Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân năm 2025 tăng 3,31% so với năm 2024, đạt mục tiêu Quốc hội đề ra. Đây là năm thứ 11 liên tiếp Việt Nam kiểm soát thành công lạm phát ở mức dưới 4%.
Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 244/2025/QH15 về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, trong đó đề ra chỉ tiêu tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân khoảng 4,5%. Chỉ tiêu này cho thấy áp lực lạm phát trong năm 2026 sẽ cao hơn so với năm 2025, nhưng không nhiều. Tốc độ tăng CPI hàng tháng được dự báo vào khoảng 0,3%/tháng và lạm phát trung bình cả năm 2026 sẽ xoay quanh mức 3,5%.
Năm 2026, áp lực lạm phát từ giá hàng hóa cơ bản trên thị trường thế giới được đánh giá không quá lớn, do kinh tế toàn cầu dự báo tăng trưởng ở mức thấp. Nhìn lại năm 2025, lãi suất có xu hướng tăng nhẹ khi tăng trưởng tín dụng cao hơn so với tăng trưởng huy động, xu hướng này được dự báo sẽ tiếp diễn trong năm 2026 và qua đó góp phần kiềm chế lạm phát.
Theo nhận định của Nhóm nghiên cứu Viện Kinh tế - Tài chính (Học viện Tài chính), mục tiêu tăng trưởng GDP 10% năm 2026 rất thách thức, tuy nhiên, áp lực lạm phát không quá lớn, mặc dù có thể cao hơn năm 2025. Nguyên nhân là do một phần không nhỏ tăng trưởng tín dụng chảy vào thị trường tài sản, Ngân hàng Nhà nước giảm tốc độ tăng trưởng tín dụng năm 2026 còn 15% và lãi suất có xu hướng tăng; giá nhiên, nguyên vật liệu và nông sản ổn định ở mức thấp, áp lực tỷ giá không quá lớn...
TS Lê Quốc Phương, nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin công nghiệp và thương mại (Bộ Công Thương) cho rằng, yếu tố giúp ổn định giá cả năm 2026 cơ bản giống năm 2025 như: Kinh tế toàn cầu tiếp tục ảm đạm, giá thế giới khó tăng cao; cung hàng hóa bao gồm cả lương thực, thực phẩm dồi dào, không gây biến động lớn về giá; Nhà nước đang kiểm soát giá năng lượng (điện, than, xăng dầu). Tuy nhiên, yếu tố gây sức ép lên lạm phát, đó là chính sách tiền tệ và tài khóa mở rộng thúc đẩy tăng trưởng GDP trên 10%/năm trở lên giai đoạn 2026 - 2030 và việc tiếp tục tăng giá dịch vụ y tế, học phí, điện.
Để kiểm soát lạm phát, về chính sách trước mắt, TS Lê Quốc Phương kiến nghị không đồng thời nới lỏng mạnh chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ dẫn đến rủi ro, mà thực hiện chính sách tài khóa mở rộng có kiểm soát và chính sách tiền tệ thận trọng. Bên cạnh đó, có biện pháp hữu hiệu để tín dụng đi vào sản xuất, kinh doanh, tạo ra hàng hóa mới, năng lực mới, năng suất thực, không vào các lĩnh vực rủi ro, đầu cơ hoặc đảo nợ. Cùng với đó, kiểm soát lượng tiền lưu thông, không để tăng quá 20% gây mất cân đối tiền hàng, đẩy lạm phát tăng… Về chính sách dài hạn, cần thực hiện quyết liệt từ năm 2026, theo ông Phương, đó là đảm bảo tăng trưởng bền vững, tăng trưởng nhưng không gây ra lạm phát và bất ổn vĩ mô như đẩy nhanh quá trình chuyển sang mô hình tăng trưởng theo chiều sâu dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; nhanh chóng tạo dựng các ngành kinh tế mới; quyết liệt tổ chức lại động lực tăng trưởng truyền thống…
Cho rằng, 2026 không phải là năm của những cú sốc giá lớn, mà là năm đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tiền tệ, tài khóa và quản lý giá, PGS, TS Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính) nhìn nhận, việc giữ ổn định tỷ giá, điều hành lãi suất phù hợp và đảm bảo nguồn cung hàng hóa thông suốt sẽ giúp doanh nghiệp yên tâm mở rộng sản xuất, đầu tư và kinh doanh trong môi trường ổn định hơn.
Trong khi đó, Trưởng ban Thống kê Dịch vụ và Giá (Cục Thống kê) Nguyễn Thu Oanh cho rằng, năm 2026, lạm phát vẫn tiềm ẩn một số rủi ro. Cụ thể, biến động giá năng lượng, nhiên liệu và hàng hóa trên thị trường thế giới khó lường; chi phí logistics và vận tải quốc tế có thể tiếp tục neo ở mức cao; xung đột địa chính trị, thiên tai và biến đổi khí hậu có nguy cơ gây gián đoạn nguồn cung, nhất là đối với lương thực, thực phẩm. Bên cạnh đó, nhu cầu tiêu dùng, sản xuất và đẩy mạnh đầu tư công sẽ tạo sức cầu lớn, có thể khiến mặt bằng giá gia tăng. Vì vậy, cần tiếp tục điều hành giá theo hướng chủ động, thận trọng; bảo đảm cân đối cung - cầu, đồng thời kiểm soát tốt tâm lý và kỳ vọng lạm phát nhằm giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.
Hoàng Long
