Ít nhất 16 người đã thiệt mạng vì sốc nhiệt tại miền nam Ấn Độ từ đầu mùa hè đến nay, giới chức nước này cho biết, ngày 26/5, trong bối cảnh nắng nóng cực đoan bao trùm nhiều khu vực sau các cảnh báo y tế chính thức. Ấn Độ vốn thường xuyên trải qua mùa hè khắc nghiệt, nhưng nhiều năm nghiên cứu khoa học cho thấy biến đổi khí hậu đang khiến các đợt nắng nóng kéo dài hơn, xuất hiện thường xuyên hơn và nghiêm trọng hơn. Nhiệt độ tại nhiều thành phố trên khắp quốc gia Nam Á với 1,4 tỷ dân gần đây liên tục vượt 45°C.
Giới chức Ấn Độ đã kêu gọi người dân “cảnh giác trên toàn bang” nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Bang Telangana, nơi ghi nhận các trường hợp tử vong, đã nhận được chỉ thị về việc đưa ra cảnh báo sớm về các biện pháp phòng tránh trong thời gian xảy ra nắng nóng cực đoan. Các chuyên gia y tế cho biết nhiệt độ quá cao có thể gây mất nước, làm máu đặc hơn và trong những trường hợp nghiêm trọng có thể khiến các cơ quan nội tạng ngừng hoạt động. Chính quyền Telangana khuyến cáo người cao tuổi, trẻ em và phụ nữ mang thai không ra ngoài vào ban ngày nếu không thực sự cần thiết.
Trong khi đó, tại Thái Lan, các cơ quan chính phủ đã đặt trong tình trạng cảnh báo cao nhất, liên quan tới hiện tượng “siêu El Nino” cường độ mạnh. Theo cảnh báo, những hình thái thời tiết cực đoan này có thể sẽ gây ra các đợt nắng nóng kỷ lục vượt 45°C cùng đợt hạn hán nghiêm trọng. Ngày 25/5, các cơ quan khí tượng và quản lý nguồn nước đã ra tuyên bố chung khẩn cấp, xác nhận Thái Lan đang bước vào giai đoạn khô hạn chưa từng có. Những biến động này được dự báo làm gián đoạn sản xuất nông nghiệp, gây áp lực lên lưới điện quốc gia và tạo ra các nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng. Cuộc khủng hoảng được thúc đẩy bởi hiện tượng siêu El Nino, tình trạng nhiệt độ bề mặt biển tại khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương tăng bất thường và mạnh mẽ, làm thay đổi các mô hình thời tiết toàn cầu.
Đối với Thái Lan, điều này đồng nghĩa với việc lượng mây và mưa gió mùa giảm mạnh, khiến khu vực rơi vào tình trạng khô hạn kéo dài. Chính phủ đã đưa hàng chục tỉnh vào diện giám sát khẩn cấp, bao gồm các trung tâm du lịch và công nghiệp.
Trước tình hình này, các cơ quan khẩn cấp đã ban hành hướng dẫn nghiêm ngặt nhằm giảm thiểu thiệt hại về người và tài nguyên. Người dân được kêu gọi thực hiện tối đa các biện pháp tiết kiệm nước và lập tức chấm dứt việc đốt chất thải nông nghiệp ngoài trời nhằm ngăn chặn cháy rừng mất kiểm soát. Giới chức y tế cũng khuyến cáo các nhóm dễ bị tổn thương, đặc biệt là người cao tuổi, trẻ nhỏ và lao động ngoài trời, tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng trong giờ cao điểm để phòng tránh sốc nhiệt gây tử vong.
Trong khi đó, Ả rập - Xê út đang đối mặt đợt nắng nóng cực đoan trong mùa hành hương Hajj năm nay, khi nhiệt độ tại thánh địa Mecca được dự báo dao động từ 42 - 47°C, làm dấy lên lo ngại về sức khỏe của hơn 1 triệu tín đồ Hồi giáo tham gia các nghi lễ ngoài trời. Nhiều người hành hương cho biết cái nóng thực tế khắc nghiệt hơn nhiều so với tưởng tượng. Bà Inas Gamal đến từ Ai Cập, lần đầu thực hiện Hajj cho biết, bà buộc phải từ bỏ kế hoạch cầu nguyện cả ngày tại Đại Thánh đường ở Mecca để quay về khách sạn có điều hòa nhiệt độ. “Trời nóng hơn nhiều so với tôi nghĩ. Tôi không thể thích nghi được", bà nói.
Phần lớn các nghi lễ Hajj diễn ra ngoài trời, trong điều kiện nắng nóng gay gắt và mật độ người rất đông. Điều này khiến nhiều người bị kiệt sức, ngất xỉu, sốc nhiệt, thậm chí ngừng tim. Với những người hành hương đến từ các quốc gia có khí hậu ôn hòa hơn, điều kiện sa mạc tại Ả rập - Xê út trở thành thử thách đặc biệt nguy hiểm. Trước nguy cơ này, Ả rập - Xê út đã triển khai hàng loạt biện pháp bảo vệ quy mô lớn. Giới chức nước này cho biết họ đang vận hành một trong những hệ thống điều hòa mạnh nhất thế giới để làm mát các khu sân quanh Đại Thánh đường. Ngoài ra, nhiều khu vực được lắp quạt công suất lớn, hệ thống phun sương và sàn làm mát nhằm giảm nhiệt cho người hành hương. Các xe tải cũng liên tục phân phát miễn phí nước đá lạnh, trong khi nhiều tín đồ tìm nơi trú dưới bóng râm hoặc nghỉ tại các hành lang có quạt lớn để tránh nắng vào giờ cao điểm.
Bộ Y tế Ả rập - Xê út đã huy động hơn 50.000 nhân viên y tế cùng 3.000 xe cứu thương để sẵn sàng ứng phó với các trường hợp khẩn cấp liên quan đến nắng nóng. Chỉ tính đến ngày 23/5, các cơ sở y tế đã tiếp nhận ít nhất 144 ca sốc nhiệt. Giới chức đặc biệt lo ngại về nghi lễ tại núi Arafat, điểm quan trọng nhất của Hajj, nơi hầu như không có bóng râm. Người hành hương được khuyến cáo uống nhiều nước, sử dụng ô che nắng và tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh mặt trời trong thời gian dài.
ĐỨC HOÀNG (tổng hợp)
