Định hình sớm môn thi giúp học sinh giảm áp lực “đoán đề, đoán môn”
TPHCM là một trong những địa phương đầu tiên công bố phương án thi tuyển sinh vào lớp 10 năm 2026 với 3 môn bắt buộc gồm toán, ngữ văn và ngoại ngữ. Theo Sở GD&ĐT TPHCM, cấu trúc đề thi vào lớp 10 năm nay cơ bản giữ ổn định so với năm 2025. Phạm vi kiến thức chủ yếu nằm trong chương trình lớp 8, 9, bám sát yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Thời gian làm bài thi môn toán và ngữ văn là 120 phút, môn ngoại ngữ 90 phút; riêng các môn chuyên có thời gian làm bài 150 phút.
Không chỉ TPHCM, nhiều địa phương khác cũng đã công bố phương án thi tuyển sinh lớp 10, cho thấy xu hướng ổn định môn thi, đa dạng hình thức đánh giá.
Tại Đà Nẵng, ngoài hai môn bắt buộc là ngữ văn và toán, môn thi thứ ba được xác định là ngoại ngữ. Theo kế hoạch tuyển sinh, bài thi ngoại ngữ được tổ chức theo hình thức trắc nghiệm, thời gian làm bài 60 phút; hai môn còn lại thi tự luận trong 120 phút.
Tại Nghệ An, Sở GD&ĐT chính thức thông báo về môn thi, hình thức thi và thời gian làm bài kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 2026 - 2027. Theo đó, cùng với hai môn ngữ văn và toán, ngoại ngữ được chọn là môn thi thứ 3. Phương án này được nhiều phụ huynh, học sinh đồng tình, giúp học sinh và các nhà trường thuận lợi hơn trong quá trình ôn tập.
Sở GD&ĐT tỉnh Tuyên Quang thông báo môn thi bắt buộc thứ 3 kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 là khoa học tự nhiên và thi theo hình thức trắc nghiệm, thời gian làm bài 90 phút, có nhiều mã đề trong cùng phòng thi nhằm đảm bảo tính khách quan và kết quả được chấm bằng phần mềm. Trong khi đó, Sơn La là địa phương gây nhiều chú ý khi đưa ra phương án thi môn thứ ba theo hình thức bài thi tổ hợp. Theo dự kiến, ngoài toán và ngữ văn, thí sinh sẽ làm bài thi tổ hợp 90 phút, gồm 80 câu trắc nghiệm, tích hợp kiến thức của các môn lịch sử, địa lý, vật lý, hóa học, sinh học và tiếng Anh.
Lãnh đạo Sở GD&ĐT Sơn La cho biết, bài thi tổ hợp được kỳ vọng sẽ khắc phục tình trạng này, giúp học sinh học đều các môn, chuẩn bị kiến thức từ sớm và không phải chờ đợi việc “đoán” môn thi hàng năm.
TP Hà Nội: Nỗi lo mang tên môn thi thứ ba vào lớp 10
Kỳ thi vào lớp 10 THPT tại TP Hà Nội nhiều năm nay luôn được đánh giá là áp lực và có tính cạnh tranh cao. Với hơn 60% chỉ tiêu vào trường công lập, học sinh lớp 9 phải đối mặt với tỷ lệ “chọi” lớn. Đến thời điểm hiện tại, phụ huynh, học sinh “ngồi trên đống lửa” ngóng tin Sở GD&ĐT công bố môn thi thứ ba vào lớp 10.
Năm nay, con chị Hoàng Thu Hiền (Phúc Lợi, TP Hà Nội) thi vào lớp 10. Lực học của con ở mức khá, mục tiêu của con thi vào trường THPT Nguyễn Gia Thiều, để đạt được mục tiêu đề ra, trong suốt gần 2 năm qua, con gái chị Hiền đã rất nỗ lực, chăm chỉ. Ngoài thời gian học trên lớp, chị không ngại đưa con đi học thêm ở các trung tâm luyện thi ở khu vực quận Long Biên (cũ) và cả những trung tâm luyện thi thuộc quận Hoàn Kiếm (cũ). “Muốn đỗ vào THPT Nguyễn Gia Thiều, điểm trung bình mỗi môn phải trên 8,5. Đến thời điểm hiện tại, ngoài 2 môn toán và ngữ văn, môn thi thứ ba chưa được Sở GD&ĐT công bố nên các con phải học hết các môn: Ngoại ngữ, khoa học tự nhiên, khoa học xã hội… Lịch học thêm của con kín cả tuần, ngày cuối tuần con học thêm 3 ca, nhiều hôm thức đến khuya để hoàn thành bài tập. Nhìn con vất vả ôn thi rất xót, nhiều khi động viên con đi ngủ sớm, đặt mục tiêu thấp hơn để giảm áp lực nhưng con không nghe…”, chị Hiền chia sẻ.
Gia đình chị Lã Minh Tâm (Hà Đông) xác định con không đỗ trường THPT công lập sẽ học trường tư thục. Chị Tâm đã “nhắm” sẵn cho con một suất ở trường tư thục để chắc chân và để con không quá áp lực học hành thi cử. Tuy nhiên, chị Tâm cho rằng, cả trường học miệt mài, cả lớp tập trung ôn thi, con không thể đứng ngoài cuộc. Ngoài thời gian học ở trường, con lại đến trung tâm để ôn luyện để chuẩn bị cho kỳ thi vào lớp 10.
Với những gia đình có con đặt mục tiêu thi trường THPT chuyên, cuộc đua ôn luyện thời gian này càng trở nên khóc liệt hơn. Cùng với việc phải dành thời gian để học đều tất cả các môn, các con phải tập trung cao độ ôn thi môn chuyên. Tại Hà Nội, tỷ lệ chọi của các trường chuyên trong những năm qua luôn ở mức cao, điểm đầu vào khá cao. Các trường THPT chuyên bên cạnh điểm môn chuyên nhân hệ số 2 thì thí sinh bắt buộc phải thi thêm môn điều kiện: Toán, ngữ văn và tiếng Anh. Chị Đoàn Minh Thúy (phường Hồng Hà, Hà Nội) có con trai sắp thi vào lớp 10. Ngoài thi vào trường THPT Phan Đình Phùng, con có mục tiêu thi chuyên tiếng Anh. Chị Thúy cho biết: “2 năm nay, con học gần như không có ngày nghỉ, hết học chính khóa lại học thêm. Hàng tháng, nhà trường lại tổ chức thi thử giống như thật để các con biết lực học của mình và có quyết định chọn trường phù hợp. Chúng tôi mong muốn sớm biết môn thi thứ ba vào lớp 10 để phụ huynh và học sinh có thể chủ động sắp xếp kế hoạch học, ôn tập hợp lý, thay vì là dàn hàng ngang chạy cả tuần, vừa áp lực vừa tốn kém”.
Năm học 2026 - 2027, Hà Nội dự kiến có khoảng 140.000 học sinh đăng ký dự tuyển vào lớp 10 THPT. Việc công bố môn thi thứ ba được thực hiện theo Thông tư 30 của Bộ GD&ĐT. Ông Phạm Quốc Toản, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết: “Công tác tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 - 2027 được triển khai nghiêm túc theo Thông tư 30. Phương án môn thi thứ ba sẽ được công bố trước ngày 31/3/2026. Với quy mô gần 140.000 thí sinh, qua rà soát, mạng lưới trường THPT công lập, ngoài công lập và cơ sở giáo dục nghề nghiệp của Thành phố đủ năng lực đáp ứng chỗ học, bảo đảm quyền lợi học tập cho học sinh Thủ đô”.
ĐỨC THỌ
