Nền kinh tế tăng trưởng với tốc độ chậm lại cùng giá cả gia tăng đang khiến giới trẻ Trung Quốc đối mặt với thách thức tại Bắc Kinh, thành phố từ lâu được xem là con đường dẫn tới thành đạt. Trong nhiều thế kỷ, Bắc Kinh tượng trưng cho đỉnh cao của khát vọng ở Trung Quốc. Từ kinh đô phong kiến đến trung tâm chính trị của Trung Quốc hiện đại, thành phố này luôn thu hút những người mong muốn xây dựng một cuộc sống tốt đẹp hơn.
Thời phong kiến, sĩ tử từ khắp nơi đổ về đây tham dự các kỳ thi khoa cử. Những thập niên gần đây, sinh viên tốt nghiệp, doanh nhân và lao động nhập cư cũng tìm đến thủ đô để tìm kiếm cơ hội khi nền kinh tế Trung Quốc bùng nổ.
Wang Lei (29 tuổi) là một trong số đó. Sinh ra tại tỉnh Hà Bắc, anh vẫn nhớ như in lần đầu tiên đến Bắc Kinh khi còn nhỏ. “Đến ga Bắc Kinh, tôi và một người bạn lần đầu tiên nhìn thấy một tòa nhà chọc trời khổng lồ. Tôi đã nói với cậu ấy rằng khi lớn lên, tôi sẽ đứng trên đỉnh của tòa nhà đó", Wang kể. Năm 2020, Wang chuyển đến Bắc Kinh và tìm được việc làm trong lĩnh vực bất động sản, khi đó vẫn là một trong những ngành mang lại thu nhập hấp dẫn nhất Trung Quốc. Giống hàng triệu người trước đó, anh đến thủ đô với niềm tin rằng sự chăm chỉ sẽ được đền đáp. Nhưng 6 năm sau, những giấc mơ ấy đã không trở thành hiện thực và Wang tin rằng tương lai của mình giờ đây nằm ngoài thành phố từng khiến anh say mê.
Phép màu kinh tế của Trung Quốc được xây dựng dựa trên một trong những làn sóng di cư lớn nhất trong lịch sử nhân loại. Hàng trăm triệu người đã rời làng quê và các thành phố nhỏ để đến các trung tâm đô thị đang phát triển mạnh mẽ, góp phần tạo nên nhiều thập niên tăng trưởng kinh tế phi thường của Trung Quốc.
Ít nơi nào tượng trưng cho sự chuyển đổi đó rõ hơn Bắc Kinh. Dân số thành phố gần như đã tăng gấp đôi kể từ năm 1990, từ khoảng 11 triệu người lên gần 22 triệu người. Trong nhiều năm, đối với những người đến từ các vùng xa xôi, chỉ riêng việc có hộ khẩu hoặc địa chỉ tại Bắc Kinh đã được xem là biểu tượng của thành công. Tuy nhiên, những năm gần đây đã chứng kiến sự thay đổi. Tốc độ tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc có dấu hiệu chậm lại trong thời gian qua. Cuộc khủng hoảng về bất động sản và tác động của dịch Covid-19 cũng tác động tới nền kinh tế. Kế hoạch làm giàu ở Bắc Kinh của Wang Lei không trở thành hiện thực, khiến anh quyết định nghỉ việc. Hiện Wang làm nghề tự do và cùng bạn bè sở hữu một quán bar nhỏ. Công việc mới mang lại sự linh hoạt hơn, nhưng thực tế tài chính vẫn rất khó khăn. "Nhiều người xung quanh tôi, bao gồm đồng nghiệp và bạn bè đều chịu áp lực tương tự", anh nói và cho biết thêm, nhiều người có mức lương chưa tương xứng với chi phí sinh hoạt. Nếu tính thêm chuyện hẹn hò, tiền thuê nhà và thỉnh thoảng đi du lịch, số tiền kiếm được hoàn toàn không đủ.
Trên mạng xã hội Trung Quốc, nhiều người đã chia sẻ về quyết định rời thủ đô để đi tìm kiếm cơ hội ở nơi khác. Lý do họ đưa ra khá giống nhau: Giá nhà đắt đỏ, cạnh tranh công việc căng thẳng và triển vọng nghề nghiệp chưa đủ bền vững. Với Wang, đây ngày càng trở thành một bài toán thực tế. “Nếu dùng cùng số tiền đó ở một thành phố khác, có lẽ tôi sẽ có chất lượng cuộc sống tốt hơn”, anh nói. Tuy nhiên, đây không phải là quyết định dễ dàng. Wang thừa nhận vẫn tồn tại một định kiến xã hội đối với những người rời Bắc Kinh, như thể đó là dấu hiệu của sự không thành công. Nhưng anh cho rằng suy nghĩ này đang thay đổi, đặc biệt trong thế hệ trẻ. Họ bắt đầu không chấp nhận quan điểm cho rằng cái giá phải trả cho thành công phải đắt đỏ.
Trong nhiều năm, văn hóa làm việc “996”, từ 9 giờ sáng đến 9 giờ tối, 6 ngày mỗi tuần, được xem là sự hy sinh cần thiết đối với những người muốn vươn lên. Khái niệm này từng được những nhân vật như Jack Ma, nhà sáng lập tỷ phú của tập đoàn công nghệ Alibaba, ca ngợi. Tuy nhiên, giới trẻ giờ đây đã có suy nghĩ khác và họ có định nghĩa mới về sự thành công.
Wang đã chứng kiến nhiều bạn bè rời khỏi thủ đô. “Tôi nhận ra rằng những người rời Bắc Kinh để sống ở các thành phố khác hạnh phúc hơn tôi. Họ chịu ít áp lực và lo âu hơn rất nhiều. Cuộc sống của tôi không hề thoải mái hay tự do như họ", anh nói, đồng thời bỏ quan điểm cho rằng rời Bắc Kinh đồng nghĩa với việc từ bỏ tham vọng. “Đúng là có những người trẻ không muốn làm việc chăm chỉ, nhưng cũng có rất nhiều người vẫn muốn nỗ lực. Chúng tôi chỉ cần thích nghi với thực tế hiện nay".
Đối với Wang, rời Bắc Kinh đồng nghĩa với việc chấp nhận rằng giấc mơ thời thơ ấu của mình đã thay đổi. Giờ đây, theo anh, thành công là tìm được một nơi mà mình có thể thích nghi, cảm thấy thoải mái và xây dựng một cuộc sống bền vững, lâu dài.
ĐỨC HOÀNG (theo Al Jazeera)
