Nâng cao trách nhiệm của cán bộ cơ sở
Tại Hội nghị tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ cơ sở về công tác tuyên truyền, đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng vừa được Bộ Nội vụ phối hợp với UBND TP Bắc Ninh tổ chức, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng khẳng định, trong bối cảnh chính sách và yêu cầu của thị trường lao động quốc tế có nhiều thay đổi, công tác đưa người đi làm việc ở nước ngoài cần được tiếp cận theo hướng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, chú trọng đào tạo nghề, ngoại ngữ, kiến thức pháp luật và văn hóa của nước tiếp nhận lao động.
Theo Thứ trưởng, yêu cầu đặt ra hiện nay không đơn thuần là đưa được bao nhiêu người đi mà quan trọng hơn là người lao động đảm nhận những vị trí việc làm nào, được đào tạo và nâng cao tay nghề ra sao, sau khi hoàn thành hợp đồng có thể phát huy kiến thức, kỹ năng đã tích lũy để tiếp tục đóng góp cho đất nước...
Đi làm việc ở nước ngoài cần được xác định là một giai đoạn trong quá trình phát triển nghề nghiệp của người lao động. Vì vậy, cần tăng cường liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp tuyển dụng, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp sử dụng lao động trong nước, bảo đảm người lao động được chuẩn bị đầy đủ trước khi xuất cảnh, được bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp trong thời gian làm việc ở nước ngoài, đồng thời có cơ hội việc làm phù hợp khi trở về.
Đánh giá về thị trường lao động quốc tế, Thứ trưởng cho biết, nhiều quốc gia đang có nhu cầu tuyển dụng lao động nước ngoài do tình trạng thiếu hụt nhân lực và già hóa dân số. Tuy nhiên, các thị trường ngày càng đặt ra yêu cầu cao về trình độ, kỹ năng nghề, ý thức kỷ luật và khả năng tuân thủ pháp luật của người lao động.
Trong khi đó, thực tế vẫn còn tình trạng người lao động tự ý bỏ hợp đồng, chuyển sang làm việc cho đơn vị khác hoặc ở lại nước ngoài sau khi hết hạn hợp đồng. Những hành vi này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của chính người lao động mà còn tác động đến uy tín của lao động Việt Nam và quan hệ hợp tác giữa các bên. Do đó, công tác đào tạo, giáo dục định hướng cần được thực hiện nghiêm túc ngay từ đầu. Người lao động phải được trang bị kiến thức, kỹ năng cần thiết, hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ và các điều khoản hợp đồng trước khi xuất cảnh.
Thứ trưởng cũng lưu ý tình trạng thông tin về các chương trình hợp tác lao động chính thức chưa đến được đầy đủ với người dân, trong khi hoạt động môi giới thiếu minh bạch có thể đẩy chi phí lên cao khiến người lao động chịu thiệt thòi. Vì vậy, cần đổi mới phương thức tuyên truyền, cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, dễ tiếp cận về thị trường, điều kiện tuyển chọn, chi phí, thời gian đào tạo và quyền lợi của người lao động.
Gắn công tác đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài với yêu cầu phát triển thị trườnglao động trong nước
Một nội dung được Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng đặc biệt lưu ý là cần gắn công tác đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài với yêu cầu phát triển thị trường lao động trong nước. Hoạt động này đang đứng trước những thách thức từ cả hai phía: Nhu cầu tuyển dụng trong nước tăng lên, trong khi các thị trường nước ngoài ngày càng chọn lọc lao động theo tiêu chuẩn nghề nghiệp và kỹ năng cụ thể.
Vì vậy, việc đào tạo và cung ứng lao động cần bám sát nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, nhất là tại các địa bàn có dư địa phát triển công nghiệp lớn. Cần tăng cường kết nối giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp, đơn vị cung ứng lao động và hệ thống dịch vụ việc làm để vừa đáp ứng nhu cầu tuyển dụng, vừa tạo cơ hội cho lao động đã hoàn thành hợp đồng ở nước ngoài trở về làm việc phù hợp với tay nghề.
“Bây giờ các trường nghề cũng phải tăng cường đào tạo phù hợp”, Thứ trưởng nhấn mạnh, đồng thời đề nghị đẩy mạnh kết nối thị trường với đào tạo và cung ứng lao động.
Thứ trưởng cũng đề nghị các cơ quan, đơn vị và địa phương tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền chính xác, đầy đủ về chính sách; công khai thông tin về các chương trình hợp tác lao động; chủ động phòng ngừa, xử lý các hành vi môi giới bất hợp pháp; đồng thời làm rõ quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động.
Theo Thứ trưởng, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài không đơn độc mà có sự hỗ trợ của hành lang pháp lý, cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp tuyển dụng. Việc nâng cao năng lực cho cán bộ cơ sở, tăng cường phối hợp giữa các bên và bảo đảm người lao động tiếp cận được thông tin chính thống là những yếu tố quan trọng để thực hiện hiệu quả chủ trương đưa người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
Bảo Châu
