Đây là mục tiêu thể hiện quyết tâm chính trị cao của toàn hệ thống, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng, phương thức điều hành và cách thức huy động, phân bổ, sử dụng các nguồn lực phát triển.
Dư địa tăng trưởng còn rộng
Năm 2025 khép lại với nhiều tín hiệu tích cực, tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn tăng trưởng cao sắp tới. Kinh tế Việt Nam đạt mức tăng trưởng GDP 8,02%; bức tranh tăng trưởng GRDP tại các địa phương khá khả quan khi có 23/34 tỉnh, thành phố đạt mức tăng từ 7 - 10%, trong đó 6 địa phương bứt phá trên 10%.
Đầu tư tiếp tục là điểm sáng nổi bật của nền kinh tế. Lần đầu tiên, cả nước tổ chức đồng loạt 3 đợt khởi công, khánh thành các dự án quy mô lớn với 564 công trình, tổng vốn đầu tư hơn 5,14 triệu tỷ đồng. Đáng chú ý, khu vực tư nhân trong và ngoài nước chiếm tới 74,6% tổng vốn đầu tư, phản ánh vai trò ngày càng lớn của nguồn lực xã hội trong phát triển kinh tế.
Theo Bộ Tài chính, tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2025 ước đạt hơn 4,15 triệu tỷ đồng, tương đương 32,3% GDP. Tính chung giai đoạn 2021 - 2025, tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt trên 17,3 triệu tỷ đồng, tăng 44,6% so với giai đoạn trước. Riêng đầu tư công đạt khoảng 3,4 triệu tỷ đồng, tăng gần 55%, tiếp tục phát huy vai trò “vốn mồi”, dẫn dắt và lan tỏa các nguồn lực xã hội cho tăng trưởng.
Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) duy trì đà tích cực, với tổng vốn đăng ký đạt 38,4 tỷ USD, vốn giải ngân đạt 27,62 tỷ USD, mức cao nhất trong giai đoạn 2021 - 2025. Cùng với đó, đầu tư tư nhân trong nước khởi sắc mạnh mẽ khi gần 297.500 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động; tổng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế ước đạt hơn 6,35 triệu tỷ đồng, tăng gần 78% so với năm 2024.
Theo Báo cáo đánh giá kinh tế Việt Nam năm 2025 và dự báo năm 2026 của Nhóm nghiên cứu BIDV, trong bối cảnh kinh tế vĩ mô ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm, niềm tin của người dân và doanh nghiệp được củng cố, Việt Nam có đủ điều kiện để bứt phá tăng trưởng trong năm 2026.
Tháo gỡ điểm nghẽn, làm mới động lực tăng trưởng
Theo bà Nguyễn Thị Mai Hạnh, Trưởng ban Hệ thống Tài khoản quốc gia (Cục Thống kê, Bộ Tài chính), để đạt được tăng trưởng cao và bền vững, nền kinh tế cần hội tụ đồng bộ các điều kiện then chốt, gồm: Ổn định kinh tế vĩ mô; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực; nâng cao chất lượng tăng trưởng và năng lực điều hành chính sách.
Trong đó, ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết. Chính sách tài khóa và tiền tệ cần được điều hành linh hoạt, thận trọng, phối hợp chặt chẽ nhằm kiểm soát lạm phát, bảo đảm an toàn nợ công và tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh.
Đầu tư công tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt, tập trung vào các lĩnh vực then chốt như hạ tầng chiến lược, hạ tầng liên vùng, hạ tầng số, năng lượng và chuyển đổi xanh. Đồng thời, khu vực kinh tế tư nhân cần được tạo điều kiện phát triển mạnh mẽ; thu hút FDI theo hướng có chọn lọc, ưu tiên dự án công nghệ cao, thân thiện môi trường và tăng cường liên kết với khu vực kinh tế trong nước.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Thành Trung cũng cho rằng, Việt Nam đang hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số. Đó là sự đổi mới mạnh mẽ về tư duy và tầm nhìn phát triển trong kỷ nguyên mới; các chủ trương, chính sách và đề án lớn được ban hành sau khi Văn kiện Đại hội XIV của Đảng được thông qua; cùng với mô hình tăng trưởng mới phù hợp xu thế toàn cầu, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu.
Bên cạnh đó, việc vận hành đồng bộ, hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo hướng hành chính phục vụ, kiến tạo phát triển; sự kế thừa và phát huy các kết quả đạt được trong năm 2025 và cả nhiệm kỳ 2021 - 2025; cùng niềm tin và kỳ vọng ngày càng lớn của người dân, doanh nghiệp vào triển vọng kinh tế cũng sẽ tạo thêm động lực quan trọng cho tăng trưởng trong giai đoạn tới.
Về giải pháp, Nghị quyết của Quốc hội đã xác định 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm cho năm 2026. Trên cơ sở đó, Chính phủ đang chỉ đạo cụ thể hóa thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ và giải pháp của từng bộ, ngành, địa phương trong Nghị quyết số 01/NQ-CP về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026. Trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện thể chế, pháp luật theo hướng minh bạch, đồng bộ, công bằng, đặc biệt là pháp luật về đầu tư, kinh doanh nhằm giải phóng sức sản xuất, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, đưa thể chế thực sự trở thành “đột phá của đột phá” và lợi thế cạnh tranh quốc gia. Bên cạnh đó là tiếp tục tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp.
Cùng với việc ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng, yêu cầu xuyên suốt là giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; điều hành linh hoạt, hiệu quả các chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác. Chính sách tài khóa cần tiếp tục đóng vai trò kiến tạo tăng trưởng dài hạn, cơ cấu lại chi ngân sách theo hướng tăng tỷ trọng chi đầu tư phát triển, tập trung cho hạ tầng chiến lược, hạ tầng liên vùng, hạ tầng số, năng lượng và chuyển đổi xanh. Đồng thời, phát triển thị trường vốn trở thành trụ cột huy động nguồn lực trung và dài hạn, từng bước giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, phát huy vai trò của khu vực doanh nghiệp trong huy động và sử dụng nguồn lực xã hội.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng cao, các địa phương, đặc biệt là Hà Nội, TPHCM và các đầu tàu kinh tế như Hải Phòng, Quảng Ninh, Đà Nẵng, Đồng Nai cần nỗ lực lớn, phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng hai con số. Việc tiếp tục thực hiện cơ chế “khoán tăng trưởng” GRDP cho các địa phương sẽ góp phần quan trọng đưa nền kinh tế tiến gần hơn tới mục tiêu tăng trưởng khoảng 10%.
Theo các chuyên gia, cải cách thể chế, phát triển thị trường vốn, tăng cường phối hợp chính sách tài khóa, tiền tệ và nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực xã hội là những giải pháp nền tảng, mang tính quyết định. Xa hơn, điều làm nên sự khác biệt trong giai đoạn phát triển mới không chỉ nằm ở chính sách hay nguồn lực mà còn ở niềm tin và khát vọng vươn lên của cả dân tộc. Khi khát vọng lớn đi cùng cải cách thực chất và các nguồn lực được khơi thông, nền kinh tế Việt Nam có đủ cơ sở để bứt phá, hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030.
Châu Anh
