Nhiều yếu tố gây áp lực lên mặt bằng giá năm 2026
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, năm 2025, diễn biến giá cả thị trường cơ bản tuân theo quy luật hằng năm. Mặt bằng giá tăng cao vào dịp tết sau đó giảm trở lại cuối quý I và chỉ tăng nhẹ trong các quý tiếp theo.
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân năm 2025 được kiềm chế ở mức tăng 3,31% so với năm 2024. Đặc biệt ở giai đoạn trước và trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, thị trường trên phạm vi cả nước đã duy trì được trạng thái ổn định đáng ghi nhận. Nguồn cung hàng hóa dồi dào, cân đối cung - cầu được bảo đảm vững chắc, hoàn toàn không ghi nhận hiện tượng khan hiếm hàng hóa hay tình trạng tăng giá đột biến, chèn ép người tiêu dùng đối với các mặt hàng thiết yếu.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận nhận định, 2026 là năm bản lề, đánh dấu khởi đầu cho Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2026 -2030. Nhu cầu sử dụng điện năng, vật tư, nguyên nhiên liệu phục vụ cho cả sản xuất, kinh doanh lẫn tiêu dùng dân cư được dự báo sẽ tăng mạnh. Cộng hưởng với những biến động phức tạp từ bức tranh kinh tế thế giới, các yếu tố này chắc chắn sẽ tạo ra những áp lực nhất định lên CPI trong nước.
Dựa trên việc phân tích kỹ lưỡng các yếu tố gây áp lực lên mặt bằng giá (như sự gia tăng của giá nguyên nhiên vật liệu nhập khẩu, giá vật liệu xây dựng, giá thịt lợn và lộ trình tính đúng tính đủ đối với một số dịch vụ do Nhà nước quản lý), cũng như các yếu tố giúp giảm nhiệt lạm phát, Bộ Tài chính đã xây dựng và cập nhật 3 kịch bản lạm phát cho năm 2026. Ở kịch bản thứ nhất, CPI bình quân năm 2026 được dự báo tăng khoảng 3,6% so với năm 2025; kịch bản thứ hai đưa ra con số dự báo tăng khoảng 4,1%; kịch bản thứ ba, mức tăng CPI bình quân có thể chạm ngưỡng khoảng 4,6%.
Ở một góc nhìn tương đồng, trên cơ sở cập nhật diễn biến kinh tế trong và ngoài nước, Ngân hàng Nhà nước cũng đưa ra ước tính lạm phát tổng thể bình quân năm 2026 sẽ dao động trong khoảng 4 - 4,5%. Các tổ chức quốc tế cũng đưa ra dự báo lạm phát bình quân của Việt Nam nằm trong biên độ từ 3,2 - 4%.
Chủ động các biện pháp điều hành giá linh hoạt, hiệu quả
Tại cuộc họp triển khai điều hành giá năm 2026, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc nhấn mạnh, việc điều hành giá đảm bảo tăng trưởng kinh tế 2 con số phải có ý nghĩa. Không để xảy ra tình trạng kinh tế tăng trưởng nhưng lạm phát, giá cả tăng cao, ảnh hưởng tới cuộc sống của người dân.
Phó Thủ tướng yêu cầu giám sát chặt chẽ biến động giá cả thị trường trong nước nhất là với những hàng hóa, dịch vụ tiêu dụng thiết yếu như lương thực, thực phẩm, xăng dầu, điện, vật liệu xây dựng và nguyên liệu đầu vào của sản xuất; chủ động và linh hoạt các biện pháp điều tiết cung cầu và bình ổn thị trường nhằm bảo đảm sản xuất, đáp ứng nhu cầu của xã hội, không để xảy ra thiếu hàng, sốt giá, góp phần kiềm chế lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội.
Chủ động ứng phó với tình hình bão lũ, thời tiết cực đoan, kịp thời bảo đảm nguồn cung, bình ổn thị trường giá cả, không để xảy ra tình trạng gia tăng đầu cơ, găm hàng, đẩy giá, lợi dụng thiên tai, bão lũ để trục lợi, kịp thời điều hòa cung cầu các mặt hàng phục vụ nhu cầu trong nước, giữa các vùng, địa phương, và nhu cầu xuất khẩu để ổn định giá cả thị trường.
Điều hành chính sách tài khóa phối hợp chặt chẽ với chính sách tiền tệ và các chính sách khác để góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.
Sử dụng linh hoạt, hiệu quả các công cụ, biện pháp điều tiết giá theo quy định của pháp luật về giá để kiểm soát, bình ổn thị trường.
Các bộ ngành, địa phương trên cơ sở nguyên tắc thị trường, tiến hành đánh giá toàn diện để chuẩn bị thật tốt phương án đối với những mặt hàng, dịch vụ nhà nước định giá. Quản lý chặt chẽ mặt mặt giá đối với các mặt hàng thiết yếu không để ảnh hưởng tiêu cực tới đời sống người dân và hoạt động sản xuát kinh doanh của doanh nghiệp. Theo dõi sát diễn biến giá vàng, bất động sản, nhà ở… để kịp thời có các biện pháp điều hành linh hoạt, chủ động, hiệu quả.
Tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, đảm bảo kịp thời, minh bạch thông tin về giá và công tác điều hành giá của Chính phủ, Ban Chỉ đạo điều hành giá, nhất là diễn biến giá cả các vật tư quan trọng, các mặt hàng thiết yếu liên quan đến sản xuất và đời sống người dân.
