Học nghề từ sớm: Nhiều cơ hội việc làm
Xu hướng lựa chọn học nghề đang ngày càng rõ nét khi yêu cầu của doanh nghiệp không dừng lại ở bằng cấp mà tập trung vào năng lực làm việc thực tế. Với thời gian đào tạo ngắn, chi phí hợp lý và cơ hội việc làm rộng mở, giáo dục nghề nghiệp trở thành “cánh cửa” phù hợp với nhiều học sinh.
Nguyễn Minh Dũng, trưởng phòng kinh doanh của một nhà máy sản xuất sơn ô tô là minh chứng tiêu biểu cho hướng đi này. Tốt nghiệp ngành công nghệ sơn ô tô tại Trường Trung cấp nghề Giao thông công chính Hà Nội giai đoạn 2022 - 2024, Dũng sớm xác định mục tiêu gắn bó lâu dài với lĩnh vực kỹ thuật chuyên sâu. Theo Dũng, học nghề không chỉ dừng lại ở việc tiếp thu kiến thức mà quan trọng hơn là quá trình tích lũy trải nghiệm thực tế. Khi nắm chắc bản chất kỹ thuật của sản phẩm, việc tư vấn khách hàng hay phát triển thị trường trở nên thuyết phục hơn rất nhiều. Trong thời gian học, Dũng còn tham gia cuộc thi Kỹ năng nghề thế giới (WorldSkills) tại Pháp năm 2024. Trải nghiệm này không chỉ giúp anh nâng cao tay nghề mà còn mở rộng góc nhìn về tiêu chuẩn nghề nghiệp quốc tế.
Sau khi tốt nghiệp, Dũng nhanh chóng ổn định công việc với thu nhập dao động từ 25 đến 40 triệu đồng/tháng. Công việc của anh tập trung vào việc tìm kiếm, kết nối và phát triển hệ thống đối tác trong và ngoài nước để phân phối sản phẩm sơn ô tô sản xuất tại Việt Nam. Nền tảng kỹ thuật vững chắc từ những năm học nghề trở thành lợi thế giúp anh tự tin trong môi trường kinh doanh chuyên sâu.
Thực tế cho thấy, các mô hình học nghề đang mang lại hiệu quả rõ rệt. Học sinh, sinh viên không chỉ được đào tạo kỹ năng mà còn trực tiếp tham gia sản xuất tại doanh nghiệp, từ đó tích lũy kinh nghiệm và nâng cao khả năng thích ứng với thị trường lao động.
Gắn đào tạo với doanh nghiệp, mở rộng cơ hội việc làm
Trong bối cảnh công nghệ và hội nhập phát triển nhanh, kỹ năng nghề ngày càng đóng vai trò then chốt. Nắm bắt xu hướng này, nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp tại Hà Nội đã đẩy mạnh đầu tư cơ sở vật chất, đổi mới chương trình đào tạo và tăng cường hợp tác với doanh nghiệp.
Tại Trường Cao đẳng nghề Việt Nam - Hàn Quốc (TP Hà Nội), hệ thống phòng học và nhà xưởng được đầu tư hiện đại, giúp sinh viên tiếp cận trực tiếp với máy móc, dây chuyền sản xuất tiên tiến. Nhà trường hiện đào tạo 9 ngành theo chuẩn Hàn Quốc như cơ khí, điện công nghiệp, công nghệ ô tô, công nghệ thông tin.
Chương trình học được thiết kế theo hướng linh hoạt, với khoảng 30% lý thuyết và 70% thực hành. Sinh viên vừa học tại trường, vừa thực tập tại doanh nghiệp với mức hỗ trợ từ 5 - 7 triệu đồng/tháng. Nhờ đó, nhiều em có thể làm việc ngay sau khi tốt nghiệp mà không mất thời gian đào tạo lại.
Các nhà tuyển dụng sẵn sàng trả lương cao cho nhóm kỹ sư AI nhưng vẫn khó tuyển.
Tương tự, Trường Trung cấp nghề Cơ khí I Hà Nội triển khai mô hình đào tạo gắn với doanh nghiệp, đặc biệt ở các ngành kỹ thuật. Trong quá trình học, học sinh có thể nhận hỗ trợ từ 25 đến hơn 40 triệu đồng/năm từ doanh nghiệp, tùy theo năng lực và thời gian làm việc thực tế. Đặc biệt, nhà trường duy trì quan hệ hợp tác, gắn kết chặt chẽ với các doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước; tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh sau khi tốt nghiệp có cơ hội việc làm ngay. Thực tế cho thấy nhiều học sinh của trường đã được doanh nghiệp tuyển dụng ngay khi còn đang học. Một số em đạt giải cao trong các kỳ thi kỹ năng nghề đã có cơ hội làm việc tại nước ngoài với mức thu nhập hấp dẫn. Học sinh tốt nghiệp các ngành nghề kỹ thuật được doanh nghiệp tuyển dụng ngay với mức lương từ 8 - 12 triệu đồng/tháng. Các em tốt nghiệp ngành nghề dịch vụ có mức thu nhập cao hơn vì đòi hỏi sự năng động nhưng tính ổn định thì không bằng kỹ thuật.
Việc đưa doanh nghiệp tham gia sâu vào quá trình đào tạo không chỉ giúp nâng cao chất lượng tay nghề mà còn rút ngắn khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn. Đây được xem là yếu tố quan trọng giúp học sinh nghề tăng khả năng cạnh tranh khi bước vào thị trường lao động.
Đa dạng ngành nghề, chủ động lựa chọn tương lai
Hệ thống giáo dục nghề nghiệp cung cấp đa dạng ngành học, từ kỹ thuật đến dịch vụ, đáp ứng nhu cầu ngày càng phong phú của thị trường lao động.
Các lĩnh vực như công nghệ ô tô, điện - điện tử, công nghệ thông tin hay trí tuệ nhân tạo đang thu hút đông đảo học sinh nhờ nhu cầu nhân lực lớn và mức thu nhập ổn định. Người mới ra trường có thể đạt mức lương từ 8 đến 12 triệu đồng/tháng, thậm chí cao hơn nếu có tay nghề tốt. Bên cạnh đó, các ngành dịch vụ như truyền thông đa phương tiện, chăm sóc sắc đẹp cũng mở ra nhiều cơ hội với mức thu nhập hấp dẫn, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế dịch vụ phát triển mạnh. Để hỗ trợ học sinh lựa chọn đúng hướng đi, nhiều cơ sở đào tạo thường xuyên tổ chức các hoạt động tư vấn, hướng nghiệp. Qua đó, học sinh có thể hiểu rõ năng lực bản thân, nhu cầu thị trường và đưa ra quyết định phù hợp.
Khảo sát cho thấy, sau khi hoàn thành chương trình 9+, khoảng 40% học sinh tiếp tục học liên thông lên cao đẳng, 10% lựa chọn du học, trong khi khoảng 50% tham gia thị trường lao động ngay tại địa phương. Những con số này cho thấy học nghề không còn là “lựa chọn phụ” mà đang trở thành hướng đi chủ động, phù hợp với nhiều học sinh. Trong bối cảnh thị trường lao động cạnh tranh và biến động, việc sớm xác định con đường nghề nghiệp rõ ràng sẽ giúp người trẻ nắm bắt cơ hội, phát triển bền vững trong tương lai.
ĐỨC KIÊN
