Phần lớn Tây Âu đang chật vật đối phó với đợt nắng nóng đầu mùa hè đã khiến hàng chục người thiệt mạng, làm gián đoạn nguồn điện và buộc trường học cũng như các địa điểm văn hóa phải đóng cửa.
Giới chức Pháp và Anh cảnh báo người dân cần điều chỉnh lịch trình sinh hoạt hàng ngày để tránh nguy cơ sốc nhiệt. Pháp đã kích hoạt mức huy động cao nhất của hệ thống y tế, đồng nghĩa với việc các ca phẫu thuật không khẩn cấp có thể bị hoãn để ưu tiên chăm sóc những người bị ảnh hưởng bởi thời tiết nắng nóng cực đoan.
Paris tiếp tục trải qua một ngày oi bức sau khi nhiệt độ tại thủ đô nước Pháp đạt mức kỷ lục 40,9°C vào tháng 6 (ngày 24/6).
Tại Anh, nhiệt độ lên tới 36,4°C ở khu vực tây nam nước này vào thứ năm, tạm thời trở thành ngày nóng nhất từng được ghi nhận trong tháng 6, vượt qua kỷ lục vừa được thiết lập chỉ một ngày trước đó, theo Cơ quan Khí tượng Anh (Met Office).
Met Office đã kéo dài cảnh báo đỏ về nắng nóng trên diện rộng đến hết ngày 26/6. Đây là lần đầu tiên cảnh báo như vậy được ban hành liên tiếp trong 3 ngày. Hà Lan cũng đưa ra cảnh báo tương tự cho ngày 26/6.
“Đời sống thường nhật có thể bị gián đoạn nghiêm trọng và người dân cần nỗ lực điều chỉnh thói quen sinh hoạt để thích ứng với mức nhiệt này, vốn từ trước tới nay cực kỳ hiếm gặp tại Anh”, nhà khí tượng học trưởng Andy Page của Met Office cho biết.
Sau đợt nắng nóng năm 2003 khiến gần 15.000 người tử vong ngoài dự kiến, chủ yếu là người cao tuổi, Pháp đã triển khai nhiều biện pháp ứng phó với các đợt nắng nóng cực đoan. Giới chức cho biết, ít nhất 48 người đã thiệt mạng do đuối nước kể từ khi đợt nắng nóng bắt đầu, trong lúc cố gắng giải nhiệt. Ngoài ra, 3 trẻ nhỏ đã tử vong vì bị bỏ lại trong ô tô trong 2 vụ việc riêng biệt.
Tại Đức, Hiệp hội Cứu hộ Đức cho biết hơn 20 người đã thiệt mạng trong các vụ tai nạn liên quan đến bơi lội kể từ cuối tuần trước.
Ở Italy, truyền thông nước này đưa tin ít nhất 5 người đã tử vong trong ngày 24/6 do các sự cố liên quan đến nắng nóng. Theo ước tính của công đoàn CGIL và Greenpeace Italy, đợt nắng nóng dự kiến đạt đỉnh trong 3 ngày tới có thể đe dọa sức khỏe của khoảng 1,5 triệu lao động, bao gồm công nhân xây dựng, nông dân và nhân viên giao hàng.
Một số vùng đã cấm lao động ngoài trời trong những khung giờ nóng nhất trong ngày. Chính phủ Italy cũng cho biết các doanh nghiệp buộc phải tạm ngừng hoạt động vì nắng nóng và có thể tiếp cận các quỹ hỗ trợ người lao động nghỉ việc tạm thời.
Các biện pháp được Pháp triển khai sau thảm họa nắng nóng năm 2003 bao gồm thường xuyên kiểm tra sức khỏe người cao tuổi và bảo đảm người sống trong viện dưỡng lão được ở trong các phòng có điều hòa nhiệt độ vài giờ mỗi ngày.
Điều hòa chưa phổ biến tại châu Âu nhưng các hãng sản xuất châu Á như Samsung Electronics của Hàn Quốc, Midea của Trung Quốc và Mitsubishi Electric của Nhật Bản đang hưởng lợi từ nhu cầu tăng mạnh tại Pháp, Tây Ban Nha và Italy.
Theo Reuters Climate Monitor, đợt nắng nóng hiện nay được thúc đẩy bởi hiện tượng thời tiết gọi là “khối Omega”, khiến nhiệt độ cao hơn mức bình thường tới 18°C.
Hiện tượng này có hình dạng giống chữ cái Omega trong bảng chữ cái Hy Lạp, với vùng áp cao lớn ở giữa giữ nhiệt lượng tại khu vực trong thời gian dài, trong khi thời tiết mát hơn xuất hiện ở 2 bên rìa. Biến đổi khí hậu đang làm các đợt nắng nóng và bão trở nên nghiêm trọng hơn.
“Đợt nắng nóng khắc nghiệt đang tàn phá châu Âu mang đậm dấu ấn của cuộc khủng hoảng khí hậu. Đây là cái giá mới nhất mà nhân loại phải trả cho ô nhiễm từ nhiên liệu hóa thạch đang nung nóng hành tinh”, người đứng đầu cơ quan khí hậu của Liên hợp quốc Simon Stiell nhận định.
Bộ trưởng Giáo dục Pháp Edouard Geffray cho biết, khoảng 13.500 trường học đã phải đóng cửa hoặc điều chỉnh lịch học trong ngày 25/6.
Tại Anh, hơn 1.000 trường học đóng cửa hoàn toàn hoặc một phần khi nhiệt độ trong lớp học vượt quá 40°C. Giới chức cũng lo ngại tình trạng nắng nóng cực đoan tại các sân chơi thiếu cây xanh, trong khi nhiều trường vẫn còn vài tuần nữa mới kết thúc năm học.
Chính quyền tại nhiều nước phát cảnh báo nắng nóng, trong đó Anh, Đức, Pháp, Tây Ban Nha, Thụy Sĩ và Luxembourg đều phải đối mặt với mức cảnh báo đỏ cao nhất.
Các nhà khoa học cảnh báo, châu Âu đặc biệt dễ bị tổn thương trước các đợt nắng nóng cực đoan vì phần lớn nhà ở và cơ sở hạ tầng của khu vực này không được thiết kế để chịu đựng thời gian dài có nhiệt độ cao kéo dài. Chỉ khoảng 20% số hộ gia đình tại châu Âu được trang bị điều hòa nhiệt độ. Tại nhiều quốc gia ở Bắc Âu, các công trình xây dựng trong lịch sử chủ yếu được thiết kế để giữ nhiệt thay vì tản nhiệt.
ĐỨC HOÀNG (theo Reuters)
