Nổi bật trong đó là quyết tâm đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công - “đòn bẩy” then chốt nhằm giữ vững đà phục hồi và tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển 2026 - 2030.
Chủ động kịch bản trong “cơn gió ngược” toàn cầu
Năm 2026, kinh tế Việt Nam bước vào giai đoạn bản lề với nhiều kỳ vọng tăng trưởng bứt phá song cũng đối mặt không ít thách thức từ bên ngoài. Đáng chú ý nhất là những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông - khu vực có vai trò quan trọng trong cung ứng năng lượng toàn cầu.
Nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu mỏ kéo theo giá năng lượng tăng cao có thể tạo áp lực trực tiếp lên lạm phát, chi phí sản xuất và cán cân thương mại của Việt Nam. Trước tình hình này, Chính phủ đã chủ động xây dựng các kịch bản điều hành, yêu cầu các bộ, ngành thường xuyên cập nhật, đánh giá tác động để có giải pháp ứng phó kịp thời.
Đồng thời, tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng được thành lập, các cuộc họp điều hành liên tục được tổ chức nhằm kiểm soát rủi ro và duy trì ổn định kinh tế vĩ mô. Cách tiếp cận “đi trước một bước”, chủ động từ sớm, từ xa tiếp tục được phát huy, thể hiện rõ tinh thần điều hành linh hoạt, quyết liệt của Chính phủ.
Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 2, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh yêu cầu xuyên suốt: Kiên định mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Cùng với đó, hàng loạt giải pháp kích cầu và hỗ trợ nền kinh tế được triển khai như kéo dài thời hạn cho vay tiêu dùng, thúc đẩy các chương trình kích thích mua sắm trong nước, kết hợp hài hòa chính sách tài khóa và tiền tệ.
Thực tế cho thấy, trong 2 tháng đầu năm, kinh tế - xã hội Việt Nam vẫn đạt nhiều kết quả tích cực: Thu ngân sách nhà nước đạt hơn 601.000 tỷ đồng, tăng 13,1% so với cùng kỳ; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tăng trên 22%; vốn đầu tư nước ngoài đăng ký mới tăng mạnh, đạt 3,54 tỷ USD.
Đầu tư công - “đòn bẩy” dẫn dắt tăng trưởng
Trong bối cảnh nhiều động lực truyền thống chịu sức ép, đầu tư công tiếp tục được xác định là trụ cột quan trọng nhất của tăng trưởng năm 2026. Đáng chú ý, năm nay ghi nhận quy mô vốn đầu tư công lần đầu tiên vượt mốc 1 triệu tỷ đồng, mức cao kỷ lục, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc sử dụng nguồn lực nhà nước để dẫn dắt nền kinh tế.
Ngay từ đầu năm, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt việc đẩy nhanh tiến độ giải ngân, với mục tiêu xuyên suốt là đạt 100% kế hoạch vốn được giao. Tinh thần chỉ đạo rõ ràng: Không để chậm trễ, không để lãng phí thời gian làm mất cơ hội tăng trưởng.
Tính đến hết tháng 2, giải ngân vốn đầu tư công đạt gần 55.740 tỷ đồng, tương đương 5,6% kế hoạch, cao hơn cả về giá trị và tỷ lệ so với cùng kỳ năm trước. Đây là tín hiệu tích cực trong bối cảnh nhiều năm trước, tiến độ giải ngân thường chậm ở những tháng đầu năm.
Tại các địa phương, nhiều mô hình triển khai hiệu quả đã xuất hiện. Hà Nội nổi lên như một điểm sáng khi hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm được thúc đẩy, như các tuyến vành đai, cầu Tứ Liên, cầu Ngọc Hồi… Đặc biệt, Dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng sớm hơn kế hoạch, nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương liên quan.
Tại Phú Thọ, chính quyền địa phương xác định giải ngân đầu tư công là nhiệm vụ trọng tâm, triển khai với tinh thần “làm việc sớm, vào việc ngay”. Nghệ An đặt mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch, tập trung nguồn lực cho các dự án giao thông trọng điểm như cao tốc Vinh - Thanh Thủy.
Bắc Ninh cũng đang nổi lên với các dự án quy mô lớn như Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và các tuyến kết nối vùng Thủ đô, được triển khai theo cơ chế khẩn cấp, góp phần tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, thu hút đầu tư tư nhân và vốn FDI.
Theo các chuyên gia kinh tế, đầu tư công không chỉ trực tiếp đóng góp vào tăng trưởng thông qua gia tăng tích lũy tài sản mà còn kích thích các ngành liên quan như xây dựng, vật liệu, logistics và dịch vụ. Quan trọng hơn, đây là “vốn mồi” để dẫn dắt và kích hoạt dòng vốn đầu tư xã hội.
Hà Nội đẩy mạnh thi công đường Vành đai 4 - Thủ đô.
Kích hoạt đồng bộ các động lực tăng trưởng
Bên cạnh đầu tư công, các động lực tăng trưởng khác của nền kinh tế cũng đang được củng cố và làm mới.
Bà Nguyễn Diệu Huyền, Phó ban Hệ thống Tài khoản quốc gia (Cục Thống kê) cho biết, tăng trưởng của Việt Nam vẫn dựa trên 3 trụ cột chính là đầu tư, sản xuất - xuất khẩu và tiêu dùng nội địa. Trong đó, đầu tư, đặc biệt là đầu tư công, giữ vai trò dẫn dắt trong năm 2026. Đáng chú ý, các động lực mới như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số và cải cách thể chế đang từng bước phát huy hiệu quả, tạo nền tảng cho tăng trưởng trung và dài hạn.
Theo bà Nguyễn Diệu Huyền, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, nhiều giải pháp đồng bộ cần tiếp tục được triển khai.
Thứ nhất, nâng cao chất lượng đầu tư phải được coi là khâu then chốt. Đầu tư công cần được sử dụng hiệu quả hơn, đóng vai trò dẫn dắt và “kích hoạt” đầu tư tư nhân và đầu tư trực tiếp nước ngoài, qua đó hình thành các cực tăng trưởng mới có khả năng lan tỏa và dẫn dắt nền kinh tế. Thứ hai, phát triển mạnh mẽ kinh tế số, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo là con đường căn bản để nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh nhưng bền vững trong trung và dài hạn.
Thứ ba, sản xuất - xuất khẩu tiếp tục giữ vai trò động lực chủ lực, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo phải thực sự trở thành “đầu tàu” của nền kinh tế, gắn với nâng cao giá trị gia tăng và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Thứ tư, củng cố hiệu quả vận hành của bộ máy sau sáp nhập, chuyển trọng tâm từ sắp xếp tổ chức sang vận hành thông suốt, bảo đảm tính liên tục, kịp thời và hiệu lực của chính sách, qua đó giảm chi phí thể chế và nâng cao hiệu quả điều hành.
Thứ năm, cải cách thể chế phải tạo được đột phá thực chất về môi trường đầu tư, kinh doanh. Thể chế không chỉ là một động lực tăng trưởng mà còn là điều kiện tiên quyết để các động lực khác được giải phóng và phát huy đầy đủ.
Và cuối cùng là cần thúc đẩy tiêu dùng nội địa trở thành trụ cột quan trọng của tăng trưởng, qua đó củng cố thị trường trong nước, tạo dư địa phát triển bền vững cho khu vực sản xuất, kinh doanh và giảm phụ thuộc vào các cú sốc bên ngoài.
Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, việc kiên định mục tiêu, chủ động ứng phó và phát huy hiệu quả các động lực tăng trưởng, đặc biệt là đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, đang giúp kinh tế Việt Nam giữ vững “nhịp tăng trưởng”. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là nền tảng quan trọng để hiện thực hóa khát vọng phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.
Mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 của Việt Nam được Quốc hội và Chính phủ đặt ra ở mức cao, phấn đấu đạt từ 10% trở lên. Đây là mục tiêu khởi đầu quan trọng cho giai đoạn 5 năm 2026 - 2030, hướng tới tăng trưởng nhanh, bền vững, gắn với ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát (khoảng 4,5%) và đẩy mạnh cải cách thể chế.
Các mục tiêu chính năm 2026:
Tăng trưởng GDP: Từ 10% trở lên.
GDP bình quân đầu người: Đạt khoảng 5.400 - 5.500 USD.
Tốc độ tăng năng suất lao động: Bình quân khoảng 8,5%.
Tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo: Khoảng 24,96% trong GDP.
Kiểm soát CPI (lạm phát): Bình quân khoảng 4,5%.
Châu Anh
