Chiêu trò không mới nhưng nhiều người vẫn “sập bẫy” vì hám lợi
Ở nhà nội trợ, chị T.T.H (Thanh Xuân, Hà Nội) thường xuyên lên các trang mua sắm trên mạng để săn hàng giá rẻ. Thời điểm cận tết, chị nhận được tin nhắn quảng cáo chương trình "Xả hàng tết - Giảm giá 70%" từ trang web có giao diện giống hệt sàn thương mại điện tử Shopee. Thấy mức giá quá hời cho một bộ nồi chảo nhập khẩu, chị H đã nhấp vào đường link để đặt mua. Ngay sau khi nhập thông tin thẻ ngân hàng và mã OTP để "xác nhận ưu đãi hoàn tiền" như trang web yêu cầu, chị bàng hoàng nhận được thông báo tài khoản gần 20 triệu đồng bị trừ sạch.
Tương tự, N.B.N, sinh viên đang học tại Hà Nội, sau khi nhận được đường link "nhận lì xì may mắn", nhập thông tin vào đường link này và ngay lập tức, toàn bộ tiền trong tài khoản ngân hàng mà bố mẹ cho để sinh hoạt trong tháng của N đã bị quét sạch…
Theo cơ quan chức năng, những chiêu lừa đảo như thế không mới. Tuy nhiên vì mất cảnh giác và hám lợi, nhiều người vẫn liên tục bị mắc bẫy. Số vụ lừa đảo đặc biệt tăng cao khi nhu cầu mua sắm và giao dịch tài chính ngày càng tăng vào thời điểm cận tết. Các đối tượng thường mạo danh cơ quan Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, doanh nghiệp để thông báo tặng quà tết, hỗ trợ chính sách, thực hiện hoạt động tri ân khách hàng, khuyến mãi dịp cuối năm, tặng quà trong dịp tết. Bên cạnh đó, tết là thời điểm nhu cầu đi lại, du lịch của người dân tăng cao. Các đối tượng lừa đảo lợi dụng nhu cầu đặt vé máy bay, vé xe, đặt phòng khách sạn… để tung ra các hình thức bán vé máy bay giá rẻ, giảm giá phòng khách sạn… Từ đó, các đối tượng dẫn dụ người dân đặt cọc tiền trước hoặc cài đặt ứng dụng lạ, nhấp vào đường link giả mạo hoặc cung cấp thông tin cá nhân, mã xác thực (OTP) nhằm chiếm quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng, ví điện tử và chiếm đoạt tiền.
Đáng chú ý, nhu cầu tài chính tăng cao dịp cuối năm khiến nhiều người tìm đến các dịch vụ vay tiền trực tuyến. Lợi dụng điều này, kẻ gian đăng quảng cáo cho vay tiền nhanh với thủ tục đơn giản, lãi suất cực thấp trên mạng xã hội. Sau đó, chúng yêu cầu người vay chuyển tiền đặt cọc hoặc trả phí làm hồ sơ, phí bảo hiểm khoản vay qua ví điện tử. Khi nhận được tiền, chúng lập tức cắt đứt liên lạc.
Thực tế, người dân có thể “sập bẫy” chỉ từ những hành động rất nhỏ như click vào đường link lạ, quét mã QR không rõ nguồn gốc hoặc nghe theo cuộc gọi tự xưng là nhân viên giao hàng. Khi nạn nhân cung cấp thông tin cá nhân, số thẻ ngân hàng hoặc mã OTP, kẻ gian lập tức chiếm đoạt quyền kiểm soát tài khoản, ví điện tử và rút sạch tiền. Việc người dân ngày càng quen với giao dịch số nhưng chưa trang bị đầy đủ kỹ năng bảo mật là điều kiện thuận lợi để tội phạm hoạt động mạnh hơn.
Cần thận trọng với mọi giao dịch tài chính trên không gian mạng
Theo lực lượng chức năng, chỉ cần giữ được sự tỉnh táo, cảnh giác, người dân có thể ngăn chặn từ 80 - 90% nguy cơ bị lừa đảo. Cụ thể, người dân tuyệt đối không nhấp vào các đường link lạ, không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc; chỉ tải ứng dụng từ các kho chính thức như CH Play hoặc App Store; đặc biệt, không cung cấp mã OTP cho bất kỳ cá nhân, tổ chức nào.
Đối với việc đặt vé, đặt phòng lưu trú dịp tết, người dân nên lựa chọn các đại lý, cơ sở uy tín đã được kiểm chứng, hạn chế chuyển tiền trước khi chưa xác thực rõ ràng.
Trung tá Phạm Thế Anh, Phó Trưởng Công an phường Giảng Võ khuyến cáo: "Người dân cần đặc biệt thận trọng với mọi giao dịch tài chính trên không gian mạng, nhất là vào thời điểm nhu cầu mua sắm và thanh toán cuối năm tăng mạnh. Tội phạm thường lợi dụng kẽ hở trong việc quản lý tài khoản và sự thiếu cảnh giác của người dùng để tấn công.
Để bảo vệ tài sản, mỗi người dân nên thực hiện nghiêm các nguyên tắc an toàn số: Không bao giờ cung cấp mã OTP cho người lạ; luôn kiểm chứng thông tin qua các kênh chính thống; và khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ, cần liên hệ ngay với lực lượng công an tại xã, phường để được hỗ trợ kịp thời".
Để phòng tránh các bẫy lừa đảo, Công an TP Hà Nội đề nghị người dân nên đặt vé, mua hàng qua website chính thức hoặc ứng dụng của các hãng uy tín. Tuyệt đối không click vào các đường link khuyến mãi không rõ nguồn gốc. Không nhập mật khẩu, mã OTP hay thông tin tài khoản ngân hàng thông qua các liên kết trong tin nhắn hoặc email không xác thực. Tuyệt đối không tải ứng dụng lạ từ các nguồn không xác thực, chỉ cài đặt ứng dụng trên App Store hoặc CH Play.
“OTP chỉ dùng để thực hiện giao dịch chuyển tiền, không bao giờ dùng để nhận tiền. Khi cung cấp OTP, đồng nghĩa với việc người dân có thể mất tiền ngay”, cơ quan công an khuyến cáo.
Bên cạnh đó, người dân không cấp các quyền nhạy cảm như "quyền trợ năng" cho các ứng dụng lạ; kiểm tra kỹ độ uy tín của người bán và ưu tiên hình thức thanh toán khi nhận hàng (COD). Trước khi chuyển tiền cho bên bán, người quen hoặc thực hiện các khoản vay, cần gọi điện thoại trực tiếp để kiểm tra lại thông tin. Chỉ sử dụng dịch vụ vay vốn từ các tổ chức tài chính được cấp phép, tuyệt đối không gửi tiền đặt cọc vào tài khoản cá nhân. Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, người dân cần giữ lại toàn bộ bằng chứng giao dịch, tin nhắn và báo ngay cho cơ quan công an tại xã, phường gần nhất.
Hà Châu
