Quốc hội đặt mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 từ 10% trở lên, GDP bình quân đầu người đạt 5.400 - 5.500 USD, đồng thời kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Từ mục tiêu trên, yêu cầu đặt ra trong năm 2026 không chỉ là duy trì đà tăng trưởng, mà quan trọng hơn là tạo dựng các động lực phát triển bền vững, nâng cao chất lượng tăng trưởng và củng cố niềm tin của doanh nghiệp, người dân và nhà đầu tư.
Gam màu tích cực
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tính đến ngày 15/12/2025, dự kiến 22/26 chỉ tiêu kinh tế - xã hội (KT-XH) chủ yếu của giai đoạn 2021 - 2025 đạt và vượt kế hoạch. Đáng chú ý, toàn bộ các chỉ tiêu về xã hội và an sinh xã hội đều hoàn thành vượt mức, phản ánh nỗ lực lớn của Nhà nước trong bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội.
Riêng 2 năm 2024, 2025, nền kinh tế đạt và vượt 100% số chỉ tiêu (15/15) Quốc hội giao, phản ánh rõ nét xu hướng phục hồi và ổn định vững chắc sau giai đoạn nhiều biến động. Đáng chú ý, năm 2025, GDP của Việt Nam ước tăng trên 8%, đưa tốc độ tăng trưởng bình quân 5 năm lên 6,3%.
GDP bình quân đầu người năm 2025 ước đạt khoảng 5.000 USD, tăng 1,4 lần so với năm 2020, qua đó đưa Việt Nam chính thức gia nhập nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao. Lạm phát tiếp tục được kiểm soát hiệu quả, duy trì dưới 4% trong suốt nhiệm kỳ, riêng năm 2025 ước khoảng 3,5%, tạo dư địa thuận lợi cho điều hành chính sách và củng cố niềm tin thị trường. Bức tranh ngân sách nhà nước năm 2025 phản ánh rõ nét xu hướng phục hồi thực chất của nền kinh tế. Thu ngân sách đến giữa tháng 12/2025 đạt khoảng 2,47 triệu tỷ đồng, vượt hơn 25% dự toán và tăng mạnh so với cùng kỳ. Cơ cấu thu tiếp tục chuyển dịch theo hướng bền vững hơn, với nguồn thu chủ yếu đến từ sản xuất, kinh doanh thay vì các khoản thu mang tính ngắn hạn.
Trong khi đó, Nhà nước vẫn dành nguồn lực rất lớn để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân thông qua các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí với tổng quy mô khoảng 1,1 triệu tỷ đồng trong cả giai đoạn. Ở chiều chi, ngân sách được cơ cấu lại theo hướng giảm chi thường xuyên, tiết kiệm chi hành chính, đồng thời tăng chi cho đầu tư phát triển và an sinh xã hội. Tỷ trọng chi đầu tư phát triển tăng lên 32 - 33% tổng chi ngân sách, trong khi bội chi và nợ công tiếp tục được kiểm soát trong giới hạn an toàn.
Hạ tầng bứt phá - nền tảng cho tăng trưởng kinh tế
Năm 2025 ghi dấu mốc đặc biệt trong tiến trình phát triển kết cấu hạ tầng của Việt Nam. Hàng loạt dự án thuộc tuyến cao tốc Bắc - Nam phía đông giai đoạn 2021 - 2025, đặc biệt tại khu vực Nam Trung bộ và đồng bằng sông Cửu Long đã được thông xe kỹ thuật ngày 19/12, chính thức đưa trục cao tốc xuyên Việt thông suốt từ Lạng Sơn đến Cà Mau.
Song song với trục dọc huyết mạch, các tuyến cao tốc liên vùng như Biên Hòa - Vũng Tàu, Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng cũng lần lượt tạo dấu ấn quan trọng, hình thành các hành lang vận tải chiến lược, mở ra không gian phát triển mới cho Tây Nguyên, đồng bằng sông Cửu Long và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Theo Bộ Xây dựng, đến hết năm 2025, cả nước hoàn thành khoảng 3.803km đường cao tốc, bao gồm 3.345km tuyến chính và 458km nút giao, đường dẫn, vượt xa mục tiêu 3.000km mà Quốc hội và Chính phủ đề ra. Đây là bước tiến vượt bậc nếu so với giai đoạn 2001 - 2010 chỉ đạt 89km và giai đoạn 2011 - 2020 đạt 1.163km. Riêng 5 năm gần đây, gần 2.000km cao tốc được hoàn thành, gần gấp đôi thành quả của cả thập kỷ trước đó.
Không chỉ mở rộng về quy mô, năm 2025 còn ghi nhận sự chuyển biến rõ nét trong cách thức huy động nguồn lực cho phát triển hạ tầng. Theo Bộ Xây dựng, trong năm Trung ương và địa phương đã khởi công, khánh thành 564 công trình, dự án với tổng mức đầu tư trên 5,14 triệu tỷ đồng, trong đó vốn tư nhân chiếm gần 75%.
Trong lĩnh vực hàng không, năm 2025 đánh dấu những bước tiến mang tính bản lề. Ngày 15/12, Cảng hàng không quốc tế Long Thành đón chuyến bay kỹ thuật đầu tiên, chuẩn bị cho phương án khai thác chính thức vào giữa năm 2026. Dự án được kỳ vọng trở thành trung tâm trung chuyển quốc tế, giảm tải cho sân bay Tân Sơn Nhất và nâng cao vị thế hàng không Việt Nam trong khu vực.
Cùng với đó, nhà ga T3 Tân Sơn Nhất với công suất thiết kế khoảng 20 triệu hành khách/năm đã đi vào vận hành, nâng tổng công suất toàn sân bay lên khoảng 50 triệu hành khách/năm. Ở phía Bắc, nhà ga T2 Nội Bài hoàn thành mở rộng, đáp ứng đà tăng trưởng mạnh của thị trường quốc tế. Nhờ các dự án này, tổng công suất hệ thống cảng hàng không cả nước đã tăng từ 92,4 triệu hành khách/năm (năm 2020) lên khoảng 155 - 180 triệu hành khách/năm vào năm 2025.
Theo nhiều chuyên gia, đầu tư hạ tầng tạo ra tác động “kép”: Vừa đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng thông qua tạo việc làm, kích thích sản xuất và tiêu dùng, vừa đặt nền móng cho phát triển dài hạn.
Năm 2026 tự tin mục tiêu tăng trưởng cao
Từ năm 2026, nền kinh tế đứng trước yêu cầu tăng trưởng hai con số để đến năm 2030 GDP bình quân đầu người đạt 8.500 USD, tỷ lệ đóng góp của năng suất tổng hợp các nhân tố trong GDP trên 55% và tăng năng suất lao động xã hội đạt mức 8,5%. Việc thực hiện mục tiêu phát triển này diễn ra trong bối cảnh những thuận lợi và khó khăn, cơ hội và thách thức đan xen. Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP 10% năm 2026, TS Cấn Văn Lực cho rằng, chính sách tài khóa cần đóng vai trò trụ cột, trong khi chính sách tiền tệ giữ vai trò hỗ trợ. Trọng tâm là kích cầu đầu tư và tiêu dùng trong nước, giữ vững các “mặt trận” xuất khẩu truyền thống, đồng thời thúc đẩy xuất khẩu dịch vụ và khai thác hiệu quả các động lực tăng trưởng mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.
Ở góc độ chiến lược dài hạn, ThS Nguyễn Quốc Anh, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính (Bộ Tài chính) cho rằng, Việt Nam cần chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu dựa trên đổi mới sáng tạo, công nghệ và kinh tế xanh. Trong đó, năng suất nhân tố tổng hợp phải trở thành thước đo chủ đạo; nâng cao năng suất lao động thông qua công nghệ, nhân lực chất lượng cao và quản trị hiện đại là yếu tố quyết định.
Theo TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, để có lực đẩy tăng trưởng GDP 10% trong năm nay, ông Thiên lưu ý, việc triển khai Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân cần được đặt trong tầm nhìn dài hạn, hướng tới mục tiêu giúp doanh nghiệp Việt “vươn ra toàn cầu”, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, thay vì chỉ tập trung xử lý những khó khăn mang tính ngắn hạn. Cùng với đó, cải cách thể chế cần đi vào thực chất, đặc biệt là cơ chế trao quyền. Khi thể chế được “mở khóa”, doanh nghiệp Việt sẽ có dư địa để phát triển. Từ đó, sản xuất, xuất khẩu và đổi mới sáng tạo mới thực sự hình thành năng lực cạnh tranh từ bên trong, nền tảng cốt lõi cho tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.
Thành Công - Phương Anh
