Lao động “nhảy việc” - xu hướng ngày càng phổ biến

Nhảy việc do áp lực thu nhập

Ông Vũ Quang Thành, Phó Giám đốc Trung tâm DVVL Hà Nội cho hay, điểm khác biệt lớn nhất của thị trường LĐ hiện nay chính là sự dịch chuyển về chất. “Thay vì nhảy việc chỉ vì mức lương cao hơn vài triệu đồng, người LĐ cân nhắc kỹ về cơ hội thay đổi chất lượng công việc. Tại các sàn giao dịch việc làm vệ tinh của chúng tôi ở Thường Tín hay Thạch Thất, qua khảo sát thực tế, nhiều LĐ phổ thông và kỹ thuật trung cấp đang có xu hướng tìm kiếm những đơn vị có cam kết về "đào tạo lại". Thậm chí mức lương khởi điểm tương đương nhưng đổi lại người LĐ được tham gia vào dây chuyền sản xuất thông minh hoặc các khóa học ngắn hạn về vận hành robot. Bên cạnh đó, một trong những nguyên nhân khác nữa khiến người LĐ nhảy việc sớm là áp lực thu nhập. Chi phí sinh hoạt tăng nhanh trong khi mức lương khởi điểm của nhiều ngành nghề chưa theo kịp thực tế khiến người LĐ khó đảm bảo cuộc sống”, ông Thành cho biết.

 “Hiện tôi đối mặt với áp lực giá thực phẩm tăng, giá xăng tăng trong khi lương vẫn ở mức 9 triệu đồng/tháng nên một số nhu cầu sinh hoạt tối thiểu phải điều chỉnh lại. Nếu có nơi nào trả lương cao hơn 10 triệu đồng/tháng, tôi sẵn sàng chuyển việc”, chị Hạnh -  nhân viên kế toán một công ty tư nhân chia sẻ.

Thực tế cho thấy, áp lực kinh tế khiến xu hướng nhảy việc trong một bộ phận LĐ ngày càng rõ rệt. Nhiều người sẵn sàng rời bỏ công việc hiện tại để tìm kiếm cơ hội có thu nhập cao hơn, dù mức chênh lệch không quá lớn, gây áp lực thiếu LĐ cho doanh nghiệp (DN). Ghi nhận tại các phiên giao dịch việc làm trên địa bàn Hà Nội cho thấy, không ít LĐ đã 3 - 4 lần thay đổi công việc. Nhiều ứng viên cho biết, nhảy việc là sự lựa chọn mang tính chủ động; sẵn sàng nghỉ việc chỉ sau vài tháng nếu không đáp ứng kỳ vọng về thu nhập, môi trường làm việc hoặc cơ hội phát triển. Các lĩnh vực như bán lẻ, dịch vụ, marketing, công nghệ thông tin... có mức độ biến động nhân sự lớn, với nhu cầu tuyển dụng liên tục, nên LĐ các ngành này cũng nhảy việc cao hơn hẳn.

Cơ hội phát triển và những hệ lụy cần nhìn nhận

Nhảy việc không phải là vấn đề tiêu cực, vì việc thay đổi môi trường làm việc giúp người LĐ có cơ hội tiếp cận nhiều lĩnh vực, tích lũy kinh nghiệm và mở rộng kỹ năng. Đây cũng là cách để họ tìm kiếm môi trường phù hợp hơn với năng lực và định hướng cá nhân.

PGS, TS Nguyễn Thường Lạng, giảng viên cao cấp tại Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế (Trường Đại học Kinh tế Quốc dân) cho rằng: "Xu hướng nhảy việc của người LĐ hiện nay cần được nhìn nhận trong bối cảnh thị trường LĐ đang trải qua một giai đoạn chuyển đổi sâu sắc dưới tác động của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa và robot hóa. Những tiến bộ này đang thay thế nhanh chóng nhiều công việc truyền thống, từ LĐ giản đơn đến cả những công việc từng được coi là đòi hỏi kỹ năng cao. Trong bối cảnh đó, nhảy việc trở thành một xu hướng tất yếu, phản ánh sự dịch chuyển linh hoạt của nguồn nhân lực nhằm tìm kiếm cơ hội tốt hơn, phù hợp hơn với yêu cầu mới của thị trường”.

Ngoài ra, sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế cũng góp phần thúc đẩy xu hướng này. Quá trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế mở ra khả năng di chuyển LĐ giữa các quốc gia, khiến người LĐ không còn bị bó buộc trong một thị trường việc làm cố định. Tuy nhiên, theo ông Thường Lạng, nếu thiếu định hướng rõ ràng, việc thay đổi công việc liên tục có thể khiến hành trình nghề nghiệp bị đứt gãy.

Ông Lạng cảnh báo, nhiều nhà tuyển dụng sẽ dè dặt với những hồ sơ có thời gian làm việc ngắn ở nhiều nơi, bởi điều này có thể phản ánh sự thiếu kiên trì, thiếu cam kết hoặc chưa xác định rõ mục tiêu nghề nghiệp. Không chỉ tác động đến cá nhân người LĐ, xu hướng nhảy việc còn đặt ra những thách thức đối với DN và thị trường LĐ. Tình trạng biến động nhân sự liên tục khiến DN tốn kém chi phí tuyển dụng, đào tạo ảnh hưởng đến tính ổn định và hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Vì thế để giữ chân nhân sự, DN cần xây dựng môi trường làm việc hấp dẫn, chế độ đãi ngộ hợp lý và lộ trình phát triển rõ ràng để người LĐ gắn bó.

Ở góc nhìn rộng hơn, ông Trần Đức Anh, Giám đốc Công ty Cung ứng nhân lực Trí Việt (phường Hà Đông, Hà Nội) nhận định, để giảm áp lực nhảy việc và ổn định thị trường LĐ cần có những giải pháp đồng bộ. Bên cạnh nỗ lực từ phía DN, chính sách phát triển nhà ở xã hội cho công nhân, kiểm soát chi phí sinh hoạt và nâng cao năng suất LĐ cũng đóng vai trò quan trọng.

“Trong dài hạn, việc nâng cao kỹ năng cho người LĐ và chuyển dịch sang các ngành nghề có giá trị gia tăng cao hơn cũng được xem là hướng đi cần thiết. Khi năng suất và trình độ LĐ được cải thiện, thu nhập có cơ hội tăng lên, qua đó góp phần giảm áp lực kinh tế và hạn chế tình trạng nhảy việc”, ông Đức Anh nói.

          Hoàng Long