làm tăng thời gian xử lý, dễ sai sót và tạo áp lực cho đội ngũ cán bộ, công chức.
Để khắc phục, UBND xã Hảo Đước đã đề nghị Trung tâm Hành chính công tỉnh và Trung tâm Chuyển đổi số tỉnh Tây Ninh hỗ trợ kiểm tra, rà soát quy trình tiếp nhận, xử lý hồ sơ trên Hệ thống thông tin giải quyết TTHC; kiểm tra việc đồng bộ dữ liệu với Cổng Dịch vụ công Quốc gia; đồng thời xem xét, đối chiếu, điều chỉnh điểm số đánh giá khi phát hiện sai sót.
Thực trạng tại xã Hảo Đước cũng là tình trạng khó khăn chung của rất nhiều xã, phường trong quá trình vận hành mô hình CQĐP 2 cấp. Sự thiếu đồng bộ và kết nối chưa liền mạch giữa các hệ thống, các cấp từ khâu tiếp nhận đến xử lý hồ sơ đang làm ảnh hưởng đến tiến độ xử lý công việc, đòi hỏi các địa phương thẳng thắn nhận diện và đề xuất các giải pháp quyết liệt, đồng bộ hơn.
Theo đánh giá của Bộ Nội vụ, một năm qua, dưới sự chỉ đạo của Trung ương, sự điều hành quyết liệt của Chính phủ, sự quyết tâm vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, CQĐP 2 cấp đã vận hành thông suốt, phát huy hiệu lực, hiệu quả.
Liên quan đến các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện mô hình CQĐP 2 cấp, bà Nguyễn Thị Tú Thanh, Phó Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ) cho biết, qua nắm bắt tình hình từ các địa phương, Bộ Nội vụ nhận thấy khó khăn nằm ở hệ thống công nghệ thông tin và cơ sở dữ liệu, hạ tầng số chưa đầy đủ, thiếu đồng bộ, một số tiện ích đặc thù của địa phương chưa được vận hành trơn tru trên hệ thống mới. Sau sắp xếp, thực hiện phân cấp, phân quyền, lượng công việc dồn mạnh về cấp xã. Một số nơi nhân lực chuyên môn chưa đồng bộ, còn thiếu cán bộ chuyên sâu. Một số đơn vị phải làm việc phân tán ở nhiều trụ sở khác nhau, gây khó khăn trong công tác điều hành, phối hợp và xử lý công việc.
Bà Thanh cho biết, Bộ Nội vụ sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, nhất là các quy định về phân cấp, phân quyền, tổ chức bộ máy và công tác cán bộ theo tinh thần rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là ở cấp cơ sở. Tiếp tục rà soát, bố trí lại đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã theo hướng phù hợp hơn với yêu cầu nhiệm vụ trong mô hình CQĐP 2 cấp. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng toàn diện, nhất là về trình độ chuyên môn, kỹ năng quản lý nhà nước, kỹ năng số, năng lực tổ chức thực thi công vụ, nâng cao ý thức trách nhiệm và thái độ phục vụ nhân dân.
Bộ Nội vụ cũng sẽ đẩy mạnh cải cách TTHC, hoàn thiện hạ tầng số và dữ liệu số, bảo đảm liên thông đồng bộ, thống nhất và ổn định hơn giữa Trung ương và địa phương, khắc phục các lỗi kỹ thuật, tăng khả năng phục vụ thực chất cho người dân, doanh nghiệp; đồng thời, tiếp tục xử lý hiệu quả tài sản công, trụ sở dôi dư, gắn với nhu cầu sử dụng thực tế của địa phương, tránh lãng phí, đồng thời cải thiện điều kiện làm việc cho cấp xã.
“Thời gian tới, Bộ Nội vụ sẽ tiếp tục tham mưu tập trung nguồn lực và đẩy mạnh tháo gỡ các vướng mắc phát sinh để triển khai có hiệu quả mô hình CQĐP 2 cấp. Đặc biệt, sẽ tham mưu Chính phủ tổ chức đánh giá sơ kết 1 năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và hoạt động của CQĐP 2 cấp”, bà Nguyễn Thị Tú Thanh cho biết.
Thái An
